52 ειρηνικά χρόνια και συνεχίζουμε!

Φαντάζει μακρινή η περίοδος της Κατοχής και της Αντίστασης; Πιθανόν ναι επειδή διανύουμε και τη μακροβιότερη περίοδο ειρήνης από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Από το 1830 πέρασαν μόλις 196 χρόνια. Σε αυτά τα 196 χρόνια, διανύουμε τώρα τη μεγαλύτερη ειρηνική περίοδο. 52 χρόνια δίχως πόλεμο και προχωράμε.

Ας ρίξουμε μια ματιά στην ιστορία μας και ποια ήταν η προηγούμενη μεγάλη ειρηνική περίοδος, και αν υπήρξε στην πραγματικότητα ή για 144 συνεχόμενα χρόνια η χώρα μας βίωνε πολέμους, πολιτική αστάθεια και κοινωνική αναταραχή; Υπήρξαν γενιές Ελλήνων που δεν έζησαν ποτέ σε ειρηνική περίοδο.

Χρονικές περίοδοι

1833-1863. Το 1833 έχουμε την άφιξη του Όθωνα στην Ελλάδα και την έναρξη της βασιλευομένης μοναρχίας έως την εκθρόνισή του το 1863. 30 χρόνια χωρίς επίσημη κήρυξη πολέμου, όμως σε αυτή την περίοδο ο ελληνικός λαός βιώνει τις εξεγέρσεις της Κρήτης, η οποία επεδίωκε την ένωσή της με την Ελλάδα. Οι δύο εξεγέρσεις των Κρητικών το 1841 και το 1858 μπορεί να μην την ενέπλεξαν επισήμως στις εξεγέρσεις όμως ενεπλάκει έμμεσα λόγω των εθελοντών ενώ επηρεάστηκε διπλωματικά και πιέστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Ο αλυτρωτισμός επηρέαζε την ελληνική κοινωνία.

Να θυμίσουμε ότι αυτή την περίοδο Ελλάδα ήταν η Στερεά Ελλάδα, η Πελοπόννησος, οι Κυκλάδες, η Εύβοια και οι Σποράδες.

Την ίδια περίοδο στη Θεσσαλία και την Ήπειρο, σημειώθηκαν επανειλημμένες ένοπλες κινήσεις και εξεγέρσεις με ελληνική συμμετοχή, κορυφούμενες το 1854 στο πλαίσιο του Κριμαϊκού Πολέμου. Παρ΄ ότι η Ελλάδα δεν ενεπλάκη σε πόλεμο, η έμμεση στρατιωτική της δράση προκάλεσε ακόμη και ξένη κατοχή του ελληνικού εδάφους, με την παρουσία αγγλικού και γαλλικού στρατού (1854-1857) όπου κατέλαβαν τον Πειραιά και επέβαλαν ναυτικό αποκλεισμό. Παρά την απουσία επίσημης κήρυξης πολέμου, τα πρώτα τριάντα χρόνια του ελληνικού κράτους (1833-1863) δεν μπορούν να θεωρηθούν ειρηνικά, καθώς η χώρα εμπλέκεται έμμεσα σε ένοπλες συγκρούσεις εκτός συνόρων και υφίσταται ακόμη και ξένη στρατιωτική κατοχή στο έδαφός της. Το 1864 αποχωρεί ο Όθωνας και στη θέση του επιβάλλεται νέα μοναρχία.

1864-1897. Έρχεται ο νέος βασιλιάς με την προίκα του, τα επτάνησα. Έτσι ξεκινάει αυτή η περίοδος και μπορεί εσωτερικά να μην εκδηλώθηκε πόλεμος, όμως έχουμε την μεγάλη κρητική επανάσταση (1866-1869) και μετά από λίγα χρόνια μία νέα εξέγερση (1878).

Μπορεί επίσημα να μην ενεπλάκει σε πόλεμο η Ελλάδα όμως στήριξε τους Κρήτες με εθελοντές. Αυτή την περίοδο προσαρτάται η Θεσσαλία (1881) ενώ λίγα χρόνια πριν κατά την περίοδο του ρωσοτουρκικού πολέμου (1877-1878) η Ελλάδα βρίσκεται σε έναν στρατιωτικό αναβρασμό, ενώ η Μεγάλη Ιδέα αρχίζει να φουντώνει.

Η περίοδος 1864-1897 χαρακτηρίζεται από απουσία πολέμου, αλλά όχι από απουσία πολεμικών συγκρούσεων και στρατιωτικής προετοιμασίας. Το ελληνικό κράτος εμπλέκεται έμμεσα σε ένοπλες εξεγέρσεις, κυρίως στην Κρήτη, και οδηγείται τελικά στον πόλεμο του 1897.

1897-1913. Αυτή η περίοδος ξεκινά με τον ελληνοτουρκικό πόλεμο, την ήττα της Ελλάδας, ενώ υφίσταται και Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο. Περίοδος κρίσης. Ακολουθούν οι δύο Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-1913).

