Έκθεση ΕΟΔΑΣΑΑΜ για τα Τέμπη: “Τα δείγματα δεν καλύπτουν το πρότυπο πυραντοχής”

«Τα τρία δείγματα σαφώς δεν καλύπτουν το επίπεδο πυραντοχής του προτύπου ΕΝ 45545 όσον αφορά την δοκιμή μέτρησης του Μέγιστου Μέσου Ρυθμού Έκλυσης Θερμότητας. Η σημαντικότερη παρατήρηση όμως είναι ότι τα δείγματα «Β4 ΝΕΟ» και «Β2 ΚΟΥΠΕ» είναι πολύ χαμηλότερης πυραντοχής από το δείγμα «Β4 ΠΑΛΑΙΟ».

Αυτό λέει στα συμπεράσματα της η έκθεση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την πυραντοχη των καθισμάτων της αμαξοστοιχίας IC62 που συγκρούστηκε στα Τέμπη οδηγώντας στον θάνατο 57 ανθρώπους.

Οπως αναφέρεται στην ανάλυση, που είναι συμπληρωματική στο αρχικό πόρισμα, ληφθήκαν δείγματα από τρία διαφορετικά καθίσματα από δύο διαφορετικά βαγόνια και στάλθηκαν σε εργαστήρια στη Γερμανία για να δοκιμαστούν σύμφωνα με το ISO 5660-1.

Σύμφωνα με την έκθεση, το υλικό δεν ήταν το ίδιο σε όλα τα καθίσματα, όπως προβλέπει ο σχετικός κανονισμός, με αποτέλεσμα να προκύπτει ότι ορισμένα από τα καθίσματα που υπήρχαν στο επιβατικό τρένο της Hellenic Train δεν βρίσκονταν στα πρότυπα που θα έπρεπε.

Συγκεκριμένα, η έκθεση αναφέρει: «Το δείγμα «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» έχει ένα σκούρο καφέ ενδιάμεσο στρώμα για πυροπροστασία και συγκριτικά καλύτερη συμπεριφορά. Αντίθετα, το δείγμα «Β2 ΚΟΥΠΕ» δεν διαθέτει διακριτό ενδιάμεσο στρώμα πυροπροστασίας και εμφανίζει τον χειρότερο δείκτη MAHRE. Τέλος, το δείγμα «Β ΝΕΟ» διαθέτει ένα λεπτό στρώμα λευκού ινώδους υλικού, διαφορετικού από αυτό του δείγματος «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» το οποίο όμως δεν φαίνεται να συνεισφέρει σημαντικά στην πυραντοχή του υλικού.

Τα καθίσματα από τα οποία λήφθηκαν δείγματα έπρεπε να πληρούν τις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές, όπως αυτές πηγάζουν από τις αρχικές συμβάσεις προμήθειας, δηλαδή το πρότυπο και ως εκ τούτου έπρεπε να παρουσιάζουν παρόμοια συμπεριφορά κατά τις δοκιμές μεταξύ τους Αντιθέτως, το εύρημα της σημαντικά καλύτερης συμπεριφοράς του δείγματος «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» και το εύρημα της υποδεέστερης απόδοσης του δείγματος «Β4 ΝΕΟ» σε σχέση με «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» απο αποδεικνύει ανομοιόμορφη μηχανική συμπεριφορά ή ποιότητα των εξεταζόμενων υλικών στις διαφορετικές θέσεις».

Μάλιστα, παρακάτω η έκθεση διευκρινίζει πως τα δείγματα ληφθήκαν τον Δεκέμβριο του 2024 και στάλθηκαν από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ στα εξειδικευμένα εργαστήρια RST της Γερμανίας για να εκτελεστούν οι δοκιμές, ωστόσο δεν κατέστη δυνατό να εκτελεστούν πριν από την δημοσίευση της Έκθεσης Διερεύνησης και ως αποτέλεσμα το θέμα της πυραντοχής των καθισμάτων αποτελούσε ένα γνωστό ανοικτό σημείο προς διερεύνηση. Το εργαστήριο RST απέστειλε τα αποτελέσματα στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ στις 25/8/2025 και στην παρούσα έκθεση, (η οποία αποτελεί Παράρτημα Θ. της Έκθεσης Διερεύνησης) παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των δοκιμών και η σχετική Σύσταση Ασφαλείας.

