Ο πόλεμος του Ιράν θα εδραιώσει την Κίνα ως υπερδύναμη

Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως, απειλείται από τον πόλεμο στο Ιράν.

Ωστόσο, το Πεκίνο προετοιμάζεται εδώ και χρόνια για μια τέτοια κρίση και είναι σε θέση να μετατρέψει τη σύγκρουση σε πλεονέκτημα στον αγώνα για την παγκόσμια οικονομική κυριαρχία.

Πέρυσι, η Κίνα άντλησε το ήμισυ του αργού πετρελαίου και το ένα τρίτο του υγροποιημένου φυσικού αερίου της από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, έχει προχωρήσει σε επιθετική συσσώρευση στρατηγικών αποθεμάτων. Εκτιμάται ότι κατέχει τα μεγαλύτερα αποθέματα έκτακτης ανάγκης παγκοσμίως, ύψους 1,3 δισ. βαρελιών.

Ακόμη κι έτσι, το Ιράν έχει δηλώσει ότι πλοία που σχετίζονται με “μη εχθρικούς” εταίρους – στους οποίους περιλαμβάνεται το Πεκίνο – μπορούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Σχεδόν το ήμισυ του εισαγόμενου αερίου της Κίνας μεταφέρεται μέσω αγωγών από τη Ρωσία και το Τουρκμενιστάν με μακροπρόθεσμες συμβάσεις. Επιπλέον, το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα έχει ήδη αξιοποιήσει τον κεντρικό έλεγχο που ασκεί για να περιορίσει τις εξαγωγές των διυλιστηρίων του, ενώ θα μπορούσε να τον χρησιμοποιήσει για τη συγκράτηση των τιμών και τη στροφή σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

Η Κίνα έχει επενδύσει σημαντικά στη στροφή στην ηλεκτρική ενέργεια (εξηλεκτρισμό). Το ηλεκτρικό ρεύμα καλύπτει το 30% της ενεργειακής κατανάλωσης της χώρας – ποσοστό σχεδόν 50% υψηλότερο από των ΗΠΑ ή της Ευρώπης – γεγονός που την καθιστά πιο θωρακισμένη απέναντι στις διεθνείς αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου. (Με τη ραγδαία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και των αιολικών πάρκων, η Κίνα ελέγχει ήδη το ένα τρίτο της παγκόσμιας εγκατεστημένης ισχύος ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές).

Ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα, οι πολλαπλοί προμηθευτές και η πρόσβαση σε διαδρομές που παρακάμπτουν τον Κόλπο, σημαίνουν ότι μόνο το 6% περίπου της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης της Κίνας σχετίζεται άμεσα με τις ταραχές στα στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs.

Εν κατακλείδι, η Κίνα μπορεί να ανταπεξέλθει σε μια σύγκρουση αρκετών ακόμη μηνών, ενώ η θωράκισή της έναντι των διεθνών τιμών ενέργειας θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών της.

Η επένδυση του Πεκίνου στην πράσινη τεχνολογία και την πλήρη βιομηχανική αυτονομία, τού επιτρέπει να αποκομίσει μακροπρόθεσμα οικονομικά και διπλωματικά οφέλη και από αυτή τη σύγκρουση.

Πρώτον, η σύγκρουση υπογράμμισε την ανάγκη απεξάρτησης από τις εισαγωγές υδρογονανθράκων. Οι κινεζικές εταιρείες ελέγχουν τουλάχιστον το 70% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας σε κρίσιμες πράσινες τεχνολογίες, όπως τα φωτοβολταϊκά, οι μπαταρίες και τα εξαρτήματα ηλεκτρικών οχημάτων. Παράλληλα, η χώρα κυριαρχεί στην εξόρυξη και την επεξεργασία των σπάνιων γαιών που απαιτούνται για την κατασκευή των παραπάνω.

Ως αποτέλεσμα, οι επενδυτές στράφηκαν μαζικά στις κινεζικές μετοχές πράσινης ενέργειας, ποντάροντας στην αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης για ανανεώσιμες πηγές.

Οι κορυφαίοι κατασκευαστές μπαταριών της Κίνας είδαν τη χρηματιστηριακή τους αξία να εκτοξεύεται κατά περισσότερα από 70 δισ. δολάρια από τη στιγμή που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν.

Την ώρα που πολλά κράτη εξαρτώνται από τους πόρους της Μέσης Ανατολής, η Κίνα μπορεί να προβληθεί ως προμηθευτής έσχατης ανάγκης, χάρη στα τεράστια αποθέματα ορυκτών καυσίμων και κρίσιμων βιομηχανικών υλικών που διαθέτει. Επιπλέον, είναι καθαρός εξαγωγέας διυλισμένου πετρελαίου. (Η Ταϊβάν, για παράδειγμα, έχει ήδη απορρίψει την προσφορά του Πεκίνου για ενεργειακή στήριξη).

Η Κίνα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας λιπασμάτων παγκοσμίως. Παρότι έχει περιορίσει τις εξαγωγές για να θωρακίσει την εγχώρια επάρκειά της, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σανίδα σωτηρίας για χώρες που πλήττονται από επισιτιστική κρίση. Διαθέτει επίσης στρατηγικά αποθέματα θείου – βασικού στοιχείου για τη γεωργία και τη μεταλλουργία – το οποίο διακινείται κατά κύριο λόγο μέσω των Στενών.

