A woman stands on the tribune with her face painted in memory of Mahsa Amini, a woman who died while in police custody in Iran at the age of 22, prior to the World Cup group B soccer match between Wales and Iran, at the Ahmad Bin Ali Stadium in Al Rayyan , Qatar, Friday, Nov. 25, 2022. (AP Photo/Frank Augstein)
Γυναίκα διαμαρτύρεται στο Παγκόσμιο Κύπελλο. AP
ΘΕΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

74 μαστιγώματα γιατί φαίνονται τα μαλλιά σου- Τι κάνει η Αστυνομία Ηθών στο Ιράν

Στο Ιράν δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα -επίσημα- η κατάργηση της Αστυνομίας Ηθών που έχει σαν στόχο να κάνει ανυπόφορη τη ζωή των πολιτών.

Την Κυριακή 4/12 έκανε το γύρω του κόσμου, ως breaking, η είδηση πως ο γενικός εισαγγελέας της χώρας, Mohammad Jafar Montazeri ανακοίνωσε την κατάργηση της αστυνομίας ηθών “που δεν έχει σχέση με τη δικαστική εξουσία”.

Πρόσθεσε και ότι θα γίνει αναθεώρηση του νόμου για την υποχρεωτική χρήση της μαντίλας -ώστε να αποσυμπιεστεί η ένταση που κυριαρχεί στη χώρα για διάστημα μεγαλύτερο των δυο μηνών.

Ακόμα ωστόσο, δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση από την κυβέρνηση, με διεθνείς παρατηρητές να σχολιάζουν ότι επρόκειτο μόνο για λόγια, ώστε να εκτονωθεί η ένταση από τις διαδηλώσεις των τελευταίων μηνών.

Για αυτό και οι διαδηλωτές κάλεσαν σε τριήμερη απεργία αυτήν την εβδομάδα, το λαό που δεν αντέχει άλλο το καθεστώς στο οποίο ζει.

Πώς ξεκίνησαν όλα

In this Monday, Sept. 19, 2022, photo taken by an individual not employed by the Associated Press and obtained by the AP outside Iran, a police motorcycle and a trash bin are burning during a protest over the death of Mahsa Amini, a 22-year-old woman who had been detained by the nation's morality police, in downtown Tehran, Iran.   Spontaneous mass gatherings to persistent scattered demonstrations have unfolded elsewhere in Iran, as nationwide protests over the death of a young woman in the custody of the morality police enter their fourth week.(AP Photo)
Επεισόδια στο Ιράν μετά το θάνατο της Masha Amini. AP

Στις 13/9 η 22χρονη Mahsa Amini ταξίδευε με την οικογένεια της από την πόλη Σεκίζ (του Κουρδιστάν) στην Τεχεράνη. Συνελήφθη από την αστυνομία ηθών για “παραβίαση των ενδυματολογικών κανόνων”. Το έγκλημα της ήταν πως δεν φορούσε σωστά τη χιτζάμπ και φαίνονταν τα μαλλιά της.

Η αστυνομία ενημέρωσε τον αδελφό της πως η 22χρονη θα μεταφερόταν στο κέντρο κράτησης για ένα μάθημα σχετικά με τη χιτζάμπ και μια ώρα μετά θα ήταν ελεύθερη.

Μια ώρα μετά, ήταν στο νοσοκομείο, σε κώμα. Κατέληξε στις 16/9. Στην επίσημη ενημέρωση της, η κλινική αποκάλυψε ότι η γυναίκα ήταν εγκεφαλικά νεκρή όταν διακομίστηκε. Το μήνυμα διεγράφη λίγα λεπτά αργότερα.

Όταν παρέλαβε τη σορό ο αδελφός της, είδε μώλωπες στο κεφάλι και τα πόδια της.

Συγκρατούμενες της Amini αποκάλυψαν ότι είχε ξυλοκοπηθεί αγρίως, επειδή αντιστάθηκε στις προσβολές και τις κατάρες των αστυνομικών.

