Η ιστορία του σύγχρονου ελληνικού κρασιού διασώζεται και αξιοποιείται

Μια ιστορία που ξεκινά από το 1949 μπαίνει στην “κιβωτό” της θεσμικής μνήμης της χώρας μετά και την επίσημη παράδοση των αρχείων της ιστορίας, που έχει από την ίδρυσή του το 1949, ως Σύνδεσμος Ελλήνων Παραγωγών Τυπικών Οίνων, ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου (Σ.Ε.Ο.).

Συγκεκριμένα, το βράδυ της Πέμπτης, σε μια σεμνή εκδήλωση, έμφορτη συγκίνησης έγινε η παράδοση των ιστορικών αρχείων του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Ο Σ.Ε.Ο, ως ο κατ’ εξοχήν εθνικός φορέας της ιδιωτικής οινοποιίας, που έχει παρακολουθήσει και έχει συμβάλει στην εξέλιξη του ελληνικού κρασιού τις τελευταίες οκτώ δεκαετίες προχώρησε σε μια κίνηση ιδιαίτερης αξίας, καθώς έτσι, δίνει τη δυναότητα επιστημονικής αξιοποίησης όλου του αρχειακού του δυναμικού αλλά και παράλληλης διάσωσής του.

Το αρχείο περιλαμβάνει αλληλογραφία, βιβλία πρακτικών, ετικέτες οίνων, υλικό εκθέσεων, μελέτες, φωτογραφικό υλικό, δημόσια έγγραφα κ.α. ενώ αφορά και στον κλάδο της ποτοποιίας καθόσον κρασί και αλκοολούχα ποτά συμπορεύτηκαν μέσω του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Οίνων και Ποτών (ΣΕΒΟΠ) μέχρι το 1995.

Μνημόνιο

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούλιο του 2025 υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας ανάμεσα στον Σύνδεσμο Ελληνικού Οίνου και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους με σκοπό την προστασία και ανάδειξη των αρχείων του ελληνικού κρασιού και σε μια προσπάθεια η χειρονομία του Σ.Ε.Ο. να βρει μιμητές μεταξύ ιστορικών οινοποιείων και προσωπικοτήτων του κλάδου.

Παραδίδοντας συμβολικά το πρώτο Καταστατικό του Συνδέσμου, ο Πρόεδρος του Σ.Ε.Ο., Στέλλιος Μπουτάρης δήλωσε χαρακτηριστικά ότι: «παραδίδουμε κάτι πολύ περισσότερο από φακέλους, έγγραφα και τεκμήρια. Παραδίδουμε τη συλλογική μνήμη του ελληνικού κρασιού. Μια ιστορία ανθρώπων, άλλοτε γνωστών, άλλοτε αφανών, τόπων, προσπαθειών, αποφάσεων, επιτυχιών αλλά και αποτυχιών που διαμόρφωσαν τον ελληνικό αμπελώνα την ελληνική οινοποιία, το ελληνικό κρασί, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα. Η ιστορία δεν είναι πολυτέλεια ούτε απλή αναδρομή στο παρελθόν. Είναι προϋπόθεση για το μέλλον»

Από την πλευρά της η Αν. Γενική Διευθύντρια των Γ.Α.Κ. κ. Αμαλία Παππά τόνισε πως «η εκδήλωση αναδεικνύει μια πλευρά της κληρονομιάς μας που συχνά μένει αθέατη: τη μνήμη της ελληνικής οινοποιίας και ποτοποιίας. Αυτή η συνάντηση της αρχειακής έρευνας με την ιστορία του κρασιού δεν είναι απλώς μια ακαδημαϊκή συζήτηση, αλλά μια ματιά στην ίδια την πολιτιστική και οικονομική διαδρομή της Ελλάδας. Η συνεργασία των Γενικών Αρχείων του Κράτους με τον Σύνδεσμο Ελληνικού Οίνου είναι κάτι παραπάνω από μια τυπική σύμπραξη· είναι μια πράξη διάσωσης. Το αρχείο του Συνδέσμου, μαζί με τις υπόλοιπες αρχειακές πηγές, είναι η ζωντανή καταγραφή της επιχειρηματικότητας. Από τα κατάστιχα των παλιών οινοποιείων και τις πρώτες προσπάθειες για εξαγωγές, μέχρι τις επίσημες αποφάσεις για την προστασία των ποικιλιών μας, κάθε έγγραφο, δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, συνδέεται με το πώς το κρασί εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους πρεσβευτές της Ελλάδας στον κόσμο. Τα ΓΑΚ ευχαριστούν θερμά τον ΣΕΟ για την εμπιστοσύνη του να παραδώσει το αρχείο το, εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι θα είναι προσβάσιμο στην έρευνα ».

O Διευθυντής του Συνδέσμου και καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Reims, Θεόδωρος Γεωργόπουλος υπογράμμισε την πρακτική σημασία της αξιοποίησης του αρχείου ως εργαλείου για την στρατηγική ανάπτυξη του ελληνικού κρασιού, σημειώνοντας ότι «δεν είναι μόνο ότι συμβάλλει στην ενίσχυση της συλλογικής συνείδησης του κλάδου ή στην αποτύπωση μιας σημαντικής πτυχής της νεοελληνικής ιστορίας». Συνιστά πηγή τεκμηρίωσης για την προστασία γεωγραφικών ενδείξεων και ονομασιών, εμπορικών σημάτων, για την ανάδειξη νέων αμπελουργικών ζωνών, για τον εκσυγχρονισμό της αμπελοοινικής νομοθεσίας και την ερμηνεία των κανόνων της, καθώς και για την ενίσχυση του αφηγήματος για τις επιχειρήσεις και τις περιοχές του κρασιού αλλά και για τον οίνο στη δημόσια σφαίρα εν γένει».

Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισμό ο καθ. Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος, Πρόεδρος της Εφορείας των Γ.Α.Κ. και μίλησαν οι Δρ. Ιωάννης Βογιατζής, Οινοποιός και Πρόεδρος Ιδρύματος Μπουτάρη, Χρίστος Λουτζάκης, πρώην Πρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒΟΠ, Χουίτη Κωνσταντινίδου, υπεύθυνη αρχείου της Σ.Η. και Α. Μεταξά («Προστασία και ανάδειξη κληρονομιάς μιας υπεραιωνόβιας εταιρίας ποτοποιίας»), Περικλής Μπαλτάς, Υπεύθυνος αρχείου της Αχάια Κλάους, Νίκος Μπακουνάκης, Ομότιμος καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, Πρόεδρος Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού, Αμαλία Γιαννακά, Αρχειονόμος, Προϊσταμένη Τμήματος Επεξεργασίας Αρχείων και Ειδικών Ιστορικών Αρχείων της Κ.Υ. των ΓΑΚ και Αναστασία Δικοπούλου, Αρχειονόμος, Προϊσταμένη Τμήματος Ενεργών και Ημιενεργών αρχείων, Επιλογής, Εισαγωγής και Εκκαθάρισης ανενεργών αρχείων της Κ.Υ. των ΓΑΚ.

Ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου

Να σημειωθεί ότι ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου (Σ.Ε.Ο.) ιδρύθηκε το 1995 ως συνέχεια του ιστορικού συνδέσμου ΣΕΠΤΟ (1949) που μετονομάστηκε σε ΣΕΒΟΠ το 1969. Είναι ο κύριος φορέας της Ελληνικής Οινοπαραγωγής εκφράζοντας μέσω των μελών και συνδεδεμένων μελών του, το 70% της παραγωγής, το 80% της εμπορίας και το 90% των εξαγωγών του Ελληνικού κρασιού. Επίσης στο Συμβούλιό του αντιπροσωπεύονται όλες οι Περιφερειακές Οργανώσεις του Τομέα. Η Μακεδονία (ΕΝ.Ο.Α.Β.Ε.), η Κεντρική Ελλάδα (ΕΝ.Ο.Α.Κ.Ε.), η Πελοπόννησος (ΕΝ.Ο.Α.Π.), οι Νήσοι Αιγαίου (ΕΝ.Ο.Α.Ν.Α.), η Θεσσαλία (ΕΝ.Ο.Α.ΘΕ.) η Κρήτη (Δ.ΟΝ.Η.)

Μέλη του Σ.Ε.Ο. είναι όλα τα ενεργά Ελληνικά Οινοποιεία, αμπελουργικές ή εμπορικές εταιρείες καθώς και επιμέρους τοπικές ενώσεις, που βλέπουν τη συμμετοχή τους στα συλλογικά όργανα ως προϋπόθεση προόδου του σύνθετου αμπελοοινικού τομέα (ιστορικά, νομικά, εμπορικά και κοινωνικά).

Βασικές προτεραιότητες του ΣΕΟ είναι ο εκσυγχρονισμός του αμπελουργικού θεσμικού πλαισίου, η προβολή του ελληνικού κρασιού στο εξωτερικό (New Wines of Greece) και η προώθηση του Επώνυμου Ελληνικού Κρασιού στο εσωτερικό σε συνέργεια με τους φορείς του Τουρισμού, του Πολιτισμού και της Γαστρονομίας.

Κατά κοινή ομολογία, ο Σ.Ε.Ο. έχει συμβάλλει ουσιαστικά στην μεγάλη ποιοτική εξέλιξη του Επώνυμου Ελληνικού Κρασιού τις τελευταίες δεκαετίες και στην στρατηγική του ανασυγκρότηση, στις συνέργειες με τους συγγενείς κλάδους της εστίασης και της φιλοξενίας, στην προώθηση του Ελληνικού Κρασιού στο εξωτερικό. Στηρίζει τις Περιφερειακές Οργανώσεις του αμπελοοινικού τομέα, οι οποίες εξάλλου αντιπροσωπεύονται στο Διοικητικό Συμβούλιό του.

Με βάση το καταστατικό του, κύριοι σκοποί του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου είναι:

• Η ενίσχυση και ανάπτυξη του Ελληνικού οίνου και του Ελληνικού αμπελώνα στην κατεύθυνση της ποιότητας και της προβολής των προϊόντων του.
• Η προάσπιση των συμφερόντων του αμπελοοινικού κλάδου στις σχέσεις με την Ελληνική Πολιτεία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και Διεθνείς Οργανισμούς.
• Η συνεργασία με άλλους ιδιωτικούς ή δημόσιους οργανισμούς με σκοπό την ανάληψη κοινών δράσεων.
• Η προάσπιση των σύννομων συμφερόντων των μελών του.

Η προαγωγή της Ιστορίας και του Πολιτισμού του οίνου ως συμβόλου της Ελλάδας, της Μεσογείου και της καθημερινής μας ζωής.