Ελληνοτουρκικά: η σπουδαία τέχνη της ακινησίας

Η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα δεν σηματοδοτεί πρόοδο στα ελληνοτουρκικά. Ούτε καν τα «ξεπαγώνει». Κάνει κάτι πιο ταπεινό και πιο χρήσιμο: κρατά το τραπέζι και τις καρέκλες στη θέση τους. Και σε μια περιοχή που τα τραπέζια αναποδογυρίζουν εύκολα, αυτό δεν είναι λίγο.

Αν δεν βρεθούμε μπροστά σε κάποια μεγάλη έκπληξη, η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Αγκυρα θα έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα παραπολιτικά στιγμιότυπα, παρά για όσα ειπωθούν μπροστά στις κάμερες. Και αυτό, ξέρετε, είναι προτιμότερο από την πλήρη ακινησία. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν είναι ένα απλό πολιτικό project. Είναι υποχρέωση διαχείρισης ενός μόνιμου προβλήματος. Δεν ξεκινούν από μηδενική βάση, ούτε οδηγούν σε τελική λύση. Και παρά τις προσχηματικές δηλώσεις, το κυρίαρχο ζητούμενο δεν είναι η φιλία. Είναι η αποφυγή της έντασης. Ισως και η αποφυγή καμιάς παλαβής πρωτοβουλίας από τον Λευκό Οίκο.

Συνεπώς, παρά τις επιφυλάξεις της…Μαρίας Καρυστιανού και ορισμένων εθνικιστικών κύκλων, ο Μητσοτάκης πράττει πολύ σωστά που βάζει το καλό του κουστούμι και πάει για τσάι στου Ερντογάν. Η Ελλάδα δεν έχει κάτι να φοβηθεί από τις συνομιλίες. Οι ελληνικές θέσεις είναι σαφείς, καταγεγραμμένες και θεσμικά κατοχυρωμένες. Δεν πάνε στην Άγκυρα για να «δώσουν κάτι», πάνε για να κρατήσουν ανοιχτό έναν δίαυλο. Αυτό δεν είναι αδυναμία. Είναι στοιχειώδης λογική. Οι χώρες που δεν μιλούν μεταξύ τους, καταλήγουν να φωνάζουν η μία στην άλλη. Θα μου πείτε ότι ο διάλογος δεν εγγυάται την ειρήνη. Σύμφωνοι. Αλλά η απουσία του εγγυάται την ένταση.

Υπάρχει βεβαίως και το εσωτερικό ακροατήριο. Εκεί όπου ο διάλογος βαφτίζεται «ενδοτισμός» και η ακινησία «πατριωτισμός». Είναι το ίδιο ακροατήριο που θα ζητήσει ευθύνες αν κάποια στιγμή κάτι ξεφύγει. Το να μη συζητάς είναι εύκολο. Το να συζητάς, κρατώντας τη γραμμή σου, είναι το εθνικά ορθό.

Το πιθανότερο είναι ότι μετά τη συνάντηση αρκετοί θα βρουν την ευκαιρία να ξεσπαθώσουν, κατηγορώντας την κυβέρνηση για ενδοτισμό, παραχώρηση εθνικών κεκτημένων, απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ανοησίες. Και αυτή η κυβέρνηση θα μείνει συνεπής στο εθνικό δόγμα της ασφαλούς ακινησίας που, προς το παρόν, εξυπηρετεί και την Τουρκία. Για άλλη μια φορά θα συμφωνήσουμε ότι διαφωνούμε. Το κάνουμε εδώ και εκατό χρόνια. Τουλάχιστον τώρα μπορούμε να το κάνουμε πιο πολιτισμένα.