Έλεγχος που έγινε στο κρανίο της άτυχης γυναίκας έδειξε υπέστη κάταγμα οστών, αιμορραγία και οίδημα εγκεφάλου.

Οι εικόνες της κακοποίησης διέρρευσαν στα κοινωνικά δίκτυα.

Λίγη ώρα μετά άρχισαν οι διαδηλώσεις χιλιάδων Ιρανών, κατά του καταπιεστικού θεοκρατικού καθεστώτος.

Γυναίκες απαθανατίστηκαν να κόβουν τα μαλλιά τους και να καίνε τις χιτζάμπ -ως ένδειξη περιφρόνησης. Έκτοτε δεν έχουν σταματήσει οι διαμαρτυρίες, με το καθεστώς να είναι αμείλικτο.

Τι είναι η Αστυνομία Ηθών

Οι Ιρανοί (άνδρες και γυναίκες) υποχρεούνται να υπακούν στον ενδυματολογικό κώδικα του ισλαμικού νόμου της Sharia, που έχει στο επίκεντρο τη σεμνότητα. Εν τούτοις, δεν υπάρχουν σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες για τα κατάλληλα (και τα ακατάλληλα) ρούχα.

Σύμφωνα με όσα έχουν συμβεί μέσα στα χρόνια, άνδρες τιμωρούνται για 'απρεπή ενδυμασία' που είναι η μη παραδοσιακή, 'δυτικού τύπου' κουρέματα και οι γυναίκες για τη χρήση makeup σε δημόσιους χώρους, πολύχρωμων ρούχων, στενών ρούχων, σκισμένων τζιν και σορτς.

Όποιος δεν τιμά τις αξίες είναι παράνομος από το 1979, όταν επιβλήθηκε ο συντηρητικός κώδικας ενδυμασίας επιβλήθηκε -μετά την Ισλαμική Επανάσταση.

Σύμφωνα με το άρθρο 683 του Ισλαμικού Ποινικού Κώδικα του Ιράν, η ποινή για μια γυναίκα που δεν φοράει χιτζάμπ είναι φυλάκιση από 10 ημέρες έως δύο μήνες και πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ιρανικά ριάλ (έως 11.20 ευρώ). Οι παραβάτες κινδυνεύουν και με 74 μαστιγώματα.

Η γενική οδηγία αφορά τα φαρδιά ρούχα. Επίσης, οι πολίτες 'δίνουν' ο ένας τον άλλον, με τις κάμερες στους δρόμους να βοηθούν στην ταυτοποίηση των παραβατών. Όλες (σε επιχειρήσεις και δημόσιους χώρους) είναι στη διάθεση της αστυνομίας της χώρας.

Στα απαγορευμένα είναι να περπατούν χέρι, χέρι τα ζευγάρια στο δρόμο και να φαίνονται τα μαλλιά των γυναικών, κάτω από τη μαντήλα.

Κατά την Deutsche Welle το κάλυμμα της κεφαλής είναι υποχρεωτικό από την ηλικία των 7 χρόνων.

Η Gasht-e-Ershad (περιπολίες καθοδήγησης) εμφανίστηκε στους δρόμους το 2006, ως υπεύθυνη της περιφρούρηση των ηθών. Που από τις πρώτες ημέρες της ύπαρξης της είχε στο στόχαστρο τις γυναίκες.

Ο δημιουργός της ευρύτερα γνωστής ως αστυνομίας ηθών είναι ο πρώην σκληροπυρηνικός πρόεδρος, Mahmoud Ahmadinejad. Την ενέταξε στην αστυνομία.

Αρχικά, οι άνδρες που ήταν μέλη της φορούσαν πράσινες στολές και οι γυναίκες μαύρα τσαντόρ.

Τα τελευταία χρόνια υπήρχαν και μυστικοί πράκτορες, μέσα στα πλήθη, ενώ μέλη της ιδιόμορφης αυτής αστυνομίας παρεχνολούσαν τρανς γυναίκες, καθώς “δεν συμμορφώνονται με το φύλο τους”.

