Η Τούνη και η ευκαιρία να μην πεθάνουμε ως ανθρωπάκια

Σε όλες τις περιπτώσεις έμφυλης κακοποίησης και βίας, που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, εκτός των επιμέρους χαρακτηριστικών, υπάρχει ένα κοινό που εντοπίζεται σε καθεμία από αυτές (και δεν μιλάω για το τραύμα των θυμάτων): είναι εκείνος ο ανθρωπότυπος, ανεξαρτήτως φύλου, που ηθελημένα και με πλήρη επίγνωση βουτάει μέσα σε έναν βούρκο σεξισμού, ανασύροντας από αυτόν ό,τι πιο αναχρονιστικό, προσβλητικό, χυδαίο και επανατραυματικό μπορεί να ειπωθεί απέναντι σε μια θηλυκότητα που έχει κακοποιηθεί/βιαστεί/δολοφονηθεί.

Η υπόθεση του revenge porn σε βάρος της Ιωάννας Τούνη δεν αποτέλεσε εξαίρεση σε αυτό τον άθλιο κανόνα.

Τα τελευταία εννέα χρόνια, η influencer και επιχειρηματίας έδωσε έναν δικαστικό αγώνα γι’ αυτό που θα έπρεπε να είναι λυμένο και αυτονόητο, ότι είναι εγκληματικό (και ως τέτοιο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται από όσους και όσες εφαρμόζουν τον νόμο) να παραβιάζεται η ιδιωτικότητα μιας γυναίκας, να διακινούνται προσωπικές της στιγμές χωρίς τη συγκατάθεσή της, εν ολίγοις να κακοποιείται και ο φερόμενος ως δράστης ή οι φερόμενοι ως δράστες των πράξεων αυτών να μένουν ατιμώρητοι.

Η Ιστορία κατέγραψε ότι την Τετάρτη 01.04, το δικαστήριο έκρινε ένοχους και τους δύο κατηγορουμένους στην υπόθεση αυτή, με την εισαγγελέα να τονίζει στην αγόρευσή της πως σκοπός τους «ήταν να προσβάλουν βάναυσα την προσωπικότητά της» και «ήθελαν να καυχώνται ότι κάτι έκαναν με την Ιωάννα Τούνη επειδή ήταν γνωστή».Μπορεί, εννέα χρόνια μετά, η Ιωάννα Τούνη να δικαιώθηκε αλλά ο δρόμος μέχρι αυτή τη δικαίωση ήταν μακρύς και γεμάτος victim blaming. Όχι μόνο από την πλευρά των κακοποιητών της (που, στο κάτω κάτω, θα ήταν και αναμενόμενο) αλλά και από ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας.

Πρόκειται για τους ίδιους ανθρώπους που ενώ είδαν τότε το επίμαχο βίντεο, θα το έστειλαν κιόλας στον περίγυρό τους, συμμετέχοντας χωρίς αναστολές και δεύτερες σκέψεις στον διαδικτυακό κανιβαλισμό που βίωνε επί χρόνια το θύμα, μετά «ξεσπάθωναν» σε αναρτήσεις ξέχειλες από υποκρισία και ηθικό πανικό για το «πώς να μην γίνουν τα παιδιά μας σαν την Τούνη» αλλά όχι πώς να μην γίνουν σαν τους δύο τύπους που διέρρευσαν το υλικό, διαπομπεύοντας και κακοποιώντας εντέλει μια γυναίκα, επειδή έκανε το πιο φυσιολογικό πράγμα στον κόσμο.

Είναι κάτι καινούριο ο σεξισμός, το victim blaming (το φαινόμενο κατά το οποίο η ευθύνη για την κακοποίηση, τη σεξουαλική επίθεση ή οποιοδήποτε σεξουαλικό έγκλημα μετατίθεται από τον δράστη στο θύμα), το slut shaming (η πρακτική της δημόσιας κριτικής, του διασυρμού ή της ντροπής ατόμων -κυρίως θηλυκοτήτων- επειδή παραβιάζουν τις κοινωνικές προσδοκίες σχετικά με τη σεξουαλική τους συμπεριφορά ή την εμφάνιση);

Όχι και δεν πέφτουμε από τα σύννεφα. Αλλά, δυστυχώς, κάποιες γυναίκες έχουν πέσει από μπαλκόνια για όλα τα παραπάνω. Όπως η Λίνα Κοεμτζή, που μόλις στα 22 της χρόνια, το 2016, έβαλε τέλος στη ζωή της, πηδώντας από τον 9ο όροφο της φοιτητικής της εστίας στο ΑΠΘ, ύστερα από δημοσίευση προσωπικών της φωτογραφιών.

Από τότε, χρειάστηκε να περάσουν 6 χρόνια, καθώς και να προηγηθεί η υπόθεση revenge porn με δράστη (και καταδικασμένο, πλέον) τον παρουσιαστή Στάθη Παναγιωτόπουλο για να ψηφιστεί, τελικά, το 2022 ο νόμος που εντάσσει το έγκλημα αυτό σε εκείνα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Πριν από αυτό, τέτοια περιστατικά αντιμετωπίζονταν με τις γενικές διατάξεις περί προσωπικών δεδομένων.

Η Ιωάννα Τούνη, λοιπόν, άντεξε να δώσει τον αγώνα της εννέα χρόνια, για να δει τους κακοποιητές της να καταδικάζονται. Η Λίνα Κοεμτζή, όχι. Κι είναι κι άλλες, είναι πολλές, τα ονόματα των οποίων ενδεχομένως δεν θα μάθουμε ποτέ. Κι επειδή οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια, η ΕΛΑΣ το 2022 χειρίστηκε 25 τέτοιες υποθέσεις, το 2023, 210 υποθέσεις, το 2024, 265 υποθέσεις, το 2025, 278 υποθέσεις και το 2026, μέχρι και τις 31.03, σχηματίστηκαν δικογραφίες για 24 τέτοιες υποθέσεις.

Ούτως ή άλλως, το να στέκεται κανείς στην πλευρά όσων κακοποιούνται κι όχι εκείνων που κακοποιούν, αποτελεί από μόνο του μέτρο ανθρωπιάς. Πόσω δε μάλλον, στην εποχή του AI, που το να παραποιήσει κάποιος φωτογραφίες και βίντεο, προσθαφαιρώντας πρόσωπα, αντικείμενα και οτιδήποτε άλλο σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, είναι πιο εύκολο από ποτέ, καθιστώντας δυνητικά όλες και όλους μας αντικείμενο δημόσιου διασυρμού και ευτελισμού, πλέον είναι και μέτρο αντίληψης της κρισιμότητας τού να ορθώνουμε φωνή και ανάστημα απέναντι στο τέρας.

Σε διαφορετική περίπτωση, δεν του μοιάζουμε απλά, ζούμε μαζί του, το έχουμε βάλει στο σπίτι μας και περιμένουμε πότε θα κατασπαράξει και το τελευταίο απομεινάρι που θύμιζε ότι κάποτε γεννηθήκαμε ως άνθρωποι αλλά κάναμε ό,τι ήταν δυνατόν για να πεθάνουμε ως ανθρωπάκια.