Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης: Ανοικτό παραμένει το ζήτημα αξιοποίησης των εργοστασίων

Χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα επανεκκίνησης της παραγωγής παραμένουν τα εργοστάσια ζάχαρης της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης, καθώς οι εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν δημιουργήσει ένα σύνθετο πλέγμα οικονομικών, νομικών και θεσμικών εκκρεμοτήτων που επηρεάζουν κάθε απόφαση για τη μελλοντική τους αξιοποίηση.

Η εικόνα που διαμορφώνεται γύρω από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις ζάχαρης στη Βόρεια Ελλάδα αποτυπώνει τις διαχρονικές δυσκολίες του κλάδου αλλά και τα όρια των προσπαθειών εξυγίανσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα εργοστάσια στο Πλατύ Ημαθίας και στις Σέρρες, τα οποία έχουν ενταχθεί σε μεταβατικό καθεστώς διαχείρισης, μετά τη μεταφορά των ακινήτων σε δύο εταιρείες ειδικού σκοπού. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη στρατηγική διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων της Τράπεζα Πειραιώς, η οποία έχει βρεθεί να κατέχει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των επόμενων βημάτων.

Προσπάθειες από την Τράπεζα Πειραιώς για αξιοποίηση

Τραπεζικές πηγές επισημαίνουν ότι βασική επιδίωξη παραμένει η διατήρηση των εγκαταστάσεων σε λειτουργική κατάσταση, προκειμένου να προστατευθεί η αξία των περιουσιακών στοιχείων. Παρά ταύτα, η μετάβαση από τη συντήρηση στην ενεργή παραγωγή αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική, τόσο χρονικά όσο και οικονομικά.

Τη λειτουργική διαχείριση των εργοστασίων είχε αναλάβει από τις αρχές του 2020 η Royal Sugar, βάσει σύμβασης μίσθωσης διάρκειας 28 μηνών, η οποία συνοδευόταν από δικαίωμα εξαγοράς. Το συνολικό προβλεπόμενο τίμημα ανερχόταν σε 26 εκατ. ευρώ, κατανεμημένο σε 15,2 εκατ. ευρώ για τη μονάδα στο Πλατύ και 10,8 εκατ. ευρώ για εκείνη των Σερρών. Ο σχεδιασμός προέβλεπε σταδιακή επαναφορά της παραγωγικής δραστηριότητας, με χρονικό ορίζοντα την τρίτη χρήση.

Η ανατροπή του χρονοδιαγράμματος και της επένδυσης

Στην πράξη, ωστόσο, το εγχείρημα προσέκρουσε σε σειρά παραγόντων που ανέτρεψαν το αρχικό χρονοδιάγραμμα. Διαδικασίες που αφορούσαν τη μετακίνηση και τα εργασιακά ζητήματα του προσωπικού, η ανανέωση των αδειών λειτουργίας, αλλά και η αναμονή έγκρισης του σχεδίου εξυγίανσης από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συνέβαλαν στη συσσώρευση καθυστερήσεων.

Την ίδια στιγμή, το κόστος διατήρησης των εγκαταστάσεων παρέμενε σταθερά υψηλό. Τα μηνιαία μισθώματα ξεπερνούσαν τις 20 χιλ. ευρώ, ενώ αντίστοιχο ποσό απαιτούνταν για φύλαξη, εργοδοτικές εισφορές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Σε βάθος τριετίας, οι συνολικές δαπάνες για μισθώσεις υπερέβησαν το 1,5 εκατ. ευρώ, ενώ οι επενδύσεις για την αναβάθμιση του εξοπλισμού – κυρίως στη μονάδα των Σερρών – ξεπέρασαν τα 3 εκατ. ευρώ.

Παρά τις επενδύσεις αυτές, η απουσία μακροπρόθεσμης δέσμευσης είτε μέσω οριστικής μεταβίβασης είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης κατέστησε, σύμφωνα με τον επενδυτή, μη βιώσιμη τη συνέχιση της προσπάθειας. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε τη λειτουργική διασύνδεση των δύο εργοστασίων, με το Πλατύ να λειτουργεί ως κέντρο συσκευασίας και τις Σέρρες ως βασική παραγωγική μονάδα, αξιοποιώντας τον πιο σύγχρονο μηχανολογικό εξοπλισμό. Η μη υλοποίηση αυτού του μοντέλου, κατά εκτιμήσεις της αγοράς, ανέκοψε και την προοπτική επανεκκίνησης της τευτλοκαλλιέργειας στην Ελλάδα.

 

Η πορεία έως τη συμφωνία εξυγίανσης

Την 29/08/2018 η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης κατέθεσε, στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, αίτηση ανοίγματος διαδικασίας εξυγίανσης και λήψης προληπτικών μέτρων. Επί της αίτησης, εκδόθηκε η από 03/09/2018 προσωρινή διαταγή αναστολής των ατομικών καταδιωκτικών μέτρων των πιστωτών σε βάρος της περιουσίας της Εταιρείας, η οποία ίσχυσε για 4 μήνες, ήτοι έως και 03/01/2019.

Την 28/03/2019 κατατέθηκε ενώπιων του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης αίτηση για ένταξη της Εταιρείας στην διαδικασία εξυγίανσης και της άμεσης επικύρωσης της συμφωνίας με μεταβίβαση της επιχείρησης με ποσοστό συμφωνίας των πιστωτών 70,90 %, σύμφωνα με το άρθρο 106δ του Πτωχευτικού Κώδικα όπως ισχύει.

