Βαθιά ανησυχία στην ΕΕ αλλά περιορισμένα μέτρα για την ενεργειακή κρίση

Σε μεγάλη ανησυχία βρίσκεται η Ευρώπη σε σχέση με τις προοπτικές διατήρησης των υψηλών τιμών στις ενεργειακές αγορές, ωστόσο τα μέτρα που φαίνεται να υιοθετεί, παραμένουν χαμηλού βεληνεκούς.

Ο φόβος που επικρατεί είναι ότι αν δεν ανοίξουν τα Στενά και συνεχιστεί για ένα ακόμη 3μηνο η διακοπή παραγωγής του Κατάρ που προμηθεύει το 20% της παγκόσμιας αγοράς LNG, τότε το καλοκαίρι θα μας βρει με λιγότερες διαθέσιμες ποσότητες και με τιμές αερίου στα 50-55 €/ MWh. Αυτό με τη σειρά του θα οξύνει τον ανταγωνισμό με την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία, άρα ενόψει φθινοπώρου θα συμπαρασύρει κι άλλο προς τα πάνω τις τιμές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ηλεκτρική ενέργεια και το ντόμινο που θα επακολουθήσει.

Τις τελευταίες ώρες προέκυψε μια σειρά από ειδήσεις που ανεβάζουν το θερμόμετρο:

• Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, το πετρέλαιο WTI ξεπέρασε το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.
• Τα futures στο φυσικό αέριο έχουν σκαρφαλώσει στα 55 ευρώ η Μεγαβατώρα μέχρι και τον Ιανουάριο του 2027, με αποκλιμάκωση στα 51-52 από το Μάρτιο του 2027.
• Σε μια κίνηση που ξυπνά αναμνήσεις από το 2022, οι Βρυξέλλες απευθύνουν συστάσεις για «φρένο» στα ταξίδια και τις μετακινήσεις. Στην επιστολή που υπογράφει ο Επίτροπος Γιόργκενσεν, οι κυβερνήσεις καλούνται να εξετάσουν «εθελοντικά μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των μεταφορών». Δηλαδή, να ζητήσουν από τους πολίτες να οδηγούν ή να πετούν λιγότερο, όπως ήδη συμβαίνει σε κάποιες ασιατικές χώρες.
• Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί να προκαλέσει «παγκόσμιο, αλλά ασύμμετρο» σοκ.
• Η QatarEnergy ανακοίνωσε παράταση του καθεστώτος force majeure μέχρι τα μέσα Ιουνίου.
• Τα επίπεδα πληρότητας στις ευρωπαϊκές αποθήκες βρίσκονται στο 28,1% και είναι σε χαμηλά 5ετίας.

Ως απάντηση, η ΕΕ προετοιμάζει μια “εργαλειοθήκη” μέτρων για τα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου στο Ιράν, καθώς οι αγορές ενέργειας θα παραμείνουν διαταραγμένες για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως δήλωσε χθες ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν.

«Από οικονομικής άποψης, 30 ημέρες σύγκρουσης έχουν ήδη προσθέσει 14 δισεκατομμύρια ευρώ στον λογαριασμό εισαγωγής ορυκτών καυσίμων της Ένωσης», δήλωσε ο ίδιος, μιλώντας σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες μετά την άτυπη βιντεοδιάσκεψη των Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Ακόμα κι αν υπήρχε ειρήνη αύριο, δεν θα επιστρέφαμε στην κανονικότητα. Οι ενεργειακές υποδομές στην περιοχή έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο και συνεχώς καταστρέφονται νέες», ανέφερε.

Η επερχόμενη εργαλειοθήκη της ΕΕ θα περιλαμβάνει προτάσεις για τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στην ηλεκτρική ενέργεια και τα τιμολόγια δικτύου.

Εν τω μεταξύ, την ανάγκη να υπάρξει συντονισμένη και στοχευμένη αντίδραση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, επεσήμανε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την τοποθέτησή του στην άτυπη βιντεοδιάσκεψη των Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία συμμετείχε μαζί με τον Υφυπουργό κ. Νίκο Τσάφο.

«Πριν από δύο εβδομάδες συναντηθήκαμε στις Βρυξέλλες και νομίζω ότι η σημερινή συζήτηση δείχνει πως υπάρχει ήδη πρόοδος. Στη συνάντησή μας τότε υπήρξαν πολλές φωνές που εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με τη διάρκεια της κρίσης και την (μη) ανάγκη λήψης συγκεκριμένων μέτρων», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας ότι η συζήτηση καταδεικνύει πως διαμορφώνεται συναίνεση στους κόλπους της ΕΕ, στη βάση τεσσάρων βασικών αρχών: «Πρώτον, πρέπει να δράσουμε ενωμένοι. Δεύτερον, να υπάρχει συντονισμός, αλλά και ευελιξία για τα κράτη-μέλη. Τρίτον, τα μέτρα να είναι προσωρινά και στοχευμένα. Και τέταρτον, να ενισχύσουμε την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό μας».

Επιπλέον ο Έλληνας υπουργός πρότεινε «τα προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης για την ενέργεια να εξαιρεθούν από τον δείκτη καθαρών δαπανών του δημοσιονομικού πλαισίου, ως εφάπαξ παρεμβάσεις».

«Το μήνυμά μας είναι σαφές: η Ευρώπη πρέπει να δράσει τώρα. Όχι με λόγια, αλλά με αποφάσεις. Όχι με δισταγμό, αλλά με αποφασιστικότητα και βούληση. Και είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε ενεργά σε αυτή την προσπάθεια», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.