Καισαριανή: Η πίστη των άθεων

Στην ιστορία με τους 200 της Καισαριανής υπάρχει μία υπαρξιακή παράμετρος που δεν έχει αναδειχθεί στον βαθμό που της αξίζει. Οι άνθρωποι που στήνονται στον τοίχο είναι κομμουνιστές. Αθεοι, στην πλειονότητα τους. Χωρίς μεταφυσικές προσδοκίες.

Γιατί ο κομμουνισμός λειτουργεί σαν μια θρησκεία χωρίς Θεό. Πατάει στη Γη. Οι χριστιανοί προσδοκούν την Ανάσταση. Οι κομμουνιστές την Επανάσταση. Και οι δύο τιμούν μάρτυρες και ορκίζονται πίστη στο δόγμα και στη διδασκαλία του.

Ομως ο πιστός χριστιανός αφήνει την τελευταία του ανάσα με την ελπίδα της μεταθανάτιας ζωής. Οι άνθρωποι που στήθηκαν στον τοίχο της Καισαριανής ήξεραν ότι εκεί ήταν το τέλος. Χωρίς μετά. Χωρίς νέα αρχή. Στην άλλη πλευρά δεν υπάρχει φως, παρά μόνο το αιώνιο σκοτάδι. Και όμως στάθηκαν περήφανοι, με το στήθος έξω και τη γροθιά ψηλά. Για αυτούς ο θάνατος ήταν αποστολή. Και βήμα δικαίωσης, έστω με τους ίδιους απόντες. Σημασία είχε ο σκοπός και όχι τα πρόσωπα που τον υπηρετούν.

Πάνω σε αυτή τη διαπίστωση μπορούμε να απλώσουμε τα υλικά για μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με ψυχολογικές προεκτάσεις. Για το πώς η πίστη σε αξίες και ιδανικά μπορεί, εν τέλει, να ισοδυναμεί με μεταφυσική εμπειρία και υπαρξιακή υπέρβαση. Ο άνθρωπος δύσκολα αντέχει την ιδέα της ανυπαρξίας. Ομως αν δεν πιστεύει στον Θεό, τότε του μένει να πιστέψει στην Ιστορία. Η υπέρβαση του φόβου που γεννά ο θάνατος χρειάζεται μια αφήγηση που δίνει υπόσχεση ή νόημα.

Συνεπώς, ορθώς επισημαίνεται ότι οι 200 ήταν κομμουνιστές. Διότι πέρα από την ιστορική ακρίβεια, η διευκρίνιση μας επιτρέπει να διαβάσουμε καλύτερα το νόημα της στάσης τους.

Από εκεί και πέρα ξεκινά η γνωστή ελληνική υπερβολή που πατά σε χωράφια ποτισμένα με χολή. Κάποιοι βανδάλισαν το μνημείο στην Καισαριανή. Δεν είναι απλώς φασίστες, είναι άγριοι που στερούνται τα στοιχειώδη της ανθρωπιάς. Και από την άλλη βρίσκονται όσοι αρέσκονται στα σίκουελ του Εμφυλίου και λένε ότι μας κυβερνούν οι απόγονοι των ταγματασφαλιτών. Ογδόντα χρόνια μετά. Ηρεμήστε ρε παιδιά.

Και κάτι ακόμη. Πέτυχα αρκετές αναρτήσεις που, με σπαρακτικό ύφος, εντόπιζαν την έλλειψη αυτής της πάστας ανθρώπων από τη σημερινή κοινωνία. «Ποιος θα πήγαινε σήμερα να πεθάνει με αυτόν τον τρόπο; Γίναμε φλώροι, δεν γεννάμε πλέον ήρωες». Και άλλα τέτοια. Συγγνώμη, αλλά ο κόσμος έχει αλλάξει. Και όταν δεν χρειάζεσαι ήρωες για να στηθούν στον τοίχο, σημαίνει ότι τα πράγματα πήγαν κάπως καλύτερα. Γίναμε πιο μαλακοί. Και αυτό είναι πρόοδος. Θα πείτε ότι σε κάποια πράγματα γίναμε και πιο μαλάκες. Ε, μην τα θέλουμε όλα δικά μας.