Την 24/02/2020 το Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης επικύρωσε τη συμφωνία εξυγίανσης. Σύμφωνα με το πλάνο της συμφωνίας εξυγίανσης, η ένταξη της Εταιρείας στη διαδικασία εξυγίανσης θα γίνει με μεταβίβαση και μεταφορά του μεγαλύτερου μέρους του ενεργητικού της σε 8 νεοϊδρυόμενες εταιρείες ειδικού σκοπού (SPV’s). Το τίμημα που θα λάβει η εταιρεία, από την ανωτέρω μεταβίβαση, θα χρησιμοποιηθεί προς ικανοποίηση των πιστωτών της. Επίσης, έχει οριστεί ειδικός εντολοδόχος, ο οποίος έχει αναλάβει την ρευστοποίηση των λοιπών στοιχείων ενεργητικού, που θα παραμείνουν στην εταιρεία. Το προϊόν της ρευστοποίησης θα διατεθεί προς ικανοποίηση των πιστωτών.

H ΕΒΖ και η παραγωγή που δεν προχώρησε

H Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης ιδρύθηκε το 1960 με σκοπό τη δημιουργία συνθηκών για την τευτλοκαλλιέργεια στην Ελλάδα και την αυτάρκεια του ελληνικού κράτους σε ζάχαρη. Βασικός μέτοχός της, πλέον, είναι η “Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. υπό Ειδική Εκκαθάριση”.

Η διάρκεια της Εταιρείας έχει ορισθεί μέχρι την 31/12/2030 και μπορεί να παρατείνεται μετά από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων.

Η Εταιρεία δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης και των παραπροϊόντων της. Είναι ο μοναδικός παραγωγός ζάχαρης στην Ελλάδα και λειτουργεί στα πλαίσια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (Κ.Α.Π.) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και ακολουθεί τους κανόνες που έχει θεσπίσει η Ε.Ε. όσον αφορά την παραγωγή και την διάθεση της ζάχαρης. Έδρα της εταιρείας είναι ο Δήμος Θεσσαλονίκης, οδός Μητροπόλεως 34. Η εταιρεία ήταν εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών μέχρι και την 01/03/2016, όποτε οι μετοχές της εταιρείας τέθηκαν σε αναστολή διαπραγμάτευσης. Με την από 20/6/2018 γνωστοποίηση της Διεύθυνσης Εισηγμένων Τίτλων του Χρηματιστηρίου Αθηνών εξετάστηκε το ενδεχόμενο διαγραφής των μετοχώντης Εταιρείας από το Χρηματιστήριο Αθηνών.

Την 27/11/2018, η Επιτροπή Εισαγωγών και Λειτουργίας Αγορών, αποφάσισε την διαγραφή από το Χρηματιστήριο Αθηνών, των μετοχών της εταιρείας. Ως ημερομηνία διαγραφής των μετοχών της εταιρείας από το Χρηματιστήριο Αθηνών, ορίστηκε η ημερομηνία 12/12/2018.

Τον Απρίλιο του 2015, καταβλήθηκε στην Εταιρεία ποσό ύψους € 30 εκατ. από τον βασικό μέτοχό της (ειδικό εκκαθαριστή του υπό ειδική εκκαθάριση τότε πιστωτικού ιδρύματος “Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος”, έναντι μελλοντικής αυξήσεως μετοχικού κεφαλαίου αυτής, προς κάλυψη της αναγκαίας κεφαλαιακής ενίσχυσής της και στο πλαίσιο διαφύλαξης της ακεραιότητας και της προστασίας της υπό ρευστοποίηση συμμετοχής του υπό εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος στην ΕΒΖ Α.Ε. (βάσει της από 27.03.2015 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου).

Συγκεκριμένα, η ένταξη της Εταιρείας στη διαδικασία εξυγίανσης θα γίνει με μεταβίβαση και μεταφορά του μεγαλύτερου μέρους του ενεργητικού της σε 8 νεοϊδρυόμενες εταιρείες ειδικού σκοπού (SPV’s), οι οποίες θα συσταθούν από την πιστώτρια τράπεζα. Μέσω των εταιρειών ειδικού σκοπού δύναται να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις συνέχισης της εμπορικής και παραγωγικής δραστηριότητάς της Εταιρείας, από το 3ο έτος μετά την επικύρωση της συμφωνίας εξυγίανσης και εφεξής. Στο διάστημα αυτό θα πραγματοποιηθεί η απαιτούμενη αναδιοργάνωση της τευτλοπαραγωγής, μέσω της οποίας θα μπορεί να επανεκκινήσει η παραγωγή ζάχαρης στην Ελλάδα και να καταστεί εφικτή η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Εταιρείας.

Με τα εργοστάσια να παραμένουν εκτός παραγωγικής λειτουργίας και το ιδιοκτησιακό καθεστώς να βρίσκεται σε μεταβατική φάση, το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για τη λήψη αποφάσεων. Η στάση των πιστωτών, οι θεσμικές εγκρίσεις και το ενδεχόμενο νέου επενδυτικού ενδιαφέροντος θα καθορίσουν αν οι μονάδες της ΕΒΖ θα επανενταχθούν στην εγχώρια βιομηχανική δραστηριότητα ή αν θα παραμείνουν ανεκμετάλλευτα περιουσιακά στοιχεία σε έναν κλάδο με διαχρονικές προκλήσεις.