Για το Λεξικοπωλείο και τα ψηφιακά μας δάκρυα

Στεναχωριόμαστε για χώρους πολιτισμού που κλείνουν. Βιβλιοπωλεία, σινεμά, θέατρα, μουσικές σκηνές, τώρα το Λεξικοπωλείο στο Παγκράτι. Ορθώς.

Πριν στεναχωρηθούμε όμως, καλό θα ήταν να τα στηρίζουμε εμπράκτως ώστε να μην αναγκαστούν να κλείσουν και να στεναχωριόμαστε μετά στα social media.

Γιατί μέσα στον αυτοματισμό της στυλιζαρισμένης πραγματικότητας, μάς φαίνεται πιο λογικό να πληρώσουμε την αξία ενός βιβλίου για ένα μπραντς. Ή για μισό μπραντς. Μας φαίνεται λογικό να δώσουμε 12 ευρώ για ένα μενού μεγάλης αλυσίδας fast-food από το να τα διαθέσουμε για ένα βιβλίο από ένα βιβλιοπωλείο της γειτονιάς μας.

Προσωπικά, δεν αποσκοπώ στο να κάνω τον “δικαστή”, κανείς δεν ορίζει το πώς θα ξοδέψει έκαστος το χρήμα που έχει ή δεν έχει στο πορτοφόλι του.

Ειδικά εν μέσω διαρκούς ακρίβειας και πληθωρισμού.

Τα δάκρυα κατόπιν εορτής όμως, δεν ωφελούν σε τίποτα πέραν από την αυταρέσκεια του υπογράφοντος τον “θρήνο”.
Είναι κατ’ αναλογία παρόμοια με τις δηλώσεις αλληλεγγύης στα μέσα δικτύωσης και την παράλληλη αποχή από κάθε ουσιαστική, επιτόπια κοινωνική δράση. Δε λέω, από το ολότελα, μπορεί να είναι κάτι. Μπορεί να είναι μια άλλη φωνή μέσα στον ορυμαγδό των φωνασκούντων οπισθοδρομικών ανθρωποφάγων, μια νησίδα ταύτισης για όσους θέλουν φως.

Από μόνο του όμως, δεν αρκεί.

Δεν αρκεί και το να κρίνουμε χωρίς να παιδεύουμε το νου μας με το τι παράδειγμα θα δώσουμε στα παιδιά μας. Δεν αρκεί το να σκλοράρουμε χωρίς τέλος σε κάποιο τυχαίο timeline, αντί να φέρνουμε την ανάγνωση ως ζωντανή πρακτική, στο σπίτι.

Δεν αρκεί να ζητάμε καλές επιδόσεις από τα παιδιά αλλά να μην πιέζουμε για πιο κριτική μάθηση. Και αν διαπιστώνουμε κάθε μέρα πως το σχολείο προσφέρει μονάχα εργαλειακή παιδεία, τότε μπορούμε – αν μη τι άλλο – να βελτιώσουμε τον μικρόκοσμό μας.

Να ενθαρρύνουμε το χαρτί. Το βίωμα με όλες τις αισθήσεις. Το χειροπιαστό, όχι ως αναχρονιστική εμμονή αλλά ως αναγκαία παύση στο τρέξιμο του χρόνου, ως ανάχωμα στον κατακερματισμό της υπερπληροφόρησης, ως στάση για σκέψη.

Να ενθαρρύνουμε την αμφισβήτηση και όχι τις “έτοιμες” TikTokίστικες λύσεις. Να ενθαρρύνουμε το παιχνίδι στο πάρκο, το παίξιμο, την επαφή με τη γειτονιά, τη στήριξή της με επισκέψεις στα μαγαζιά της απέναντι στη λαίλαπα της ομογενοποίησης.

Χωρίς ανάθεμα για τα νέα δίκτυα, αλλά με δοσολογία. Να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με την πράξη.

Η ανάγνωση βιβλίου είναι μια ενεργή πράξη που απαιτεί ποιοτικό χρόνο, που μένει στη βιβλιοθήκη για νέες επισκέψεις. Είναι λήψη και μεταφοράς γνώσης. Είναι ανταλλαγή ιδεών. Είναι τροφή για συζήτηση, αφορμή για ένα σπουδαίο δώρο που πρεσβεύει τον χαρακτήρα του δότη και του λήπτη. Ή που προσπαθεί να επικοινωνήσει τις δύο πλευρές, μέσα από το μοίρασμα του περιεχομένου. Να γνωριστούν χωρίς φίλτρα.

Είναι ταξίδι, όχι ευκαιριακή ευχαρίστηση. Χρειάζεται κι αυτή, αλλά όχι μόνο αυτή.

Όλα είναι ισορροπία. Όλα είναι δράση – αντίδραση.

Και αν αυτό που μένει τελικά είναι ένας “ψηφιακός αποχαιρετισμός” για την αυτοεικόνα μας, τότε χάσαμε από χέρι.

Το FOMO δεν σώζει κανένα φορέα τέχνης. Η τέχνη όμως, σώζει ζωές. Ή έστω, τις ανακουφίζει.