Άρειος Πάγος: Από πού κρατά η σκούφια του

Φωτογραφία αρχείου
Φωτογραφία αρχείου EUROKINISSI

Ο λόφος του Άρη, η τιμή της κόρης του Ποσειδώνα και το πάγιο.

Το ανώτατο πολιτικό και ποινικό δικαστήριο στην χώρα μας, είναι ο Άρειος Πάγος. Δεν εκδικάζει υποθέσεις, λέει το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, αλλά ως ακυρωτικό δικαστήριο ελέγχει, μετά από άσκηση του ένδικου μέσου της αναιρέσεως, αν για την έκδοση αποφάσεως πολιτικού ή ποινικού δικαστηρίου εφαρμόστηκε και ερμηνεύτηκε σωστά ο νόμος.

Άρειος Πάγος είναι επίσης και λόφος της Αθήνας, μεταξύ της Ακρόπολης και των λόφων Πνύκας και Αγοραίου Κολωνού, όπου συνεδρίαζε την αρχαία εποχή το ανώτατο δικαστήριο. Ως ανώτατο δικαστήριο του σύγχρονου ελληνικού κράτους ο Άρειος Πάγος ιδρύθηκε το 1834. Να πούμε πως μέχρι το 1981 το ανώτατο δικαστήριο στεγαζόταν στο Ιλίου Μέλαθρον, στην Πανεπιστημίου, εκεί που είναι τώρα το Νομισματικό Μουσείο.

Ετυμολογικά, ο Άρειος Πάγος καμιά σχέση δεν έχει με τον πάγο, όπως τον εννοούμε σήμερα, τη στερεά μορφή του νερού, παρόλο που «βάζω πάγο», στη αργκό, σημαίνει «επιπλήττω». Άρειος Πάγος σημαίνει κυριολεκτικά, «ο λόφος του Άρη», κι αυτό γιατί, κατά τη μυθολογία, εκεί δίκασαν οι δώδεκα θεοί τον Άρη, αφού ο θεός του πολέμου σκότωσε το γιο του Ποσειδώνα Αλιρρόθιο, όταν αυτός προσπάθησε να βιάσει την Αλκίππη, την κόρη του Άρη. Ο πατέρας της όμως, τον τσάκωσε στα πράσα και τον σκότωσε. Τότε, ο θεός των υδάτων ζήτησε να δικαστεί για φόνο ο Άρης, και όντως έτσι έγινε σ’ αυτόν το λόφο που λέγαμε, αλλά ο πολεμοχαρής θεός αθωώθηκε.

Να πούμε πως η αρχαία λέξη «πάγος» σημαίνει «βράχος, καθετί στερεωμένο και σκληρό», από το ρήμα «πήγνυμι», ινδοευρωπαϊκής ρίζας. Από τη οποία προέρχεται και η λατινική λέξη «pactum», δηλαδή «συνθήκη, εδραιωμένη συμφωνία», η λέξη «pax», δηλαδή ειρήνη, («paix» στα γαλλικά και «paz» στα ισπανικά), η αγγλική λέξη «page», σελίδα, και το γνωστό «πάγιο», που πληρώνουμε στους λογαριασμούς, μέχρι δηλαδή κάποιος να βάλει πάγο, με απόφαση του Αρείου Πάγου, στις ΔΕΚΟ που το εισπράττουν αυτό το ρημάδι το πάγιο αχρεωστήτως και αυθαιρέτως.

Από πού κρατάει η σκούφια μας

Κάθε λέξη κρύβει μια ιστορία. Η ετυμολογία της, δηλαδή η αναζήτηση της προέλευσής της και της αρχικής της σημασίας, μπορεί να μας οδηγήσει πολύ μακριά, τόσο στα ονόματα των ανθρώπων και των τόπων, όσο και στις λέξεις που περιγράφουν αντικείμενα και αφηρημένες έννοιες.

ADVERTISING

SHARE: