Ασυμβίβαστο: μία τρύπα στο νερό

Η πρόταση για το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή δεν είναι καινούργια. Και δεν έχει διατυπωθεί κατά πώς την παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο Στέφανος Μάνος, για παράδειγμα, είχε καταθέσει μία αντίστοιχη πρόταση. Αν κάποιος βουλευτής παίρνει κυβερνητικό χαρτοφυλάκιο, τότε παραιτείται από την έδρα του και αποκλείεται από τη συμμετοχή του στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Αυτό θα έχει τα εξής αποτελέσματα: οι υπουργοί θα έχουν μικρότερο κίνητρο για να κάνουν ρουσφέτια προς την εκλογική τους πελατεία. Θα μπουν στην κυβέρνηση περισσότεροι τεχνοκράτες, ενώ οι βουλευτές θα αισθάνονται πιο ελεύθεροι όταν πρόκειται να ασκήσουν κοινοβουλευτικό έλεγχο. Δεν είναι, δηλαδή, κάτι τόσο υπερβατικό όσο ακούγεται. Για αυτό, άλλωστε, παραιτούνται, σε εύλογο διάστημα προ των εκλογών, οι γενικοί γραμματείς υπουργείων όταν σκοπεύουν να πολιτευθούν.

Η πρόταση που κατέθεσε ο Πρωθυπουργός δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που, υποτίθεται, θέλει να λύσει. Ο κ. Μητσοτάκης προτείνει να παραιτούνται από τη βουλευτική τους έδρα όσοι αναλαμβάνουν χαρτοφυλάκιο. Και στη θέση τους θα εισέρχονται στη Βουλή οι επιλαχόντες. Ακολούθως, όταν ο υπουργός αφήσει το χαρτοφυλάκιο θα επιστρέφει στο κοινοβουλευτικό έδρανο και οι επιλαχόντες θα πηγαίνουν στο σπίτι τους.

Αυτή η πρόταση συνεπάγεται τα εξής:

Θα δημιουργήσει μεγαλύτερο αριθμό βουλευτικών γραφείων. Βέβαια θα κινητοποιήσει τους εν δυνάμει επιλαχόντες για να πετύχουν το υψηλότερο δυνατό πλασάρισμα στην εκλογική κατάταξη. Μόνο που αυτό αφορά το κόμμα και όχι την εύρυθμη λειτουργία του δημοσίου βίου. Επίσης θα επιτρέπει στον εκάστοτε πρωθυπουργό να παίζει επιμέρους εσωκομματικά παιχνίδια. Και το κυριότερο: δεν περιορίζει ούτε κατ΄ελάχιστο τις πελατειακές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους πολιτικούς και στους ψηφοφόρους. Από τη στιγμή που ο υπουργός θα διατηρεί το δικαίωμα συμμετοχής στις επόμενες εκλογές, τότε θα έχει κάθε λόγο να εξυπηρετεί την εκλογική του πελατεία. Και, φυσικά, οι υπουργικές θέσεις που θα ανοίγουν προς το τέλος κάθε θητείας θα είναι και οι πιο συμφέρουσες.

O κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρίνισε: «Η συζήτηση αυτή έχει να κάνει με τον ρόλο του βουλευτή, την ενίσχυση του ρόλου του βουλευτή. Δεν είναι μία κίνηση για την αντιμετώπιση του πελατειακού κράτους». Ομως αυτό δεν ισχύει. Διότι ο ρόλος του βουλευτή ενισχύεται στην πράξη όταν ο ίδιος γνωρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει «συνδιαλλαγή» με την ηγεσία της κυβέρνησης για την είσοδο σε κάποιο υπουργείο.

Προς τι, λοιπόν, η πρόταση Μητσοτάκη; Νομίζω ότι είναι προϊόν αμηχανίας. Κάτι έπρεπε να πει. Και δεν θα μπορούσε να επαναλάβει τα γνωστά για διαχρονικές παθογένειες, μαχαίρια που φτάνουν στο κόκαλο και τολμηρές μεταρρυθμίσεις. Είπε κάτι που, το πιθανότερο, είναι να μην υιοθετηθεί στο πλαίσιο της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης. Κάτι που σύντομα θα ξεχαστεί.