Ομοίως, η χώρα έχει σημειώσει πρόοδο στην απεξάρτησή της από τις εισαγωγές ηλίου, χάρη στην πρόσφατη ανακάλυψη ενός μεγάλου εγχώριου κοιτάσματος, στηριζόμενη επίσης σε σημαντικές καινοτομίες στις μεθόδους καθαρισμού του.

Όπως είχαμε υπογραμμίσει και σε προηγούμενη ανάλυση, οι προμήθειες ηλίου από το Κατάρ είναι ζωτικής σημασίας για τον κλάδο των μικροτσίπ στην Ασία. (Για το θέμα αυτό παραχώρησα συνεντεύξεις στο CNN και στο The Tech Report).

Ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε επίσης να προσφέρει στο Πεκίνο έναν ισχυρό μοχλό πίεσης ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης του Μαΐου μεταξύ του Σι Τζινπίνγκ και του Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνει η Agathe Demarais, ανώτερη συνεργάτιδα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων.

“Πολλοί από τους πυραύλους, τα μαχητικά αεροσκάφη και τα λοιπά οπλικά συστήματα που απαιτούνται για την πολεμική εκστρατεία της Αμερικής βασίζονται σε σπάνιες γαίες της Κίνας. Όμως, οι ΗΠΑ διαθέτουν αποθέματα για μόλις δύο μήνες περίπου”, δήλωσε η ίδια.

Οι στενοί δεσμοί της Κίνας με τα κράτη του Κόλπου και η τεχνογνωσία της στις υποδομές, την θέτουν σε θέση ισχύος για την ανοικοδόμηση της περιοχής μετά τον πόλεμο, πρόσθεσε η Demarais. “Μπορούν να προσφέρουν χρηματοδότηση και υλικά για την αποκατάσταση λιμένων, ενεργειακών μονάδων και εγκαταστάσεων αφαλάτωσης”.

Οι προσπάθειες του Πεκίνου για τη διεθνή αναβάθμιση του γουάν ενδέχεται επίσης να ενισχυθούν από τον πόλεμο.

Η στροφή από το πετρέλαιο που τιμολογείται σε δολάριο προς την εγχώρια ενέργεια και την κινεζική πράσινη τεχνολογία θα παίξει καθοριστικό ρόλο. Παράλληλα, αναφέρεται ότι το Ιράν διαπραγματεύεται με ορισμένα κράτη για να επιτρέψει τη διέλευση πλοίων, με την προϋπόθεση οι πληρωμές να γίνονται σε γουάν.

“Η σύγκρουση αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει τον καταλύτη για τη διάβρωση της κυριαρχίας του πετροδολαρίου και την ανάδυση του “πετρογουάν”, υποστηρίζει η Mallika Sachdeva, στρατηγική αναλύτρια της Deutsche Bank. Με άλλα λόγια, ο πόλεμος του Τραμπ ενδέχεται να κανονικοποιήσει τις πωλήσεις ενέργειας εκτός δολαρίου.

Τέλος, η σύγκρουση ενισχύει το προφίλ της Κίνας ως ένας πιο σταθερός εταίρος σε σχέση με τις ΗΠΑ, τόσο στον αναπτυγμένο όσο και στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Κινέζος πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ συγκέντρωσε πάνω από 70 διευθύνοντες συμβούλους παγκόσμιων κολοσσών στο China Development Forum, προβάλλοντας την αξιοπιστία της χώρας και των εφοδιαστικών της αλυσίδων.

Η δημοτικότητα της Κίνας έναντι των ΗΠΑ βρίσκεται όντως σε άνοδο, σύμφωνα με αποκλειστικά στοιχεία ερευνών της Morning Consult.

Η οικονομία της Κίνας δεν θα βγει αλώβητη. Όσο ο πόλεμος παρατείνεται, η χώρα θα έρχεται αντιμέτωπη με αυξανόμενο κόστος, ελλείψεις στον εφοδιασμό και τον κίνδυνο περαιτέρω περιορισμών στη διάθεση αγαθών.

Σε ένα σενάριο μακροχρόνιας σύγκρουσης, μια βαθιά παγκόσμια ύφεση θα έπληττε καίρια τη ζήτηση για τις εξαγωγές της χώρας. Επιπλέον, οι ξένοι εταίροι θα παρέμεναν επιφυλακτικοί απέναντι στις εμπορικές ανισορροπίες και τον κίνδυνο υπερεξάρτησης από το Πεκίνο.

Όσοι όμως προσδοκούν ότι ο πόλεμος θα κλονίσει το καθεστώς της Κίνας ως υπερδύναμη – άποψη διαδεδομένη στους κύκλους των οπαδών του MAGA – πλανώνται πλάνην οικτρά.

Η μακρόπνοη στρατηγική, η διαφοροποίηση και η ευελιξία του Πεκίνου καθιστούν τη χώρα μοναδικά ανθεκτική και έτοιμη να εκμεταλλευτεί τις νέες προοπτικές.