Για ένα ταχύπλοο αδειανό, για μια Ελένη μαύρη…

Η ακροδεξιά διεθνής έγινε έξαλλη. 

Πού ακούστηκε; Μαύρη ηθοποιός, η Λουπίτα Νιόνγκο (με καταγωγή από την Κένυα), να υποδυθεί την ωραία Ελένη στην πολυναμενόμενη Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν που θα βγει στις αίθουσες το προσεχές καλοκαίρι; 

Εμείς την Ελένη μας τη θέλουμε λευκή, Καυκάσια, κατά προτίμηση ξανθιά. Τη θέλουμε «καθαρή», «άσπιλη», «αλαβάστρινη». Τι κι αν δεν υπάρχει πουθενά μέσα στα ομηρικά έπη αντίστοιχη περιγραφή; Τι κι αν πρόκειται για μια κινηματογραφική ταινία με την καλλιτεχνική ελευθερία του δημιουργού να εξυπακούεται, ειδικά στο συμπεριληπτικό περιβάλλον της τελευταίας δεκαετίας; Μα τι γράφω; Είναι δυνατόν να συζητάμε για κανόνες και στεγανά, για DOs και DONTs, στην καλλιτεχνική απεικόνιση ενός μυθικού, επαναλαμβάνω ΜΥΘΙΚΟΥ, προσώπου; 

Κι όμως είναι δυνατόν. 

Χρειάζεται απλά κάποιος να ανάψει τη (διαδικτυακή) φωτιά. Κι αν αυτός ο κάποιος είναι ο Έλον Μασκ, τώρα που προσπαθεί κιόλας να πνίξει τον καημό του που δεν τον καλούσαν στο νησί του Έπσταϊν, τότε ακόμα καλύτερα.

Υπάρχουν στρατιές (καθόλου) χρήσιμων ηλιθίων να τον ακολουθήσουν παντού, φυσικά και στην Ελλάδα. Εξυπηρετώντας την ακροδεξιά ατζέντα που μέσα από τέτοιες εστίες επιβάλλεται παντού, παρότι – νομίζω συμφωνούμε όλοι, μαύροι-λευκοί-αριστεροί-δεξιοί, επιφυλακτικοί κι έξω φρενών – ο κόσμος σήμερα έχει πολύ σοβαρότερα προβλήματα από τη διανομή ενός μπλοκμπάστερ.

Η αναγωγή, όμως των πάντων, σε μάχες που εντάσσονται στα culture wars, το woke φάντασμα που συνεχώς βλέπουν οι αντιδραστικοί για να συσπειρώνονται και το αντίστοιχο δόλωμα στο οποίο τσιμπάμε οι προοδευτικοί, συντηρεί μια αέναη συζήτηση για τα αυτονόητα που προφανώς και μεγαλώνει στα σόσιαλ. 

Θα παρανοήσουμε εντελώς; Είναι πολύ πιθανό. 

Γιατί ακομα κι αν επιμελώς το έχεις αποφύγει, να σου ο Δημήτρης Νατσιός της Νίκης να γίνεται viral απορρίπτοντας τον Δαρβίνο και τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών. Όχι έτσι ξερά, έχει και σκεπτικό: είναι δυνατόν, σου λέει, η Παναγία μας (ναι, αυτή που συνομιλεί με τον Σμαραγδή, αλλά όχι ως φαίνεται με τον Νόλαν) να «προέρχεται από…ζώο»; Ο πονηρός θα δει την απέλπιδα προσπάθεια του Νατσιού να ρίξει μια φωτοβολίδα για να ξαναγίνει relevant τώρα που το κόμμα Καρυστιανού φαίνεται να του παίρνει στελέχη και ψηφοφόρους. Ο απελπισμένος απλά θα σηκώσει τα χέρια ψηλά όταν σκεφτεί ότι αυτός ο άνθρωπος, με αυτές τις αντιλήψεις, υπήρξε για 35 χρόνια εκπαιδευτικός.

Φαίνονται όλα αυτά συζητήσεις πολυτελείας, έχετε δίκιο. Κυρίως γιατί δημιουργούνται, καταναλώνονται και πεθαίνουν στο θερμοκήπιο των σόσιαλ μίντια. 

Μέχρι να έρθει η πραγματικότητα, αυτή η αδιανόητη μαυρίλα της «μιας τραγωδίας μετά την άλλη», όπως εύστοχα γράφτηκε την προηγούμενη εβδομάδα με το εργοστάσιο Βιολάντα και τους οπαδούς του ΠΑΟΚ, να σε προσγειώσει. 

Τουλάχιστον 15 άνθρωποι (μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές) έχασαν τη ζωή τους και 24 τραυματίστηκαν ανοιχτά της Χίου, όταν συγκρούστηκαν σκάφος του ελληνικού λιμενικού με ταχύπλοο φουσκωτό που μετέφερε μετανάστες. Οι πληροφορίες για το τι συνέβη, ακόμα συγκεχυμένες – διαψεύδεται το σενάριο ανταλλαγής πυροβολισμών που τυπώθηκε κιόλας σε σημερινό πρωτοσέλιδο. Η προσπάθεια για έλεγχο της αφήγησης, εμφανής. Οι λέξεις στα μίντια, προσεκτικές κι όσο το δυνατόν ουδέτερες – «τραγωδία», «σύγκρουση», «επεισόδιο», κάποιοι πιο τολμηροί γράφουν για «καταδίωξη» αν και κάτι τέτοιο συνάγεται ακόμα και από την ανακοίνωση του λιμενικού όταν λέει ότι «το σκάφος αγνόησε σήματα, χτύπησε πάνω μας και βυθίστηκε».

