Αρχή Προστασίας Δεδομένων: Παράνομο το Smart Policing της ΕΛΑΣ – Πώς χάθηκαν 4 εκατ. ευρώ

Το 2019, η Ελληνική Αστυνομία υπέγραψε σύμβαση με την εταιρεία Intracom Telecom για την υλοποίηση του προγράμματος Smart Policing, συνολικού ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων το 75% χρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκούς πόρους (Ταμείο Internal Security Fund – ISF). Το έργο προέβλεπε την προμήθεια 1.000 “έξυπνων” φορητών συσκευών με δυνατότητες αναγνώρισης προσώπου, αναγνώρισης δακτυλικών αποτυπωμάτων και σάρωσης εγγράφων και πινακίδων οχημάτων, και τη χρήση τους σε επιτόπιους ελέγχους.

Συγκεκριμένα όπως είχε ανακοινώσει η ΕΛΑΣ: Η δράση Έξυπνη Αστυνόμευση – Smart Policing εστιάζει στην προμήθεια σύγχρονων φορητών ηλεκτρονικών συσκευών τύπου “Smart Phone”, οι οποίες μέσω μίας ενιαίας εφαρμογής / διεπαφής αναζητήσεων στις υφιστάμενες βάσεις δεδομένων (Εθνικές και Ευρωπαϊκές) και της λήψης βιομετρικών χαρακτηριστικών (μέσω της μεθόδου σάρωσης), αριθμών πινακίδας κυκλοφορίας και στοιχείων εγγράφων, επιτυγχάνουν τη γρήγορη και ασφαλή αναζήτηση και ταυτοποίηση οχημάτων, προσώπων και αντικειμένων. 

Όπως ανακοινώνεται αναλυτικά από τη Homo Digitalis, “η Homo Digitalis ανέδειξε δημόσια την υπόθεση, μέσω κοινής ερευνητικής δημοσίευσης με την AlgorithmWatch τον Δεκέμβριο του 2019. Τον ίδιο μήνα, υποβάλαμε αίτημα πρόσβασης σε έγγραφα προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, χωρίς να λάβουμε ουσιαστικές απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα νομιμότητας και προστασίας προσωπικών δεδομένων. Τον Μάρτιο του 2020 καταθέσαμε καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ). Η Αρχή έκανε δεκτό το αίτημά μας και ξεκίνησε επίσημη έρευνα τον Αύγουστο του 2020.

Παράλληλα, το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε το σύνολο των 4 εκατομμυρίων ευρώ και οι συσκευές παραδόθηκαν κανονικά στην ΕΛ.ΑΣ. τον Σεπτέμβριο του 2021. Έκτοτε η ΕΛ.ΑΣ. είχε χρησιμοποιήσει μόνο πιλοτικά το εν λόγω σύστημα.

Χωρίς νομική βάση το Smart Policing

Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, η ΑΠΔΠΧ εξέδωσε την Απόφαση 45/2025, με την οποία προειδοποιεί ρητά την ΕΛ.ΑΣ. να μην ενεργοποιήσει το Σύστημα Smart Policing, καθώς οποιαδήποτε παραγωγική λειτουργία του, με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, θα συνιστούσε παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Η Αρχή διαπίστωσε ότι δεν υφίσταται νομική βάση για τη σκοπούμενη επεξεργασία μέσω του εν λόγω συστήματος καθώς και ότι δεν είχε διενεργηθεί έγκαιρα η απαιτούμενη εκτίμηση αντικτύπου προσωπικών δεδομένων κατά το στάδιο της πιλοτικής εφαρμογής του συστήματος.

Μετά από έξι χρόνια, επιβεβαιώνεται ότι οι ανησυχίες που είχαμε εκφράσει από την πρώτη στιγμή ήταν απολύτως βάσιμες. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύεται με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο η κατασπατάληση 4 εκατομμυρίων ευρώ δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων για ένα σύστημα που δεν μπορούσε ποτέ να λειτουργήσει νόμιμα. Η υπόθεση αυτή υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για έλεγχο νομιμότητας, διαφάνεια και λογοδοσία πριν από την υιοθέτηση τεχνολογιών υψηλού ρίσκου, ιδίως όταν χρηματοδοτούνται με δημόσιο χρήμα από κρατικά και ενωσιακά ταμεία και επηρεάζουν άμεσα τις ζωές όλων μας”.