Εγκληματικά λάθη και προαναγγελθέντα εγκλήματα…

Δύο τραγωδίες, η μία πάνω στην άλλη, μας συνταράσσουν αυτές τις μέρες. Η φονική έκρηξη σε εργοστάσιο των Τρικάλων με νεκρές εργάτριες και το φονικό τροχαίο στη Ρουμανία με θύματα οπαδούς του ΠΑΟΚ.

Ας αρχίσουμε ανάποδα, από το πιο «εύκολο». Η τραγωδία στη Ρουμανία οφείλεται σε καθαρά ανθρώπινο λάθος. Ο οδηγός του αυτοκινήτου κάνει προσπέραση σε σημείο που επιτρέπεται μεν, άκρως επικίνδυνη δε. Ο άνθρωπος για καλό το έκανε, προφανώς για να φτάσουν νωρίτερα στον προορισμό τους.

Αλλά ήταν λάθος. Πόσοι από εμάς δεν κάνουμε τέτοιες προσπεράσεις; «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Όμως, είναι άλλο πράγμα η ατομική ευθύνη του οδηγού που οδηγεί μοναχικός και άλλο αυτού που μεταφέρει και άλλους ανθρώπους(αν και η πρώτη περίπτωση είναι μεν ελαφρύτερη, αλλά όχι πάντα, διότι μπορεί να πάρει στο λαιμό του, εκτός από τον εαυτό του και τους ερχόμενους από απέναντι). Τέλος πάντων, ήταν ένα εγκληματικό λάθος, ατομική ευθύνη, αλλά και ο άνθρωπος αυτός είναι νεκρός και δεν έχει νόημα η περαιτέρω συζήτηση.

Στη δεύτερη τραγωδία δεν έχουμε(μόνο) κάποιο εγκληματικό λάθος(ατομική ευθύνη),αλλά πρόκειται ουσιαστικά για προαναγγελθέν έγκλημα.

Κατά τούτο έχουμε ομοιότητες με την τραγωδία των Τεμπών. Κι εκεί υπήρξε η ατομική ευθύνη του σταθμάρχη. Όμως, ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με προαναγγελθέν έγκλημα. Διότι και προειδοποιήσεις είχαν γίνει και η περίφημη τηλεδιοίκηση δεν είχε εγκατασταθεί και ο αρμόδιος υπουργός «διασφάλιζε την ασφάλεια». Πασίγνωστα όλα.

Ήθελε ή υποψιαζόταν ο υπουργός- ο οποιοσδήποτε υπουργός, οποιασδήποτε κυβέρνησης- ότι θα συνέβαινε αυτή η τραγωδία; Προφανώς όχι, αλλιώς θα είχαμε να κάνουμε με τη λέξη που συντίθεται από το «δόλο» και το «φόνο». Οι υπουργοί δεν είναι δολοφόνοι, αλλά η ευθύνη τους για πράξεις και παραλείψεις είναι καθοριστική και όχι ένα απλό πλημμέλημα.

Η τραγωδία στα Τρίκαλα έχει ανάλογα χαρακτηριστικά. Προφανώς, είναι αδιανόητο να πει κανείς ότι ο εργοδότης και οι επιφορτισμένοι με την ασφάλεια του εργοστασίου σκέφθηκαν ποτέ ότι θα συμβεί. Η επιχείρηση καταστράφηκε και οι ίδιοι φέρουν το βάρος των θανάτων των εργατριών.

Όμως, η τραγωδία αυτή εντάσσεται σε αυτό που αποκαλούμε προαναγγελθέν έγκλημα. Διότι κανένας χωρίς δεν ανατινάσσεται έτσι ξαφνικά χωρίς αιτία.

Καταγγελίες που μετέδωσε ακόμα και η κρατική ΕΡΤ αναφέρουν ότι μέρες πριν το δυστύχημα σε χώρους του εργοστασίου μύριζαν κάποιο αέριο. Και ότι το πρώτο εύρημα που υπάρχει είναι φθαρμένοι σωλήνες από όπου περνούσε το προπάνιο.

Τα ερωτήματα που ανακύπτουν είναι βασανιστικά:

1. Οι καταγγελίες αυτές πού είχαν φτάσει; Τις ήξερε ο εργοδότης και αδιαφόρησε ή όχι; Διότι, αν συμβαίνει το πρώτο, έχουμε να κάνουμε με κάτι παραπάνω από εγκληματική αμέλεια.

2. Οι καταγγελίες αυτές είχαν φτάσει σε αρμόδιους φορείς(πχ Επιθεώρηση Εργασίας, Αστυνομία); Σωματείο, που θα μπορούσε να κάνει παρέμβαση(άλλο να το λένε μεμονωμένα εργάτες) υπήρχε ή δεν το επέτρεπε η εργοδοσία; Ισχύει ο ισχυρισμός του προέδρου του Εργατικού Κέντρου ότι το καλοκαίρι είχε γίνει έλεγχος στο εργοστάσιο και «έγιναν κάποιες παρατηρήσεις από εμάς για ζητήματα ασφάλειας όπως οι οδεύσεις διαφυγής και το σύστημα ανίχνευσης πιθανών διαρροών υγραερίου που χρησιμοποιείται στους φούρνους. Γνωρίζουμε πως έγιναν παρατηρήσεις και από την Επιθεώρηση Εργασίας, αλλά δεν ξέρουμε το περιεχόμενο τους»;

Ας περιμένουμε -τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;- το πόρισμα των ειδικών. Και κάποιοι υπουργοί ας αφήσουν βιαστικά τα σχόλια για «ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια» και τα εγκώμια για την εταιρεία. Τώρα προέχει ο έλεγχος και η απόδοση ευθυνών.

Ένα είναι βέβαιο: εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κάποια «ατομική ευθύνη». Δεν έχουν μιλήσει ακόμη οι ειδικοί, αλλά περισσότερο μοιάζει με προαναγγελθέν έγκλημα…