Να σώσουμε ό,τι μπορεί να σωθεί

Η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου βρίσκεται στον πυρήνα της ρητορικής της ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής για ό,τι συμβαίνει στον πλανήτη και δεν είναι θεωρητική. Πηγάζει από πραγματικά γεγονότα: την επιθετικότητα της Τουρκίας και την παράνομη κατοχή της Βόρειας Κύπρου.

Μόνο που το Διεθνές Δίκαιο δεν είναι τοτέμ, ένα λάβαρο που απλώς το κουνάς στα μούτρα του αντιδίκου με την ελπίδα ότι θα φοβηθεί και θα σταματήσει να σε απειλεί. Η πεποίθηση ότι το Δίκαιο δίνει τις λύσεις αποδεικνύεται όταν καταφεύγεις στα δικαστήρια, στη Χάγη εν προκειμένω, για να το βρεις, ζητώντας την εφαρμογή του, ώστε οι όποιες διαφορές σου με τον γείτονα να επιλυθούν και να μην λειτουργούν ως διαρκές «βαρίδι» στην πολιτική ζωή της χώρας.

Προφανώς το Διεθνές Δίκαιο, ο ΟΗΕ και όλοι οι διεθνείς οργανισμοί διανύουν περίοδο βαθιάς κρίσης, αλλά ειδικά για την οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας οι μόνες δυνατότητες είναι: α) να μη κανείς τίποτα, β) να συνάψεις διεθνή συμφωνία ή γ) να προσφύγεις στη διεθνή δικαιοσύνη.

Στο δε Κυπριακό όλη η στρατηγική της μη αναγνώρισης του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους βασίζεται σε επιχειρήματα κατεξοχήν νομικά.

Το πρόβλημα συνεπώς με τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού για την αμερικανική εισβολή στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του δικτάτορα Μαδούρο βρίσκεται και στην ουσία τους, στις δηλώσεις αυτές καθ αυτές που σωστά κρίθηκαν απαράδεκτες και σίγουρα «εκτός γραμμής» των πάγιων θέσεών μας επειδή εμείς για τα δύο μεγάλα θέματα μας επικαλούμαστε πτυχές του Διεθνούς Δικαίου που ακόμη και υπό τις σημερινές συνθήκες έχουν πρακτική αξία.

Μεγαλύτερο πρόβλημα στις δηλώσεις Μητσοτάκη όμως είναι ότι η μόνη εναλλακτική που είχε ήταν να μην πει τίποτα γιατί απλώς δεν υπήρχε κάτι άλλο που να μπορούσε να πει.

Εδώ που φτάσαμε, όχι, δεν μπορούσε να πει κάτι άλλο.

Μόνο να δηλώσει κι αυτός τη συμμόρφωσή του προς την εξουσία Τραμπ μπορούσε κι ας το έκανε μεταφράζοντας από τα Γαλλικά, τη δήλωση Μακρόν την οποία ο Τραμπ αναπαρήγαγε στο Truth Social, προφανώς ικανοποιημένος.

«Αν ο Μακρόν δεν έχει τα κότσια να υπερασπιστεί το Διεθνές Δίκαιο, θα το κάνει ο Μητσοτάκης;», θα πουν κάποιοι.

«Έχει η πανίσχυρη Γαλλία καμία διένεξη με γειτονικές της χώρες για τα σύνορά της;». Αυτή είναι η απάντηση.

Η Ελλάδα έχει το πρόβλημα, αυτή έχει το συμφέρον να επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο.

Όμως πλέον είναι αργά γιατί κατέφθασε «ο λογαριασμός» για το έλλειμμα στρατηγικής στην Εξωτερική Πολιτική, την αναβλητικότητα να λυθούν οι διαφορές με την Τουρκία όταν το κλίμα ήταν ευνοϊκότερο και κυρίως για την ανοχή, σε βαθμό ενδοτικότητας, στις φωνές των ψευτοπατριωτών που τσιρίζουν ότι η υπογραφή συνυποσχετικού για την προσφυγή στη Χάγη θα συνιστά «εθνική μειοδοσία».

Ο εχθρός της Πατρίδας, η Άκρα Δεξιά, το έκανε πάλι «το θαύμα της» εκμεταλλευόμενη την ατολμία όσων θεωρούν ότι Κέντρο είναι απλώς ένα σημείο ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά και όχι ένας πολιτικός χώρος με οργανωμένο σκέπτεσθαι και με εργαλεία επίλυσης προβλημάτων ή ακόμα χειρότερα ότι Κεντρώος είναι κάποιου είδους «επάγγελμα» που σου επιτρέπει να καταλαμβάνεις τις καρέκλες της εξουσίας και να διασχίζεις την πολιτική παραμένοντας αδιάβροχος.

Όσο για τους Κυπρίους που έχασαν την ιστορική ευκαιρία της αποδοχής του Σχεδίου Ανάν δεν υπάρχει κάτι άλλο να ειπωθεί, ας σηκώσουν τον σταυρό τους. Αν και όταν ο Τραμπ αποφασίσει να επιλύσει ένα ζήτημα που για εκείνον είναι ακατανόητο πως είναι δυνατόν να διαρκεί επί δεκαετίες και έρθει με έτοιμη λύση που θα τους την κολλήσει στα μούτρα, τότε είναι βέβαιο ότι για να γλιτώσουν θα σπεύσουν να κρυφτούν πίσω μας.

Τι θα γίνει όταν ο Τραμπ αποφασίσει ότι Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρος και Ισραήλ πρέπει να λειτουργήσουν από κοινού ως παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή για την εξυπηρέτηση των δικών του συμφερόντων οπότε θα πρέπει «να τελειώνει» με τις μεταξύ τους διαφορές; Ποιος θα μας σώσει αν οι αξιώσεις του βρίσκονται μακριά από τις δικές μας πάγιες θέσεις; Ο τραγουδιστής Κωνσταντίνος Αργυρός;

Σε αυτό το ενδεχόμενο, όχι μόνο η κυβέρνηση και το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας αλλά ολόκληρο το πολιτικό σύστημα θα διαλυθεί. Δεν είναι ανάγκη να μας επιτεθεί η Τουρκία για να μας κάνει σμπαράλια. Μια χαρά μπορεί να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στο Αιγαίο και την Αν. Μεσόγειο με τον τρόπο που το συνηθίζει και οι φωνές των ανεύθυνων πατριδοκάπηλων που το πολιτικό σύστημα και κυρίως η Νέα Δημοκρατία ανέχτηκε να φέρουν τα πάνω-κάτω, δημιουργώντας σοβαρή πολιτική κρίση.

Το γράφω από την Ελληνοτουρκική ναυτική κρίση του καλοκαιριού του 2020: ο Πρωθυπουργός πρέπει να ορίσει ένα κανονικό πολιτικό ως ΥΠΕΞ, με κύρος και εμπειρία που να μπορεί να σταθεί στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων. Έχω προτείνει ήδη τη Ντόρα Μπακογιάννη ή τον Βαγγέλη Βενιζέλο και το γράφω γνωρίζοντας ότι κάποιοι, μικρόνοες, θα σταθούν στα πρόσωπα και όχι στην ουσία της επισήμανσης.

Και ο ΥΠΕΞ πρέπει να οριστεί με πρώτη εντολή να φέρει στο τραπέζι τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας ώστε να επιτευχθεί ένα μίνιμουμ συνεννόησης.

Η εποχή της ελαφρότητας στην Εξωτερική Πολιτική τελείωσε. Ας σώσουμε έστω και τώρα ό,τι μπορεί να σωθεί.