Απαγόρευση Social Media: Μπλόκο σε Instagram, TikTok, Facebook, Snapchat – Ποιες ηλικίες αφορά

Σε εξειδίκευση του νέου πλαισίου ρυθμίσεων για την απαγόρευση πρόσβασης των ανήλικων στα social media προχώρησαν οι υπουργοί Υγείας, Αδωνις Γεωργιάδης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, και Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Νωρίτερα, με βίντεο στο Tik Tok ο πρωθυπουργός προανήγγειλε νομοθετική ρύθμιση για απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία θα ψηφιστεί το καλοκαίρι και θα εφαρμοστεί από το 2027.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι στην παρουσίαση των μέτρων δεν υπήρξε εκπρόσωπος του υπουργείου Παιδείας. Παράλληλα, η συζήτηση για τον εθισμό των νέων στα social και τους κινδύνους που ενέχει η χρήση τους γίνεται εν μέσω γενικότερης απαξίωσης της ψυχικής υγείας, με το νέο νομοσχέδιο που έχει προκαλέσει εύλογες αντιδράσεις από τους φορείς που δρουν στο πεδίο. Όπως προκύπτει άλλωστε από όσα συζητήθηκαν, τα νέα μέτρα εστιάζουν για ακόμη μια φορά στην καταστολή και όχι στην ενημέρωση – πρόληψη.

Η εξειδίκευση των μέτρων για την απαγόρευση των social media:

“Το scrolling χωρίς όρια κάνει κακό”

Παρουσιάζοντας τα μέτρα, ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ευχαρίστησε αρχικά τον Δημήτρη Βαρτζόπουλο “για την προσφορά του στην τεκμηρίωση του νομοσχεδίου”. Τόνισε πως “πρέπει να δούμε αναλυτικότερα το ζήτημα των κυρώσεων όταν ενεργοποιηθεί η ρύθμιση αυτή, για να είναι αποτελεσματικό το πλαίσιο”, σημείωνοντας δε, πως η ρύθμιση έγκειται σε ευρωπαϊκό επίπεδο εναρμονισμού και συντονισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Σκέρτσος ανέφερε πως ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, απέστειλε επιστολή στην Πρόεδρο της Κομισιόν για μια “ψηφιακή συμμαχία των προθύμων” ώστε να αποκτήσουμε ένα πιο αποτελεσματικό πλαίσιο για την προστασία ανηλίκων. Μεταξύ άλλων, στην πρόταση της χώρας είναι η θέσπιση μιας ευρωπαϊκής ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης στα 15 έτη.

Ο κ. Σκέρτσος προχώρησε λέγοντας πως “ο τρόπος που λειτουργούν οι αλγόριθμοι και το μοντέλο σύγχρονης τεχνολογίας μπορεί να λειτουργήσει εθιστικά για άτομα που δεν έχουν ολοκληρώσει την ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη”.

“Όταν ξεκίνησε η αυτοκινητοβιομηχανία δεν ήταν υποχρεωτικές οι ζώνες. Σταδιακά έγιναν. Το ίδιο συμβαίνει και στην τεχνολογία, δεν είμαστε τεχνοφοβικοί. Θεσπίζουμε λογικούς, ασφαλείς και λελογισμένους κανόνες”, είπε.

“Το μέτρο εντάσσεται στην προστασία της ανηλικότητας”, πρόσθεσε, θυμίζοντας πως “ένα άλλο μέτρο είναι η πρόβλεψη για το bullying εντός και εκτός σχολείων, το panic button για την ενδοοικογενειακή βία, το νέο πλαίσιο ελέγχου και κυρώσεων για την προστασία ανηλίκων από πώληση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων και η αντιμετώπιση της αθλητικής βίας και του χουλιγκανισμού (ψηφιακό εισιτήριο)”. Βέβαια, βάσει ρεαλιστικών δεδομένων, λίγα έχουν γίνει σε πρακτικό επίπεδο για την ουσιαστική αντιμετώπιση της εφηβικής βίας σε επίπεδο πρόληψης και όχι καταστολής, την ώρα που το νέο νομοσχέδιο για την ψυχική υγεία επί της ουσίας επαναφέρει μονάδες “σωφρονισμού παραβατικών ανηλίκων” που θυμίζουν τα αναμορφωτήρια κατασταλτικού χαρακτήρα.

Ο Άκης Σκέρτσος εν συνεχεία στάθηκε στο παράδειγμα της Αυστραλίας που απαγόρευσε πλήρως τα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών. Είπε πως “το scrolling χωρίς όρια κάνει κακό, αυτά τα πράγματα πρέπει να τα συζητάμε ανοιχτά, μέρες που είναι και στο οικογενειακό τραπέζι του Πάσχα. Στέλνουμε και ένα μήνυμα στις εταιρείες. Το επιχειρηματικό μοντέλο κέρδους θεωρεί αναλώσιμη των ψυχική υγεία των παιδιών μας και προωθεί τα fake news. παίρνουμε καθαρή θέση απέναντι σε αυτό”.