Η περίοδος από το 1897 έως και το 1913 δεν είναι ειρηνική περίοδος, πόλεμοι που άλλαξαν ριζικά τον χάρτη της Ελλάδας αλλά και των Βαλκανίων.

1913-1922. Η περίοδος μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους δεν έφερε την ειρήνη στη χώρα, ξεκινά ο Εθνικός Διχασμός (δημιουργούνται δύο στρατόπεδα οι βασιλόφρονες και οι βενιζελικοί). Η Ελλάδα εμπλέκεται στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο και το 1917 εισέρχεται επισήμως σε αυτόν ενώ το 1919 στέλνουμε στρατό στη Νότια Ρωσία, στην Ουκρανία συγκεκριμένα κατά των Μπολσεβίκων.

Την περίοδο 1919-1922 έχουμε τη μικρασιατική εκστρατεία. Μαζική στρατιωτική εμπλοκή με χιλιάδες στρατιώτες και παρατεταμένες επιχειρήσεις. Εξελίχθηκε σε έναν γενικευμένο ελληνοτουρκικό πόλεμο με χιλιάδες θύματα και πρόσφυγες.

Η περίοδος 1913-1922 αποτελεί μία σχεδόν αδιάλειπτη ακολουθία πολεμικών εμπλοκών, από τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο έως την Μικρασιατική Εκστρατεία και καταστροφή του 1922.

1923-1940. Αυτή την περίοδο μπορεί η Ελλάδα να μην είχε εμπλοκή σε πόλεμο, αλλά 17 χρόνια ειρήνης δεν ήταν. Αυτή την περίοδο έχουμε το πραξικόπημα του Πάγκαλου το 1925. Δύο αποτυχημένα στρατιωτικά κινήματα το 1933 και το 1935 και τη δικτατορία του Μεταξά 1936-1941.

Η περίοδος 1923-1940 αποτελεί τη μεγαλύτερη προπολεμική φάση αποχής της Ελλάδας από πολεμικές συγκρούσεις, χωρίς ωστόσο να συνοδεύεται από πολιτική σταθερότητα ή αποστρατιωτικοποίηση, καθώς το κράτος κινείται διαρκώς σε καθεστώς προετοιμασίας για νέο πόλεμο.

1940-1949. Η Ελλάδα στις 28 Οκτωβρίου 1940 εισέρχεται στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ξεκινά ο ελληνοϊταλικός πόλεμος. Πρόκειται για μία δεκαετία πολέμων αρχικά με τους Ιταλούς, τους Γερμανούς και τους Βούλγαρους, περίοδο εθνικής αντίστασης με το ΕΑΜ ΕΛΑΣ και μετά εμφύλιο (1946-1949).

Η περίοδος 1940-1949 αποτελεί τη βαρύτερη δεκαετία ένοπλης βίας στην ιστορία του ελληνικού κράτους, καθώς περιλαμβάνει τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, την Κατοχή, την Εθνική Αντίσταση, τα Δεκεμβριανά και τον εμφύλιο πόλεμο.

1949-1974. Ενώ θα περίμενε κανείς με τη λήξη του εμφυλίου να επέλθει ειρήνη και ομαλότητα στην ελληνική κοινωνία, αντ΄ αυτού η χώρα βιώνει αυταρχισμό, απηνείς διώξεις πολιτικών αντιπάλων και στρατόπεδα συγκέντρωσης. Παράλληλα εντάσσεται η Ελλάδα στη σφαίρα του Ψυχρού Πολέμου. Την περίοδο 1950-1953 διενεργείται ο Πόλεμος της Κορεάς και η Ελλάδα στέλνει εκστρατευτικό σώμα στο πλευρό των Αμερικανών. Το 1967 εγκαθιδρύεται στρατιωτική δικτατορία η οποία επιβάλλει νέες διώξεις, φυλακίσεις και βασανιστήρια. Το 1974 έχουμε την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Κάθε άλλο παρά ειρηνική περίοδος.

1974- μέχρι σήμερα. Το 1974 ταυτίζεται με τη λέξη «μεταπολίτευση» που σηματοδοτεί τη μετάβαση της χώρας στη δημοκρατική διακυβέρνηση.

Από το 1974 και μετά έχουμε τα εξής πρωτοφανή για την ελληνική ιστορία:

ΔΕΝ υπάρχει ένοπλη σύγκρουση στο ελληνικό έδαφος

ΔΕΝ υπάρχει εμφύλια ή διακρατική σύρραξη

ΔΕΝ υπάρχει στρατιωτικό καθεστώς.

Αυτό είναι χωρίς ιστορικό προηγούμενο για τη χώρα.

Παρά τις όποιες στρατιωτικές δραστηριότητες σε αποστολές ΝΑΤΟ / ΟΗΕ.

Πρόκειται για τη μακροβιότερη, μάλλον και πρώτη, ειρηνική περίοδο του ελληνικού κράτους. Η ειρήνη στην Ελλάδα δεν είναι ιστορικός κανόνας· είναι μεταπολιτευτικό επίτευγμα.

52 συνεχόμενα χρόνια ειρήνης, και συνεχίζουμε!