Έως το Δεκέμβριο του 2017, οι παραβάτες συλλαμβάνονταν και κρατούνταν και κινούνταν νομικές διαδικασίες.

Έκτοτε παίρνουν μια προειδοποίηση και αν το παράπτωμα είναι βαρύ, οδηγούνται σε 'συμβουλευτικό κέντρο εκπαίδευσης' ή στο αστυνομικό τμήμα, όπου παρακολουθούν υποχρεωτική διάλεξη για την χιτζάμπ, το σεμνό ρουχισμό και τις ισλαμικές αξίες.

Αν κάποιος δεν θέλει να ακολουθήσει την αστυνομία ηθών, χρησιμοποιείται βία.

Αν το παράπτωμα είναι στα ρούχα, καλούν έναν δικό τους άνθρωπο για να τους πάει 'κατάλληλα ρούχα', ώστε να αλλάξουν και να αφεθούν ελεύθερες. Πριν φύγουν από το 'κέντρο', είναι υποχρεωμένες να καταστρέψουν με ένα ψαλίδι τον 'κακό ρουχισμό'.

Πέραν της καταδίωξης για παραπτώματα σχετικά με την χιτζάμπ, η κυβέρνηση προωθεί και τη δική της ερμηνεία του ισλαμικού κώδικα ενδυμασίας σε σχολεία, εθνικά μέσα ενημέρωσης και δημόσιες εκδηλώσεις.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών του Ιράν, σε ένα τρίμηνο του 2004 οδηγήθηκαν σε αστυνομικό τμήμα 220.000 γυναίκες, για να υπογράψουν υπεύθυνες δηλώσεις πως στο εξής θα φορούν χιτζάμπ. Σε 19.000 δόθηκαν προειδοποιήσεις να καλύπτουν καλύτερα τα μαλλιά τους και 9.000 συνελήφθησαν.

Συνολικά εκείνο το έτος η αστυνομία ηθών είχε δώσει προειδοποιήσεις και 'καθοδηγήσεις' σε 3.6 εκατομμύρια πολίτες.

Έρευνα του 2018 που δημοσιεύθηκε από το κοινοβούλιο του Ιράν αποκάλυψε ότι μεταξύ 60 και 70% των Ιρανών γυναικών δεν ακολουθούν αυστηρά τον “ισλαμικό κώδικα ενδυμασίας” δημοσίως.

Υπό την υπερσυντηρητική διοίκηση του Ιρανού Προέδρου, Ebrahim Raisi, η Gasht-e-Ershad αύξησε τις περιπολίες της στις μεγάλες πόλεις. Σε απάντηση, χιλιάδες γυναίκες βγήκαν στους δρόμους χωρίς μαντίλα, με μερικές να αναρτούν στα social media βίντεο τους στο διαδίκτυο, ώστε να ενθαρρύνουν άλλες.

Προφανώς και ήταν πάλι χιλιάδες οι συλλήψεις.

Οι διαμαρτυρίες των τελευταίων μηνών είναι τόσο έντονες και μαζικές που ακόμα και ορισμένες συντηρητικές προσωπικότητες, συμπεριλαμβανομένων μελών του κοινοβουλίου, άρχισαν να επικρίνουν το νόμο και την αστυνομία.

Τόνιζαν ότι είχε αρνητικό αντίκτυπο στη στάση του κοινού απέναντι στο χιτζάμπ και τη θρησκεία, γενικότερα.

“Η δύση δεν έχει δικαίωμα να μας κρίνει”

Στις 24/11 το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ (διακυβερνητικό σώμα με σκοπό την προώθηση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλον τον κόσμο) συγκάλεσε ειδική σύνοδο στη Γενεύη.

Προηγήθηκε σχετικό επίσημο αίτημα από τη Γερμανία και την Ισλανδία, ώστε να αντιμετωπιστεί “η επιδεινούμενη κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν”.

