Μήπως έχεις ένα σεισμολόγο στο σπίτι σου και δεν το ξέρεις;
24 MEDIA LAB
ΣΕΙΣΜΟΓΕΝΗΣ ΧΩΡΑ

Μήπως έχεις ένα σεισμολόγο στο σπίτι σου και δεν το ξέρεις;

Για να αυξήσεις τις πιθανότητες σωτηρίας από ένα σεισμό, πρέπει να ξέρεις πότε θα γίνει. Ενόσω οι σεισμολόγοι προσπαθούν να ενισχύσουν την επιστήμη, τεχνολογικοί κολοσσοί καλύπτουν το κενό.

Ουδείς ξέρει τι του ξημερώνει. Γενικά και ειδικότερα αν ζεις στην Ελλάδα, όπου ακόμα και καιρικά φαινόμενα που δεν είναι ακραία (με την αντικειμενική έννοια του όρου) προκαλούν καταστροφές.

Σαν να μην ήταν αρκετές αυτές οι συγκινήσεις, είμαστε και σεισμογενής χώρα.

Για να καταλάβετε πως όλο αυτό (το άγχος και την αγωνία) δεν το περνάμε μόνοι μας,υπάρχει πρόχειρη η World Disasters Report που 'έγραψε' το ReliefWeb -υπηρεσία ανθρωπιστικής πληροφόρησης που υποστηρίζεται από το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (Office for the Coordination of Humanitarian Affairs -OCHA).

H έκθεση που δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο του 2020 ενημέρωνε ότι οι καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 35%, συγκριτικά με τη δεκαετία του 1990.

Αν μας δίδαξαν δηλαδή, κάτι τα τελευταία χρόνια είναι πως επείγοντα περιστατικά που απειλούν την υγεία μας, μπορούν να συμβούν ανά πάσα ώρα και στιγμή.

Το θέμα είναι πόσο προετοιμασμένοι είμαστε για αυτά. Πώς θα γίνει να ενημερωνόμαστε, πριν να είναι αργά.

Έχεις smart phone; Έχεις alert

Με τους σεισμολόγους να διαφωνούν ως προς το πόσο πρέπει να ανησυχούμε για την ενεργοποίηση του όποιου ρήγματος, έχουν προκύψει εφαρμογές που υποστηρίζουν πως μπορούν να μας βοηθήσουν -να μάθουμε τι μπορεί να μας συμβεί.

Μια έγκαιρη ενημέρωση (πριν νιώσουμε το τράνταγμα) μπορεί να βοηθήσει να σωθούμε.

Προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν κινηθεί το Android Earthquake Alerts System και το Emergency Alerts της Apple που παρέχονται δωρεάν και ειδοποιούν με alert τους χρήστες.

Στα Android υπάρχουν δυο τύποι ειδοποιήσεων.

Ο ένας είναι το be aware: είναι σχεδιασμένο για να ενημερώνει για ένα ελαφρύ ‘κούνημα’ και να παρέχει πληροφορίες, όταν κάνουμε tap στην ειδοποίηση. Αποστέλλεται σε χρήστες που βρίσκονται εκεί όπου κάνει σεισμό τουλάχιστον 4.5 Ρίχτερ.

Ο δεύτερος τύπος ειδοποίησης είναι ο take action: έχει σχεδιαστεί για να τραβά την προσοχή των χρηστών, πριν ζήσουν την εμπειρία δυνατού κουνήματος, ώστε να μπορούν να προστατευτούν. Αποστέλλεται σε χρήστες που βρίσκονται εκεί όπου κάνει σεισμό τουλάχιστον 4.5 Ρίχτερ.

Σε δεύτερο χρόνο, με ένα tap σε μία από τις ειδοποιήσεις, εμφανίζονται πληροφορίες για την ασφάλεια του σεισμού. Αποτελούνται από απλά βήματα που μπορούμε να ακολουθήσουμε, ώστε να παραμείνουμε ασφαλείς. Παρέχει επίσης, έναν λεπτομερή χάρτη μιας πρώιμης εκτίμησης της θέσης και του μεγέθους του σεισμού.