Τα στοχευμένα μέτρα που ανακοίνωσε είναι τα εξής:

• Λειτουργία σελίδας parco.gov.gr
• KidsWallet
• Απαγόρευση χρήσης κινητών στα σχολεία

Από τη δική του μεριά ο υπουργός Υγείας, Αδωνις Γεωργιάδης, ανέφερε πως “οι γιοι μου είναι υπέρ της απαγόρευσης. Βιωματικά σας λέω πως και εγώ είμαι εθισμένος στο scrolling”. Είπε πως “δεν περιορίζουμε την ελευθερία, παίρνουμε προληπτικά μέτρα για να προσαρμοστούμε στον νέο κόσμο” ενώ προανήγγειλε την ολική απαγόρευση κανναβοειδών στα περίπτερα.

Στη συνέχεια παρουσίασε στατιστικά στοιχεία που αφορούν την έκθεση ανηλίκων στα social media.

 

Είπε ακόμη πως “τα παιδιά μπαίνουν στον κόσμο των social media από την ηλικία των 6,7 ετών”. “Ένας ενήλικας μπορεί να αντιμετωπίσει έναν εθισμό με δύναμη και σύνεση, αλλά ένας ανήλικος δεν τον γνωρίζει και αν γίνει τρόπος της ζωής του μπορεί να έχει πολύ πιο έντονες συνέπειες”.

Είπε δε πως “ανήλικοι και κάτω των 15 ετών κάνουν sexting”, προσπαθώντας να δείξει την επικινδυνότητα της κατάστασης.

Από τη δική του μεριά ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε πως “το μέτρο αφορά τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2012 και μετά, δηλαδή τα παιδιά μέχρι και την τρίτη γυμνασίου”. Απαντώντας για το γιατί δεν υπήρξε εκπρόσωπος του υπουργείου Παιδείας, είπε πως “η κ. Ζαχαράκη είναι ενήμερη” και πως για την εφαρμογή των μέτρων και την ενημέρωση του κοινού “θα υπάρξει διυπουργική συνεργασία”, χωρίς όμως να παρέχει περαιτέρω πληροφορίες πάνω σε αυτό.

Συνέχισε λέγοντας πως το μέτρο μπαίνει σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου του 2027. Όπως σημείωσε, οι πλατφόρμες θα είναι υποχρεωμένες να ζητούν μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας. Η απαγόρευση αφορά Instagram, TikTok, facebook, Snapchat, αλλά δεν περιλαμβάνει τις πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται απλώς για την ανταλλαγή μηνυμάτων όπως το Viber και το Whatsapp, πράγμα που προκαλεί εύλογες απορίες.

Ο κ. Παπαστεργίου τόνισε πως “είμαστε η πρώτη και μόνη χώρα που εφαρμόζουμε τον έλεγχο πώλησης αλκοόλ και καπνικών προϊόντων και η εφαρμογή του KidsWallet είναι ελληνική εφαρμογή για επαλήθευση ηλικίας. Ο μηχανισμός αυτός δεν δίνει προσωπικά δεδομένα παρά μόνο ταυτοποιεί αν ο χρήστης είναι άνω ή κάτω των 15 ετών”.

“Για πιθανές παραβιάσεις ενημερώνεται η Ιρλανδία που είναι η βάση των περισσότερων από τις πλατφόρμες στην Ευρώπη και κινητοποιούνται όσα προβλέπονται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο”, πρόσθεσε και διευκρίνισε:

“Το μέτρο δεν περιορίζει την ενημέρωση και την κοινωνικότητα, θέλουμε τα παιδιά να ζουν με χρήση τεχνολογίας αλλά με λελογισμένη χρήση και σε ηλικίες που πρώτα θα έχουν αναπτύξει λειτουργίες αυτοάμυνας και αυτορρύθμισης”.

“Θέλει προσοχή και ευθύνη από τους γονείς για να μην πάρουν τα παιδιά τα κινητά των γονιών”, δήλωσε ακόμη.

Ωστόσο κανείς από τους εκπροσώπους της κυβέρνησης δεν μπόρεσε να δώσει επαρκείς επεξηγήσεις για το πώς θα ελεγχθεί η χρήση VPN, τα μέσα δικτύωσης που δεν ελέγχονται από την ευρωπαϊκή ένωση και τα φόρουμ που είναι ανοιχτά προς χρήση από τον οποιοδήποτε.

“Αυτά τα ζητήματα πρέπει να αντιμετωπιστούν σε πανευρωπαικό επίπεδο” είπε ενδεικτικά ο κ. Παπαστεργίου. “Εμείς από τη δική μας μεριά πρωτοπορήσαμε με το KidsWallet και προσπαθούμε για το καλύτερο”.

social