Ολυμπιακοί Αγώνες: Ο αποκλεισμός ενός αθλητή που μετατράπηκε σε “παράσημο” της Ουκρανίας

Ένα κόκκινο “DNS” (Did Not Start) δίπλα στο όνομα του Vladyslav Heraskevych στον πίνακα των αποτελεσμάτων του skeleton στους Χειμερινους Ολυμπιακούς Αγώνες της Κορτίνα, ήταν αρκετό για να παγώσει τις καρδιές των Ουκρανών φιλάθλων. Ο κορυφαίος slider δεν αποκλείστηκε για ντόπινγκ ή τεχνικό παράπτωμα, αλλά γιατί αρνήθηκε να «κρύψει» τους νεκρούς της πατρίδας του κάτω από ένα ουδέτερο περιβραχιόνιο.

Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) έκρινε πως το κράνος του, στο οποίο απεικονίζονταν Ουκρανοί αθλητές που έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο με τη Ρωσία, παραβιάζει τον Κανόνα 50.2 του Ολυμπιακού Χάρτη περί πολιτικής έκφρασης.

“Για την Ουκρανία είναι ήδη νικητής”

Στις κερκίδες, η Olha Scherhyna, δεν μπορούσε να συγκρατήσει τα δάκρυα της. Με την ουκρανική σημαία στους ώμους, χρησιμοποιούσε μια εφαρμογή μετάφρασης στο κινητό της για να εξηγήσει στους παρευρισκόμενους πως “για την Ουκρανία, είναι ήδη νικητής”.

Η αντιπαράθεση μεταξύ ΔΟΕ και Heraskevych ξεκίνησε την Τρίτη, όταν ο αθλητής εμφανίστηκε στην προπόνηση με το επίμαχο κράνος. Στο skeleton, η επιλογή του σχεδίου στο κράνος έχει καθοριστική σημασία, καθώς οι αθλητές κατεβαίνουν την παγωμένη πίστα με το κεφάλι μπροστά και το πηγούνι να απέχει ελάχιστα εκατοστά από τον πάγο. Με την τηλεοπτική κάμερα να εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά σε αυτό το σημείο, το κράνος αποτελεί το κύριο μέσο έκφρασης των αθλητών.

Στην περίπτωση του Heraskevych, όμως, η επιλογή αυτή είχε ένα βαθύτερο νόημα. Αντί για κάποιο αφηρημένο σχέδιο, επέλεξε να αποτυπώσει φωτογραφίες από θύματα του πολέμου, ανάμεσά τους και αθλητές.

Η ΔΟΕ του πρότεινε ως συμβιβασμό να φορέσει ένα απλό μαύρο περιβραχιόνιο. Η απάντηση του Ουκρανού αθλητή ήταν αφοπλιστική: “Πιστεύω ότι η ΔΟΕ δεν έχει αρκετά μαύρα περιβραχιόνια για να τιμήσει όλους τους αθλητές που έχουν σκοτωθεί σε αυτόν τον πόλεμο”.

Μάλιστα, η πρόεδρος της Επιτροπής Αθλητών της ΔΟΕ, Kristy Coventry, ταξίδεψε εσπευσμένα στην Ιταλία για να συναντήσει τον αθλητή. Παρότι δήλωσε ότι “κανείς δεν διαφωνεί με το μήνυμα “, επέμεινε στον αποκλεισμό, επικαλούμενη την ανάγκη προστασίας του αγωνιστικού χώρου από μηνύματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για κακεντρεχείς σκοπούς.

Η αντίδραση του Ζελένσκι 

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πήρε θέση δημόσια στο X (πρώην Twitter), τονίζοντας πως “αθλητισμός δεν πρέπει να σημαίνει αμνησία” και πως η αλήθεια δεν μπορεί να θεωρείται άβολη ή να βαφτίζεται “πολιτική εκδήλωση”.

Υπογράμμισε ότι το κράνος του αθλητή αποτελεί έναν φόρο τιμής για τους 660 Ουκρανούς αθλητές και προπονητές που σκοτώθηκαν από τη ρωσική εισβολή, σημειώνοντας την προκλητική αντίθεση με τους 13 Ρώσους που αγωνίζονται  στην Ιταλία, ενώ στηρίζουν τον πόλεμο.

Καταλήγοντας, ο Ζελένσκι επεσήμανε ότι το Ολυμπιακό κίνημα οφείλει να βοηθά στη διακοπή των πολέμων και όχι να παίζει το παιχνίδι των επιτιθέμενων, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως “το να έχεις θάρρος αξίζει περισσότερο από οποιοδήποτε μετάλλιο”.

Επιβεβαιώνοντας τη στήριξη της ουκρανικής πολιτείας, ο Πρόεδρος Ζελένσκι, τίμησε αργότερα τον Heraskevych με το “Τάγμα της Ελευθερίας”, την ύψιστη διάκριση της χώρας, ενώ σύμφωνα με το CNN, η κίνηση αυτή επισφράγισε τον ρόλο του αθλητή ως υπερασπιστή της εθνικής αξιοπρέπειας της Ουκρανίας.

“Κέρδισε το μετάλλιο της καρδιάς μας”

Οι Ουκρανοί που βρέθηκαν στη Κορτίνα, για να στηρίξουν τον Heraskevych, ένιωσαν ότι ο Heraskevych είναι νικητής. Η Ιρίνα, που εγκατέλειψε την πατρίδα της τις πρώτες ημέρες της εισβολής, περιέγραψε την οδυνηρή καθημερινότητα των συγγενών της που έμειναν πίσω: “Παγώνουν στα σπίτια τους, χωρίς ηλεκτρικό, χωρίς θέρμανση”.

Για εκείνη, το κράνος του Vladyslav δεν ήταν μια πολιτική κίνηση, αλλά μια αναγκαία υπενθύμιση του κόστους του πολέμου. Πάνω σε αυτό, ο αθλητής είχε αποτυπώσει τα πρόσωπα εκείνων που δεν θα αγωνιστούν ποτέ ξανά: τον μποξέρ Pavlo Ischenko, τον παίκτη του χόκεϊ Oleskiy Loginov, τον δύτη Mykyta Kozubenko, τον σκοπευτή Oleksiy Khabarov, αλλά και παιδιά όπως τη 14χρονη αρσιβαρίστρια Arina Perehudova και την 20χρονη μπαλαρίνα Daria Kurdel.

Η Natalia Khaichyk, που ταξίδεψε από το Λβιβ μόνο και μόνο για να δει τον Heraskevych να αγωνίζεται δεν μπορούσε να δεχτεί τον αποκλεισμό του. “Αυτό που έκανε είναι μεγαλύτερο από κάθε διάκριση. Κέρδισε το μετάλλιο της καρδιάς μας”, είπε χαρακτηριστικά.

Την ώρα που ο αγώνας ξεκινούσε χωρίς τον γιο του, ο φακός απαθανάτισε τον πατέρα και προπονητή του, Mykhailo, λυγισμένο από τη συγκίνηση έξω από την πίστα. Όμως ο Vladyslav, μέσα από το X, έστειλε το δικό του τελεσίγραφο, αναρτώντας μια φωτογραφία από την προπόνηση όπου οι εικόνες των νεκρών αθλητών έλαμπαν πάνω στο κράνος του: “Αυτό είναι το τίμημα της αξιοπρέπειας μας”.