Για να γίνουν αυτά, πρέπει να είναι ‘ανοιχτά’ τα location services σε υψηλή ακρίβεια (Google Location Accuracy).

Επίσης, πρέπει να πάμε στα settings, από εκεί στο Safety & Emergency και από εκεί στο Earthquake alerts. Αν δεν μπορείς να βρεις το Safety & Emergency, βρες το Location, κάνε tap στο Advanced και από εκεί στο Earthquake alerts. Μετά ενεργοποιείς ή απενεργοποιείς τα alert.

Το 'σκεπτικό' είναι ίδιο και για αυτούς που έχουν προϊόντα της Αpple. Πρέπει να έχουν ενεργοποιημένο το location service. Πηγαίνεις στα Settings, από εκεί στα Notifications και από εκεί στο Emergency Alerts, όπου θέτεις σε λειτουργία τη σχετική υπηρεσία. Eναλλακτικά πηγαίνεις στο App Store, ‘κατεβάζεις’ το Greece Earthquakes, ενεργοποιείς τις ειδοποιήσεις και δέχεσαι real time notifications για δονήσεις από 3 Ρίχτερ και πάνω.

Θα σκάσω αν δεν σου πω ότι το alerting στα Android λειτούργησε πρώτα στην Ελλάδα και τη Νέα Ζηλανδία, με την Apple να τοποθετείται -με ειδικές υπηρεσίες- όταν μια χώρα πλήττεται από πολλούς -σοβαρούς- σεισμούς. Εννοώ δεν έχει κάτι που να είναι όσο ενιαίο και πρακτικό, όσο αυτό που διαθέτει ο ανταγωνισμός.

Γιατί τα κινητά μας είναι 'μικροί σεισμογράφοι'

Όπως αναφέρει η Google η υπηρεσία που όντως λειτουργεί και μπορεί να σώσει ζωές, είναι στην ουσία ένας ‘μικρός σεισμογράφος’.

Όλα τα smartphone περιέχουν μικροσκοπικά επιταχυνσιόμετρα (accelerometer) που μπορούν να ανιχνεύσουν δονήσεις και ταχύτητα. Δηλαδή, τα σήματα που υποδεικνύουν ότι μπορεί να συμβαίνει σεισμός.

Εάν το τηλέφωνο ανιχνεύσει κάτι που πιστεύει ότι μπορεί να είναι σεισμός, στέλνει ένα σήμα στον διακομιστή ανίχνευσης σεισμού της Google, μαζί με την τοποθεσία όπου σημειώθηκε η δόνηση.

Στη συνέχεια, ο διακομιστής συνδυάζει πληροφορίες από πολλά τηλέφωνα για να καταλάβει εάν όντως συμβαίνει ένας σεισμός.

Αυτή η προσέγγιση χρησιμοποιεί τα 2+ δισεκατομμύρια τηλέφωνα Android που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο ως μίνι σεισμογράφος, για τη δημιουργία του μεγαλύτερου δικτύου ανίχνευσης σεισμών στον κόσμο. Τα τηλέφωνα ανιχνεύουν τη δόνηση και την ταχύτητα της δόνησης ενός σεισμού και ειδοποιούν τους χρήστες Android στις πληγείσες περιοχές ανάλογα.

Από τα data που συγκεντρώνονται, η υπηρεσία ‘βρίσκει’ και το σημείο που είναι το επίκεντρο. Μετά κάνει εκτίμηση του μεγέθους και της απόστασης που μπορεί να γίνει αισθητός.

Είναι άμεσο και σχετικά ακριβές (+-0.3 ρίχτερ) μέσο που λειτουργεί σε near real time. Το μόνο που δεν κάνει, είναι να ‘βρει’ το βάθος της εστίας.

Θα ζήσεις.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Σεισμός, Ελλάδα, iPhone, Apple, Google