To ξύλο βγήκε από την κόλαση

Ο τίτλος του άρθρου δεν είναι δικός μου. Τον αντιγράφω από ένα παλιό κείμενο του «Ιού της Κυριακής» (14/12/1990)8. Χωρίς άλλο, εύστοχος αφορισμός.

Παρά το μύθο ότι «το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο», που έγινε χαριτωμένη αλλά με υποδόρια διδακτικά μηνύματα ταινία, χιλιετίες τώρα επιβεβαιώνεται ότι η πρόταξη της σκληρής τιμωρίας συνοδεύεται πάντοτε με φούντωμα  βίας, εγκλήματος και φασισμού.

Όσοι κατηγορούν την τιμωρητική υπερβολή δεν είναι απαραίτητα και οπαδοί καταργήσεων. Εν είδει ταυτότητας ή πιστοποιητικού κοινωνικών  φρονημάτων  οι πολλοί δημοκρατικοί άνθρωποι βεβαιώνουμε ότι είμεθα υπέρ της δίκαιης ποινής, όχι υπέρ της ατιμωρησίας. Μάταια όμως!

Οι οπαδοί της τιμωρητικής δυσαναλογίας αγνοούν ακατάπαυστα τη δικαιοσύνη, ζητούν κρεμάλες, μαστίγια, βρεμένες σανίδες,  σωματικούς ξυλοδαρμούς. Ως και συλλήψεις 38 φοιτητών για μια ήσυχη συνάθροιση για προβολή ταινίας μετά τις 22.00’ στο έρημο ΑΠΘ φάνηκε κατάλληλο μέτρο!

Εξίσου αιώνια και μονότονα ωστόσο ο λαϊκίστικος τιμωρητισμός διαψεύδεται. Στις χώρες ακριβώς όπου προβλέπεται και εκτελείται η θανατική ποινή (ιδίως ΗΠΑ, χώρες της Αφρικής ή της Ασίας) το έγκλημα περισσεύει.

Στις ΗΠΑ οι φόνοι με όπλο έχουν φθάσει να είναι περισσότεροι από τα τροχαία δυστυχήματα  – και μην ξεχνάμε ότι η ιδιωτική οπλοφορία επιτρέπεται για λόγους ασφαλείας! Κάθε χρόνο περίπου 40 000 Αμερικανοί σκοτώνονται από πυροβολισμούς, αριθμός που συμπίπτει με τον ετήσιο αριθμό θανάτων από τροχαία ατυχήματα στους δρόμους της ίδιας χώρας.**

Το ίδιο ισχύει και στις χώρες όπου επιβάλλονται σωματικές ποινές για ελαφρά εγκλήματα – άλλωστε τις προωθούν και  θρησκευτικές βίβλοι.

Στη χώρα μας η ποινική πολιτική των κυβερνήσεων  Μητσοτάκη  δεν αιφνιδίασε. Η στροφή προς την ποινική αυστηρότητα είχε αρχίσει μετά το 1996, ενώ τα ποινικά νομοθετήματα που είχε εισηγηθεί το 1993 – 1995  ο Γ. Κουβελάκης,  το 1996 ο Ε. Βενιζέλος*** και ο Κώδικας για τα ναρκωτικά ήταν τα τελευταία που υπηρετούσαν μια σταθμιστική λογική – αναλογικότητα. Η περίοδος 2015 – 2019 και ο νέος Ποινικός Κώδικας του 2019 αποτέλεσαν παρένθεση,  έκτοτε συνεχίζουμε προς την κορύφωση (μάλλον προς  το βυθό, αφού πρόκειται για ναυάγιο) του ποινικού τιμωρητισμού.

Αυτή η χρεωκοπημένη βαρβαρότητα, που ακολουθείται συνήθως από πολλαπλασιασμό φόνων και κάθε είδους εγκλημάτων, προτείνεται και στην εποχή μας ως λύση – πανάκεια. Από το 2019 ως δήθεν λύση προωθείται διαρκώς η δυσανάλογη αυστηρότητα. Αντίθετα λύσεις δοκιμασμένης αποτελεσματικότητας, όπως οι δράσεις επανένταξης ή απεξάρτησης των απολυόμενων, έχουν εγκαταλειφθεί.

Στα σωφρονιστικά καταστήματα ανηλίκων ο πληθυσμός κρατουμένων έχει πολλαπλασιαστεί. Μήπως λιγόστεψαν χάρη στην αύξηση των ποινών τα εγκλήματα των ανηλίκων; Όχι βέβαια! Πολλαπλασιάστηκαν. Και τυχαίνει να βρισκόμαστε στην εποχή του θανατηφόρου ξυλοδαρμού στις Σέρρες από ανήλικο με 30 απίθανης βιαιότητας κτυπήματα.

Υπήρξε δολοφονία κρατουμένου με περίστροφο στο εσωτερικό της φυλακής του Δομοκού (προηγήθηκε άλλη και στον Κορυδαλλό). Στη φυλακή του Δομοκού  που χαρακτηρίστηκε ως Γ’ Τύπου  δήθεν για περισσότερη ασφάλεια, με κυβέρνηση που μετέφερε τις φυλακές από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη επίσης για περισσότερη ασφάλεια!

Φυσικά, η εγκληματικότητα δεν είναι η μόνη κόλαση που θεριεύει με τον τιμωρητισμό. Αν διαθέτω εδώ κάποιους σταθερούς αναγνώστες, θα έχουν βαρεθεί να διαβάζουν ότι η «καθαρή» πατριαρχική καταγωγή και η προσφυγή στην ποινή – πανάκεια είναι τα δυο πυρηνικά συστατικά του φασισμού και της ακροδεξιάς.  Η συλλογική μνήμη πάντως, ο βασανισμένος λαός, δεν ξεχνά το ξύλο τις εκτελέσεις το φασισμό.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

*Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 14/12/1997 (συγγραφείς Τ. Κωστόπουλος, Δ. Τρίμης, Αγγ. Ψαρρά, Δ. Ψαρράς).

**P. Auster, Αιματοβαμμένο έθνος (Bloodbath Nation), μετάφραση Ι. Ηλιάδη, έκδ. Μεταίχμιο 2024 (η διαβεβαίωση είναι γραμμένη και στο εξώφυλλο του βιβλίου). 

*** Κυρίως οι νόμοι 2172/1993, 2207/1994, 2406/1996.