Αντάξιοι του χρέους μας

Αν επιχειρήσουμε να φτιάξουμε έναν κατάλογο με τα θέματα τα οποία έχουν μπει προς συζήτηση τα τελευταία χρόνια – θέματα που τα θεωρούσαμε οριστικά λυμένα – θα καταλήξουμε σε πολύ αποκαρδιωτικές, έως οδυνηρές διαπιστώσεις για την εποχή μας.

Η Δημοκρατία δεν είναι το καλύτερο πολίτευμα, η επιστήμη είναι κατευθυνόμενη, τα εμβόλια ύπουλα και θανατηφόρα, η τέχνη άχρηστο χόμπι χαραμοφάηδων, ο Δαρβίνος είναι μούφα, οι αμβλώσεις δεν είναι αναφαίρετο δικαίωμα, η αυτοδιάθεση του σώματος πρέπει να περνάει από έγκριση, η εκκλησία πρέπει να έχει λόγο ακόμη και για το εκπαιδευτικό μας πρόγραμμα, σαν την ελληνική ψυχή δεν έχει, οι μετανάστες και οι πρόσφυγες είναι μία κατώτερη μορφή ζωής και δεν φταίμε εμείς που γεννήθηκαν εκεί που γεννήθηκαν.

Συνήθως αυτές οι απόψεις πηγαίνουν πακέτο. Όλο και πιο σπάνια συναντάς ανθρώπους να συμφωνούν με τα μισά από τα παραπάνω και να διαφωνούν στα άλλα μισά. Είναι ολοκληρωμένη, συμπαγής ιδεολογία.

Δεν συμφωνώ με όσους υποστηρίζουν – το ανέφερα κι εγώ στην αρχή – πως αυτά τα θέματα είναι οριστικά λυμένα και δεν ανοίγουν ξανά. Τίποτα δεν είναι οριστικά λυμένο, όλα χρειάζονται επικαιροποίηση, φροντίδα, υπεράσπιση καθημερινή.

Γιατί με την ίδια λογική θα μπορούσαν να σου πουν κάποιοι πως οι νόμοι είναι οριστικοί, δεν σηκώνουν αναθεώρηση και βελτίωση με βάση τις νέες συνθήκες, είναι γραμμένοι στις πλάκες του Μωυσή και όποιος επιχειρήσει να τους αμφισβητήσει είναι σκοταδιστής.

Το ξέρω πως δεν μας συμφέρει καθόλου αλλά αν γυρίσει τόσο ανάποδα η Ιστορία και η συντριπτική πλειονότητα αρχίσει να έχει την παραπάνω ιδεολογία, τότε λυπάμαι αλλά αυτή θα είναι η νέα πραγματικότητα και στα βιβλία της Ιστορίας – όχι των θρησκευτικών – θα αποκτήσουν ο Αδάμ με την Εύα τις αναφορές που τους αξίζουν αλλά τους τις στερούσαν τόσα χρόνια.

Ευτυχώς που όλα αλλάζουν γιατί τότε μόνο μπορείς να ελπίζεις πως μπορούν να γίνουν καλύτερα. Αλλά αυτό ενέχει και τον κίνδυνο να στραβώσουν τα πράγματα προς την άλλη κατεύθυνση. Το πακέτο των δυνατοτήτων όμως το παίρνεις όλο, δεν γίνεται να το επιμερίσεις και να εξασφαλίσεις την μία μόνο κατεύθυνση.

Δεν γίνεται δηλαδή να χρησιμοποιείς “συστημική” επιχειρηματολογία επιδιώκοντας να έχεις αντισυστημικά αποτελέσματα. Η αλήθεια, η ηθική, το δίκιο, είναι ρευστά και είναι όλα ανθρώπινες κατασκευές, και ανθρώπινες συναρτήσεις, δεν φύονται ελεύθερα στην φύση.

Δύο κόσμοι, που δεν έχουν να κάνουν με σύνορα, ούτε με γλώσσα, αρχίζουν να διαμορφώνονται και να τσιμεντάρονται ως δύο στρατόπεδα που θα κληθούν -αν δεν έχουν ήδη κληθεί- να παλέψουν για την ρότα αυτού του κόσμου σε θέματα ελευθερίας. Ελευθερίας της σκέψης, του σώματος, του αισθήματος, της επιστήμης, της τέχνης, της Δημοκρατίας, του ανθρωπισμού.

Δεν έχω καμία αίσθηση αριθμών, δεν ξέρω ποιοι είναι περισσότεροι αλλά δεν είναι αυτό το κύριο θέμα. Είναι η επιδραστικότητα η οποία πολλές φορές είναι αντιστρόφως ανάλογη των αθροισμάτων. Γιατί υπάρχει ανάμεσα κι ένα πολύ μεγάλο μέρος των πληθυσμών παγκοσμίως που δεν δίνουν και ποτέ δεν έδιναν μία για τέτοιες αντιπαραθέσεις, δεν θα επιλέξουν ποτέ στρατόπεδο, θα μείνουν απ΄ έξω και απλά θα ακολουθήσουν τον νικητή.

Υπάρχουν φορές που τους ζηλεύω – δεν το λέω καθόλου ειρωνικά.

Αλλά δεν μπορώ και να τους εμπιστευτώ την ζωή μου.

Κάποια πατρίδα μας καλεί να πολεμήσουμε για αυτήν. Ας την ορίσουμε πρώτα και μετά μακάρι να φανούμε αντάξιοι τους χρέους μας.