Αμβλώσεις: Νομοθετικά κατοχυρωμένες στην Ελλάδα εδώ και 40 χρόνια – Το χρονικό

Χωρίς να υπάρχει λόγος, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη αιτία, η Μαρία Καρυστιανού κατόρθωσε με τις δηλώσεις της στο Open να καταστήσει θέμα συζήτησης το δίκαιωμα των γυναικών στην άμβλωση.

Μπορούν, όμως, να μπουν κατοχυρωμένα δικαιώματα των πολιτών σε συζήτηση; Ας δουμε τι είπε γι’ αυτό ο Χρήστος Ράμμος, Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ., μόλις την Δευτέρα, μετά τις σχετικές δηλώσεις Καρυστιανού:

“Οι αμβλώσεις είναι κατάκτηση του σύγχρονου κράτους δικαίου, που έγινε ύστερα από μακρόχρονους και δύσκολους αγώνες των γυναικών, οι οποίες απέκτησαν έτσι το αυτονόητο δικαίωμα να ορίζουν αυτές το σώμα τους καθώς και αν θα γεννήσουν ένα παιδί ή όχι. Κάθε ανατροπή της σχετικής νομοθεσίας και αμφισβήτηση αυτής της κατάκτησης συνιστά απαράδεκτη δημοκρατική οπισθοδρόμηση και δεν πρέπει καν να συζητείται”.

Εξαιρετικά σαφής και ξεκάθαρος ο πολύπειρος νομικός και δικαστής.

Πότε όμως και με ποιον τρόπο καθιερώθηκε το δικαίωμα των γυναικών στη διακοπή της κύησης;

Μέχρι και το 1978 απλά δεν υπήρχε δικαίωμα. Αντίθετα η άμβλωση απαγορευόταν αυστηρά και θεωρούταν ποινικό αδίκημα. Όχι ότι δεν γίνονταν εκτρώσεις στην Ελλάδα πριν από το 1978, όσες όμως λάμβαναν χώρα ήταν τύποις παράνομες. Οι γυναίκες ρίσκαραν την υγεία τους εμπιστευόμενες τα σώματά τους σε γιατρούς που δεν διέθεταν ούτε την εξειδικευμένη γνώση αλλά ούτε καν τον κατάλληλο ιατρικό εξοπλισμό για τέτοιου είδους επεμβάσεις.

Ο νόμος 821/1978 έφερε μία πρώτη αλλαγή και ενώ στην κοινωνία, μετά τους γυναικείους αγώνες δεκαετιών, το αίτημα είχε ωριμάσει. Η τότε κυβέρνηση Καραμανλή βέβαια δεν παρουσιάστηκε ιδιαίτερα τολμηρή. Εισήγαγε όμως, για πρώτη φορά, περιορισμένες περιπτώσεις στις οποίες επιτρεπόταν η άμβλωση. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονταν η διακοπή κύησης έως και την 20η εβδομάδα αν υπήρχαν ιατρικά καταγεγραμμένες σοβαρές ανωμαλίες του εμβρύου. Η ελεύθερη επιλογή όμως των γυναικών, παρά το σχετικό αίτημα, δεν εξασφαλίστηκε.

Οριστική λύση το 1986

Χρειάστηκε να περάσουν ακόμη 8 χρόνια για να καταγραφεί στην Ελλάδα μία τέτοια εξέλιξη. Ένα χρόνο μετά την επανεκλογή της, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου έφερε στο κοινοβούλιο προς ψήφιση τον νόμο 1609/1986 ο οποίος καθιέρωσε-επιτέλους-την ελεύθερη επιλογή.

Μ’ αυτό το νόμο η άμβλωση έγινε νόμιμη «κατ’ επιλογή» μέχρι την 12η εβδομάδα κύησης, χωρίς την ανάγκη ιατρικών ή άλλων ενδείξεων. Επίσης η άμβλωση επιτράπηκε σε κάθε στιγμή της εγκυμοσύνης χωρίς χρονικό όριο εάν υπήρχε αναπότρεπτος κίνδυνος για τη ζωή ή σοβαρή βλάβη της υγείας της γυναίκας.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του εν λόγω νόμου, οι παράγραφοι 4 και 5 του άρθρου 304 του Ποινικού Κώδικα αντικαταστάθηκαν ως εξής:

«Δεν είναι άδικη πράξη η τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης που ενεργείται με τη συναίνεση της εγκύου από ιατρό μαιευτήρα-γυναικολόγο με τη συμμετοχή αναισθησιολόγου σε οργανωμένη νοσηλευτική μονάδα, αν συντρέχει μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις”. Και ακολουθούσαν οι σχετικές περιπτώσεις.

Η άμβλωση γίνεται με τη συναίνεση της εγκύου,εκτελείται από γιατρό μαιευτήρα-γυναικολόγο και με τη συμμετοχή αναισθησιολόγου,σε οργανωμένη νοσηλευτική μονάδα.

Σύμφωνα, τέλος, με την παράγραφο 5 του ποινικού κώδικα “αν η έγκυος είναι ανήλικη, πρέπει να έχει και τη συναίνεση ενός γονέα ή του προσώπου που έχει την επιμέλειά της, επιπλέον της δικής της”.

Το νομοθέτημα εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο με ευρεία πλειοψηφία. Καταψήφισε η τότε αξιωματική αντιπολίτευση της Νέας Δημοκρατίας.