Ο Τραμπ είναι η λάθος απάντηση στις σωστές ερωτήσεις

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι μια κακή απάντηση σε καλά ερωτήματα. Ποτέ αυτό δεν ήταν πιο ξεκάθαρο αυτό απ’ ό,τι τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Είναι τα λατινοαμερικανικά καρτέλ ναρκωτικών, μάστιγα; Φυσικά. Είναι όμως η βίαιη ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας και η κατάσχεση του πετρελαίου της χώρας ο τρόπος για να εξαλειφθούν; Μάλλον όχι. Θα ήθελε το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν; Ναι. Θα το επιτύχει όμως μια απειλή στρατιωτικών πληγμάτων; Απίθανο, ιδίως όταν δεν υπάρχει σαφής διάδοχος.

Αποτελούν η Ρωσία και η Κίνα από κοινού αυξανόμενη απειλή για την ασφάλεια της Αρκτικής; Αναμφίβολα. Είναι όμως η διάλυση του ΝΑΤΟ μέσω της κατάληψης της Γροιλανδίας η λύση; Νομίζω ότι όλοι γνωρίζουμε την απάντηση.

Ένας από τους λόγους που ο Τραμπ αναδείχθηκε εξαρχής ως πολιτική φυσιογνωμία – και ελάχιστες ελίτ το προέβλεψαν – ήταν η προθυμία του να αμφισβητήσει τα πάντα σχετικά με τη συμβατική πολιτική, την οικονομία και την εξωτερική πολιτική: τη φιλελεύθερη αξιοκρατία, τη Συναίνεση της Ουάσιγκτον, την ιδέα ότι το ελεύθερο εμπόριο ήταν ένα απεριόριστο αγαθό.

Αυτό λειτούργησε ως τονωτικό, για ένα κοινό απογοητευμένο από τους κεντρώους και των δύο παρατάξεων, οι οποίοι επί δεκαετίες απέτυχαν να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της παλιάς τάξης που βρίσκονταν σε κοινή θέα.

Ο Καναδός πρωθυπουργός Mark Carney μίλησε για αυτή την “ευχάριστη μυθοπλασία” στην δυνατή ομιλία του στο Νταβός την περασμένη εβδομάδα και απαρίθμησε σε αυτή αρκετά παραδείγματα των προβλημάτων της παλιάς τάξης πραγμάτων, από «εμπορικούς κανόνες … που εφαρμόζονται ασύμμετρα», έως το «διεθνές δίκαιο που εφαρμόζεται με διαφορετική αυστηρότητα ανάλογα με την ταυτότητα του κατηγορουμένου ή του θύματος», έως τον μύθο ότι η Αμερική θα μπορούσε να συνεχίσει να αστυνομεύει τον κόσμο, να διασφαλίζει ένα σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα και να επιλύει παγκόσμιες συγκρούσεις χωρίς μεγαλύτερο επιμερισμό των παγκόσμιων βαρών και καλύτερη λογιστική διαφάνεια για νέες μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα. Πολιτικοί παγκοσμίως, όχι μόνο στις ΗΠΑ, «απέφυγαν να επισημαίνουν τα κενά μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας».

Αντί για ειλικρίνεια και μια λογική συζήτηση για το πώς θα γίνει η μετάβαση σε μια νέα παγκόσμια τάξη, πήραμε τον Τραμπ. Δεν έχει πραγματικές απαντήσεις, μόνο εγωισμό, οξυμένα ζωώδη ένστικτα και ταλέντο στο να αντιστρέφει τους συσχετισμούς εις βάρος των αντιπάλων του ανά πάσα στιγμή.

Αρκεί να δει κανείς πώς η γεωπολιτική αναταραχή των τελευταίων δύο εβδομάδων εξαφάνισε από τα πρωτοσέλιδα στις ΗΠΑ το ζήτημα της ακρίβειας, στο οποίο οι Δημοκρατικοί άρχιζαν να κερδίζουν πολιτικό έδαφος. Παρότι ο Τραμπ έχει ψάξει για ορισμένες λύσεις για την ακρίβεια (όριο στα επιτόκια πιστωτικών καρτών, προτεινόμενοι περιορισμοί στην αγορά κατοικιών από μεγάλους επενδυτές), η συνολική του προσέγγιση είναι ο «Αυταρχισμός 101».

Όταν υπάρχει πρόβλημα στο εσωτερικό της χώρας, στρέψε την προσοχή του κοινού σε προβλήματα εκτός αυτής.

Ο Τραμπ δεν είναι η λύση σε κανένα από τα προβλήματα του κόσμου, αλλά έχει μια αλάνθαστη ικανότητα να βλέπει πού βρίσκονται τα ρήγματα και οι γραμμές θραύσης της παλιάς τάξης και να τα εκμεταλλεύεται.

Όταν ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ χλευάζει την αναποτελεσματικότητα των «ευρωπαϊκών ομάδων εργασίας», όσοι από εμάς έχουμε περάσει χρόνο κάνοντας ρεπορτάζ στις Βρυξέλλες ξέρουμε ακριβώς τι εννοεί.