Νέα σύσταση ασφάλειας προς Σιδηροδρόμους, Hellenic Train και ΡΑΣ

Μάλιστα, ακόμα και σήμερα, τρία χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ κάνει νέα σύσταση ασφάλειας προς την Hellenic Train, τους Ελληνικούς Σιδηροδρόμους και τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων λέγοντας:

«Η Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε. και η Hellenic Train Α.Ε. υπό την εποπτεία της ΡΑΣ θα πρέπει να προχωρήσουν σε σειρά ενεργειών προκειμένου να ελέγξουν και τα καταγράψουν το επίπεδο πυραντοχής των καθισμάτων των επιβαταμαξών τις οποίες έχει μισθώσει η Hellenic Train Α.Ε. από την Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε. και να διαχειριστούν τους κινδύνους ασφαλείας που πιθανώς εντοπιστούν, μέσω της εφαρμογής κατάλληλων μέτρων».

Από την Hellenic Train ζητούμενο είναι να απογραφούν α) οι κατηγορίες και τα είδη καθισμάτων που υφίστανται σήμερα στις επιβατάμαξες, σύμφωνα με τον τύπο καθίσματος, το είδος των υλικών, το χρόνο και την έκταση συντήρησης ή επιδιόρθωσης που πιθανώς έχει γίνει στα καθίσματα

β) το είδος πυραντοχής που υπάρχει σε κάθε κατηγορία καθισμάτων (πχ εγκατεστημένο ενδιάμεσο στρώμα, αυτοσβαινόμενο ύφασμα και ο τύπος αυτών των υλικών κλπ.) και

γ) ποια από τα καθίσματα καλύπτουν τις απαιτήσεις πυροπροστασίας του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1302/2014 ή του προτύπου UIC 564 2,. «Προσδιορισμός, ανάλυση και αξιολόγηση των κινδύνων οι οποίοι τυχόν προκύψουν από την απογραφή της κατάστασης πυραντοχής των καθισμάτων των επιβαταμαξών. Κατάρτιση πρότασης σχεδίου εργασιών είτε συντήρησης είτε ανακαίνισης είτε αναβάθμισης για τις υπό κυκλοφορία επιβατάμαξες με αφορμή την προαναφερθείσα απογραφή λαμβάνοντας υπόψη τα αρχεία συντήρησης, την απόδοση ασφάλειας, την κατάσταση κύκλου ζωής και τη συμμόρφωση με τις σχετικές τεχνικές προδιαγραφές, ώστε να επιτευχθεί ομοιομορφία στο επίπεδο πυραντοχής των καθισμάτων σε όλα τα επιβατικά βαγόνια, μέσω κατάλληλων μέτρων».

Επιπλέον, οι Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ως διαχειριστής και κάτοχος των επιβαταμαξών «συνιστάται να προβεί εφόσον προκύψει ανάγκη από την ανωτέρω πρόταση σχεδίου εργασιών τουλάχιστον σε: Έγκριση και κατόπιν εφαρμογή του προαναφερθέντος σχεδίου εργασιών, για τον μετριασμό των ως άνω κινδύνων, ώστε να διασφαλιστεί ομοιομορφία στο επίπεδο πυραντοχής των καθισμάτων επιβαταμαξών με συμμόρφωση στις απαιτήσεις πυραντοχής του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1302/2014 ή του προτύπου κατά τις διακρίσεις που εκτίθενται στην παρούσα Έκθεση».