Είναι λογικό να είμαστε καχύποπτοι. Έχουμε για υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου κάποιον που κάποτε δήλωνε «η φύλαξη των συνόρων δεν μπορεί να υφίσταται αν δεν υπάρχουν απώλειες και για να γίνω κατανοητός, αν δεν υπάρχουν νεκροί». Έχουμε αρχηγό Λιμενικού Σώματος στον όποιο, όπως και σε ανώτερα στελέχη της ηγεσίας του, έχει ασκηθεί ποινική δίωξη που αφορά σε κακούργημα και αδικήματα για το ναυάγιο στην Πύλο, τη μεγαλύτερη τραγωδία σε ευρωπαϊκά ύδατα εδώ και πολλές δεκαετίες. (Ο υπουργός Πλεύρης πάντως έσπευσε να δώσει συγχαρητήρια σήμερα στο Λιμενικό που «έσωσε 24 ανθρώπους».)

Έχουμε τις καταδικαστικές αποφάσεις για το Φαρμακονήσι το 2014 και τα δεκάδες ρεπορτάζ για τα pushbacks που κάποτε αρνιόταν μετα βδελυγμίας ο Πρωθυπουργός και πλέον ο υπουργός Υγείας «συντάσσεται με κάποιους Ευρωπαίους στο ότι δεν πρέπει να είναι παράνομα». 

Κι έχουμε ένα μεγάλο ερωτηματικό για το τι θα δείξουν οι κάμερες, το βιντεοληπτικό υλικό των οποίων υπόσχεται στην ανακοίνωσή του ότι θα δώσει στη δημοσιότητα το Λιμενικό.

Έχουμε αυτό το ερωτηματικό όχι γιατί είμαστε μυστήριοι κι ανθέλληνες, αλλά γιατί στην Πύλο το Λιμενικό μας είπε ότι «κάμερες χρησιμοποιήθηκαν αλλά δεν κατέγραφαν» (σημειωτέον ότι οφείλουν να καταγράφουν το σύνολο της επιχείρησης από την αρχή μέχρι το τέλος.) 

Ξέρουμε και κάτι άλλο, όμως, που είναι Οι άνθρωποι που χάθηκαν στη Χίο είναι ανώνυμοι, δεν γνωρίζουμε ούτε τα ονόματα ούτε τις ιστορίες τους όπως των εργατριών στα Τρίκαλα και των οπαδών του ΠΑΟΚ. Δε συνιστούν εθνική τραγωδία, είναι μια τραγωδία που συνέβη στην Ελλάδα. Έχουμε συνηθίσει, θα ξεχαστούν γρήγορα –  δε θα υπάρξει και μεγάλη πίεση για το αντίθετο.

Η κυβέρνηση θα το περάσει αναπολογητικά ως αντιμεταναστευτική πυγμή, σε πλήρη σύγκλιση με το άθλιο μεταναστευτικό της νομοσχέδιο – το «λαθροδιακινητές» είναι το νέο της λεκτικό που κλείνει το μάτι εκεί που πρέπει. Η αντιπολίτευση δε θα το ζορίσει και ιδιαίτερα (πέραν κάποιων μονάδων), όπως και στην Πύλο δεν είναι να τα βάζεις με τις αφηγήσεις του εθνικού κορμού ενώ ακροβατείς δημοσκοπικά. Ούτε η Ευρώπη είναι για να αναθεωρεί την πολιτική της, ενώ ασχολείται με το ReArm, ποια κράτη θα συμμετέχουν στη Eurovision και το πώς ξύπνησε ο Τραμπ. 

Κι ο απλός κόσμος είτε δεν αντέχει αυτό το καθημερινό μνημόσυνο και κάνει shut down στις ειδήσεις, είτε, έστω μια μικρή μειοψηφία του (που όμως όλο μεγαλώνει), αποθρασύνεται – το ναυάγιο της Πύλου τις έριξε κι αυτές τις μάσκες. «Καλά τους έκαναν», «έτσι μπράβο με τους λάθρο», «η Ελλάδα δεν είναι ξέφραγο αμπέλι» – ποιος να ξέρει, μέσα στον χυλό των ημερών, αν αυτοί που τα λένε και τα γραφουν αυτά δέκα μέρες πριν χειροκροτούσαν ή αποδοκίμαζαν την ICE στη Μινεάπολη;

Πού τραβάς την γραμμή; Πού δείχνει η ηθική πυξίδα αυτών των ζοφερών ημερών; Με τι επιλέγεις να οργίζεσαι; Με ένα ταχύπλοο αδειανό ή με μια Ελένη μαύρη;