Αποφασίστηκε η δημιουργία "αποστολής διερεύνησης δεδομένων" για τη διερεύνηση παραβιάσεων δικαιωμάτων "ειδικά όσον αφορά τις γυναίκες και τα παιδιά" που συνδέονται με τις διαδηλώσεις που ξέσπασαν στις 16 Σεπτεμβρίου.

Το Συμβούλιο απαίτησε επίσης, από την Τεχεράνη να συνεργαστεί με τον ειδικό εισηγητή, παρέχοντας την πρόσβαση σε περιοχές εντός του ιρανικού εδάφους.

Η ομάδα που ανέλαβε να συντάξει την έκθεση, θα την υποβάλει στο Συμβούλιο στα μέσα του 2023.

Στη Σύνοδο ήταν παρούσα και η αντιπρόεδρος του Ιράν, για θέματα γυναικών και οικογένειας, Khadijeh Karimi. Δήλωσε πως οι δυτικές χώρες "δεν έχουν την ηθική αξιοπιστία για να εγκαλέσουν άλλους για τα ανθρώπινα δικαιώματα".

Τόνισε ότι η Σύνοδος είναι “πολιτική κίνηση της Γερμανίας να διαστρεβλώσει την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.

Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν λυπάται βαθιά που το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων γίνεται για άλλη μια φορά, έρμαιο κάποιων αλαζονικών κρατών που ανταγωνίζονται ένα κυρίαρχο κράτος μέλος του ΟΗΕ –το οποίο είναι πλήρως αφοσιωμένο στην υποχρέωσή του να προάγει και να προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα”.

Η Karimi χαιρέτησε τις προσπάθειες της κυβέρνησής της να προωθήσει τον ρόλο των γυναικών στον εργασιακό χώρο και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και κατηγόρησε τις δυτικές χώρες ότι “κλείνουν τα μάτια σε παραβιάσεις δικαιωμάτων σε μέρη όπως η Υεμένη, τις παλαιστινιακές περιοχές ή εναντίον των αυτόχθονων πληθυσμών στον Καναδά, μολονότι αυτό είναι κάτι που έχει αναγνωρίζει η κυβέρνηση της χώρας”.

Χαρακτήρισε ως “ατυχές συμβάν” το θάνατο της Amini και διαβεβαίωσε πως “έχουμε λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποκαλυφθεί η αλήθεια”.

Δεν παρέλειψε να κατηγορήσει τις δυτικές χώρες ότι υποκινούν ταραχές και βία παρεμβαίνοντας στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.

Εκατοντάδες οι νεκροί, χιλιάδες οι συλληφθέντες

FILE -  In this photo taken by an individual not employed by the Associated Press and obtained by the AP outside Iran, Iranians protests the death of 22-year-old Mahsa Amini after she was detained by the morality police, in Tehran, Oct. 1, 2022. As protests rage at home, Iran's theocratic government is increasingly flexing its military muscle abroad. That includes supplying drones to Russia that now kill Ukrainian civilians, running drills in a border region with Azerbaijan and bombing Kurdish positions in Iraq. (AP Photo/Middle East Images, File)
Από διαδήλωση στο Ιράν. AP

Την ίδια ώρα, παρατηρητές ενημέρωναν πως περισσότεροι από 450 άνθρωποι δολοφονήθηκαν, στις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας των τελευταίων μηνών, με τη λίστα να περιλαμβάνει και περισσότερα από 60 παιδιά. Επίσης, συνελήφθησαν 15.000 διαδηλωτές.

Αξιωματούχος της κυβέρνησης ομολόγησε στις 28/11 πως περισσότεροι από 300 άνθρωποι είχαν σκοτωθεί.

O Iρανός ράπερ, Toomaj Salehi συνελήφθη και αντιμετωπίζει τη θανατική ποινή, εξαιτίας βίντεο που δημοσίευσε στο Instagram, με το οποίο ζητούσε από τον κόσμο να ξεσηκωθεί, με όποιον τρόπο διέθετε.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Ιράν, Αστυνομική Βία