Ναι, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται εδώ και πολύ καιρό να σκεφτεί πιο ρεαλιστικά την ίδια της την ασφάλεια και την οικονομική της ενοποίηση. Είναι κρίμα που χρειάστηκε μια τόσο καταστροφική φυσιογνωμία όπως ο Τραμπ για να φτάσουν αυτά τα ζητήματα σε οριακό σημείο.

Όσοι αντιτίθενται στον πρόεδρο των ΗΠΑ και αναζητούν έναν καλύτερο δρόμο προς μια νέα παγκόσμια τάξη θα έκαναν καλά να σκεφτούν πραγματικές απαντήσεις στα ερωτήματα που εκείνος θέτει. Τα ερωτήματα αυτά βρίσκουν ανταπόκριση στους πολίτες, και αυτός είναι ο μόνος λόγος που μπορεί να αποκτά πολιτική δυναμική.

Σε εσωτερικό επίπεδο, για παράδειγμα, οι Δημοκρατικοί που κατεβαίνουν στις ενδιάμεσες εκλογές αυτό το φθινόπωρο χρειάζονται ισχυρές ιδέες για το πώς θα διαμορφώσουν μια καλύτερη μεταναστευτική πολιτική: οι επιδρομές της ICE του Τραμπ δεν είναι η απάντηση, αλλά ούτε και τα απολύτως ανοιχτά σύνορα.

Οι Δημοκρατικοί πρέπει επίσης να σοβαρευτούν στην αντιμετώπιση της εταιρικής εξουσίας, αντί να «παίρνουν τηλέφωνο τον Έλον Μασκ όταν συγκρούεται με τον Τραμπ και να του προσφέρουν ό,τι θέλει για να επιστρέψει στη δική μας πλευρά και να ρίξει μερικά ψιλά στους υποψηφίους μας», όπως το έθεσε η γερουσιάστρια Ελίζαμπεθ Γουόρεν σε ομιλία της νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αναφερόμενη στον τρόπο με τον οποίο στελέχη του ίδιου της του κόμματος προσεγγίζουν τη Big Tech.

Ο Τραμπ κατάφερε να κερδίσει ψηφοφόρους της εργατικής τάξης, επειδή οι Δημοκρατικοί έγιναν το κόμμα των πλουσίων όταν υιοθέτησαν μια νεοφιλελεύθερη, απορρυθμιστική στροφή τη δεκαετία του 1990 υπό τον Μπιλ Κλίντον.

Πρέπει να αποστασιοποιηθούν από τον «Άνθρωπο του Νταβός» και την «Τάξη Έπσταϊν» και να ανακτήσουν την φιλολαϊκή ρητορική τους παράδοση που έχει τόσο διαστρεβλωθεί από το κίνημα MAGA.

Ο κόσμος συνολικά χρειάζεται επίσης απαντήσεις: στις προκλήσεις του κινεζικού μερκαντιλισμού, στη μείωση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ και στις νέες απειλές καταστροφής θέσεων εργασίας που βασίζονται στην τεχνολογία.

Ενώ είναι συνετό χώρες όπως ο Καναδάς και πολλές στην Ευρώπη να επιδιώκουν τη διαφοροποίηση του εμπορίου τους μακριά από την Αμερική του Τραμπ, πώς θα αντιμετωπίσει ο κόσμος το γεγονός ότι το παγκόσμιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας αυξάνεται αντί να μειώνεται;

Θα αρπάξει τελικά η Ευρώπη τις εύκολες ευκαιρίες που προσφέρουν οι επενδυτές εκείνοι, που επιδιώκουν διαφοροποίηση μακριά από το δολάριο εμβαθύνοντας και ενσωματώνοντας περαιτέρω τις δικές της κεφαλαιαγορές; της εμβάθυνσης και της περαιτέρω ολοκλήρωσης των δικών της κεφαλαιαγορών; Ή μήπως τα μέλη εκείνων των ομάδων εργασίας στις Βρυξέλλες θα συνεχίσουν να αδρανούν;

Σταμάτησα να πηγαίνω στο Νταβός πριν από μερικά χρόνια, επειδή απλώς δεν άντεχα άλλο την υποκρισία (λίγοι εκεί θέλουν πραγματικά να αλλάξει η παγκόσμια τάξη). Όμως πρέπει να δώσω τα εύσημα στον Τραμπ.

Με την παρουσία του στην Ελβετία και τη συνεχή αμφισβήτηση του status quo, έχει στρέψει το μυαλό των παγκόσμιων ηγετών στην απεγνωσμένη ανάγκη να δημιουργηθεί μια νέα και καλύτερη τάξη.

Ο Τραμπ ήρθε στην εξουσία φωτίζοντας τις υποκρισίες του συστήματός μας, ακόμη κι αν ο ίδιος τις ενσάρκωνε. Εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε απαντήσεις στα ερωτήματα που έθεσε.