Συντήρηση και γιατί ληφθήκαν διαφορετικά δείγματα

Σύμφωνα με όσα διαπιστώθηκαν, στο πλαισιο της σύμβασης μίσθωσης τροχαίου υλικού από την ΓΑΙΟΣΕ στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ εκτελέστηκαν εργασίες συντήρησης στα βαγόνια του IC62 εκτός του εστιατορίου. Αυτός ήταν και ο λόγος που ληφθήκαν περισσότερα από ένα δείγματα όπως εξηγεί η έκθεση. «Οι εργασίες αυτές προκύπτει από ημερολόγια εργασιών ότι έγιναν το 2020 Ειδικότερα σε σχέση με επισκευές καθισμάτων προκύπτει ότι το 2021 είχε γίνει αλλαγή των υφασμάτων σε κάποια καθίσματα των βαγονιών Β3 και Β4. Η διαπίστωση ότι υπάρχουν περισσότεροι του ενός διαφορετικοί τύποι υφασμάτων/επένδυσης καθισμάτων είχε οδηγήσει στη λήψη δύο διαφορετικών δειγμάτων από τα καθίσματα του βαγονιού Β4 (Β4 ΝΕΟ & Β4 ΠΑΛΑΙΟ)», αναφέρεται.

«Η επισκευή αυτή έγινε με πρωτότυπο υλικό υφάσματος που υπήρχε ως απόθεμα στις αποθήκες της ΕΕΣΣΤΥ και είχε παραδοθεί στην Hellenic Train. Παρατηρήθηκε ότι το φλογοεπιβραδυντικό υλικό των δύο δειγμάτων διαφέρει. Στο δείγμα Β4 ΠΑΛΑΙΟ υπάρχει φλογοεπιβραδυντικό υλικό σε καφέ στρώμα (αραμίδιο) με αποτέλεσμα δοκιμής 82 kW/m², ενώ στο δείγμα Β4 ΝΕΟ υπάρχει φλογοεπιβραδυντικό υλικό σε άσπρο στρώμα (πολυεστέρας), με αποτέλεσμα δοκιμής 141 kW/m², ήτοι χειρότερο του δείγματος Β4 ΠΑΛΑΙΟ».

Συμπληρώνει πως επιπλέον των ανωτέρω συντηρήσεων η Hellenic Train έχει συνάψει από το 2020 τέσσερις συμβάσεις προμήθειας ανταλλακτικών και επιδιόρθωσης/συντήρησης καθισμάτων βαγονιών τα οποία παρήχθησαν με τις Προγραμματικές Συμβάσεις 41Α και 41Β. «Οι εργασίες περιλάμβαναν προμήθεια και αντικατάσταση προσκέφαλων/εδρών πλατών καθισμάτων Α’ & Β’ Θέσης ΠΣ41Α και αντικατάσταση αφρώδους, εσωτερικού και επανεπένδυση με ύφασμα πάνω στο υπάρχον ξύλο σε κάποια καθίσματα Β’ Θέσης ΠΣ41Β. Τα εν λόγω ανταλλακτικά τοποθετούνταν κατά περίπτωση, ανάλογα με τις φθορές καθισμάτων που διαπιστώνονταν κατά τη συντήρηση».

Συνοπτικά, από τα υποβληθέντα στοιχεία προκύπτει ότι στην συγκεκριμένη αμαξοστοιχία επισκευάστηκαν

• οι έδρες 24 καθισμάτων στο βαγόνι Α1 την 20/02/2023 με χρήση ανταλλακτικών από την σύμβαση
• οι έδρες καθισμάτων στο βαγόνι Β3 την με αλλαγή υφάσματος έδρας από το αρχικό απόθεμα που παραδόθηκε στην Hellenic Train
• οι έδρες καθισμάτων στο βαγόνι Β4 την 12/11/2021 με αλλαγή υφάσματος έδρας από το αρχικό απόθεμα που παραδόθηκε στην Hellenic Train. Στις έδρες αυτές περιλαμβάνεται το δείγμα «Β4 ΝΕΟ» που αφορά το κάθισμα της επιβατικής αμαξοστοιχίας IC 62».

Ολόκληρη η έκθεση του ΕΟΔΑΑΑΜ:

Ψ.Υ.-Εκθεση-Διερευνησης-Τεμπων-Παραρτημα-Θ-2-2-2026