Στροφή στο LNG και αυξανόμενες περικοπές ΑΠΕ “βλέπει” η μελέτη του ΙΕΝΕ

Ολοένα και πιο κομβικό ρόλο στην ελληνική οικονομία διαδραματίζει ο ενεργειακός τομέας, σύμφωνα με τη νέα μελέτη του Ινστιτούτου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ), η οποία αποτυπώνει τις βασικές εξελίξεις σε τιμές, ζήτηση, εισαγωγές–εξαγωγές και στο μίγμα ηλεκτροπαραγωγής για το 2025.

Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2025 στις 54,0 TWh, παραμένοντας αμετάβλητη σε σχέση με το 2024. Σε βάθος πενταετίας (2021–2025), το επίπεδο αυτό αποτελεί το υψηλότερο της περιόδου, επιβεβαιώνοντας τη σταθεροποίηση της κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα, παρά τις διακυμάνσεις της διεθνούς ενεργειακής αγοράς.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις τιμές ενέργειας. Η μελέτη καταγράφει ανοδική πορεία στις τιμές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, ενώ αντίθετα οι τιμές του αργού πετρελαίου και των πετρελαϊκών προϊόντων κινήθηκαν πτωτικά. Ωστόσο, παρά τη διεθνή αποκλιμάκωση του πετρελαίου, οι τιμές των υγρών καυσίμων στην Ελλάδα παραμένουν από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, στοιχείο που δημιουργεί πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Στο πεδίο των διασυνοριακών ροών ηλεκτρισμού, η Ελλάδα το 2025 αναδεικνύεται σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εισαγωγές μειώθηκαν σε ετήσια βάση, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν, ενισχύοντας τη γεωοικονομική θέση της χώρας στην ευρύτερη περιοχή.

Σημαντικές είναι οι εξελίξεις και στο φυσικό αέριο. Οι συνολικές εισαγωγές αυξήθηκαν σε σχέση με το 2024, ενώ οι εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών περιορίστηκαν. Παράλληλα, καταγράφηκε αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου από την Ελλάδα, αν και αυτές αντιστοιχούν μόλις στο 12% των συνολικών εισαγωγών.

Καθοριστική είναι η ενίσχυση του LNG, με αυξημένες ροές μέσω Ρεβυθούσας και Αμφιτρίτης. Το 2025 το υγροποιημένο φυσικό αέριο αντιστοιχούσε στο 46% των συνολικών εισαγωγών, ενώ το ρωσικό αέριο περιορίστηκε στο 39% και το αέριο από το Αζερμπαϊτζάν παρέμεινε σταθερό στο 15%. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν πλήρη αναδιάταξη του χάρτη προμηθειών, με σαφή στροφή προς το LNG.

Στο ηλεκτροπαραγωγικό μίγμα, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας κατέχουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο, καλύπτοντας το 49% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας το 2025, αυξημένες κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Το φυσικό αέριο ακολουθεί με 43%, επίσης αυξημένο κατά 3 μονάδες. Συνολικά, ΑΠΕ και φυσικό αέριο καλύπτουν το 92% της ηλεκτροπαραγωγής, επιβεβαιώνοντας τη μετάβαση σε ένα πιο «πράσινο» αλλά ταυτόχρονα εξαρτημένο από το αέριο σύστημα.

Ωστόσο, η υψηλή διείσδυση των ΑΠΕ συνοδεύεται από προκλήσεις. Όπως επισημαίνει η μελέτη, εντός του 2026 αναμένεται να συνεχιστούν τα προβλήματα στο ηλεκτρικό δίκτυο λόγω υπερπροσφοράς πράσινης ενέργειας και κορεσμού του συστήματος. Οι περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ αυξάνονται, με αποτέλεσμα να επανέρχεται στο προσκήνιο το ζήτημα αποζημίωσης των αυτοπαραγωγών. Ήδη δρομολογούνται συζητήσεις μεταξύ ΡΑΑΕΥ, ΥΠΕΝ, ΑΔΜΗΕ και των φορέων της αγοράς για τη διαχείριση των απορριπτόμενων ποσοτήτων.

Η μελέτη του ΙΕΝΕ σκιαγραφεί έναν ενεργειακό τομέα σε φάση μετάβασης: με ισχυρή παρουσία ΑΠΕ, αυξημένο ρόλο του LNG, ενίσχυση των εξαγωγών ηλεκτρισμού, αλλά και με δομικές προκλήσεις που απαιτούν επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και ευελιξία του συστήματος. Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο έτος για τη διαχείριση της πράσινης υπερπαραγωγής και τη σταθερότητα της αγοράς.