Ένα φιλάκι είναι λίγο: Παραπατώντας ανάμεσα στη λογοκρισία και τη λογοδοσία

Ένα φιλάκι είναι λίγο: Παραπατώντας ανάμεσα στη λογοκρισία και τη λογοδοσία

Διαβάστε ένα άρθρο (συμμετοχή στις "Γνώμες" του NEWS 247) για το θέμα πίσω από το θέμα των ημερών: τη λογοδοσία που κρύβεται πίσω από τη λογοκρισία φιλιών τηλεοπτικών, παραστάσεων θεατρικών, ιστοσελίδων αστείων και άλλων δαιμονίων...

Είναι πολύ ένα φιλί; Ή ένα ίσον κανένα, δηλαδή κουβέντα να γίνεται;

Μπορεί βέβαια να είναι λίγο για ένα τραγούδι στο ραδιόφωνο, αλλά πολύ για τη δημόσια τηλεόραση. Ειδικά αν είναι ανάμεσα σε ανδρικά χείλη. Απαπαπαπά. Και ακόμα περισσότερο εάν έπεται της εβδομάδας των παθών του Corpus Christi, ή του μήνα προφητειών του Παστίτσιου.

Χθες ήταν ένα φιλί, προχθές ένα αστείο, αύριο τί; Πού μπαίνει το όριο; Ποιός ξέρει; Αυτή τη φορά όμως, είναι η λογοκρισία το μείζον ζήτημα, ή και αυτό που βρίσκεται πίσω της; Η λογοδοσία;

Τίνος; Σε ποιόν; Όλων σε όλους;

Της εκκλησίας (πλην του Σιατίστης και ελαχίστων άλλων) απέναντι στο χρυσ-επώνυμο πλήθος;

Της πολιτείας απέναντι στα άκρα-δεξιά-πίσω έδρανα;

Και εμάς; Των πολιτών; Πού; Των δεξιών δεξιότερα και των αριστερών αριστερότερα, για να μην ξεκολλάμε από τις ετικέτες μας;

Ότι και να ´ναι, όπου και να ´ναι, παραφράζοντας άλλο τραγούδι, το θέμα αυτή τη φορά δεν είναι απλώς η ελευθερία του λόγου, αλλά η αμηχανία μπροστά στην καταπάτηση της. Η αδυναμία υπεράσπισης της διαφορετικής γνώμης, της διαφορετικής επιλογής, του διαφορετικού χρώματος, του διαφορετικού αίματος. Η προσπάθεια κατευνασμού αυτού που προκαλεί την οργή των "πατριωτών" (και από κοντά και μερικών ευσεβών). Όπως οι γονείς που λένε "σσσσς" όταν το νεογέννητο κοιμάται. Μέχρι που το βρέφος γίνεται μαντράχαλος κι αυτοί ακόμα λένε "σσσσσς, ο ύπνος του στρατιώτη..." Και του ακουμπάνε το χαρτζιλίκι, ή του βρίσκουν μια θέση στο δημόσιο, ή έστω ένα σετ επιδόματα ανεργίας για να ´χει να πορεύεται. Έτσι κι εδώ, καλώς τα λεβεντόπαιδα, πάρτε και μια βουλευτική ασυλία να ´χετε, για να μπορείτε να βαράτε ελεύθερα! Εσείς θα βαράτε - εκτός από τους μετανάστες και - το νταούλι, κι εμείς θα χορεύουμε...

Γιατί, σε τίνος το σκοπό χορεύει μια κοινωνία όταν παίρνει αυτή τη συντηρητική στροφή; Σε ποιόν απαντάει; Πού  λογοδοτεί ο υπουργός που πισωπατάει στο νόμο για την ιθαγένεια; Ή που ετοιμάζει επιμελώς λίστες στατιστικών στοιχείων για τους αλλοδαπούς μαθητές των παιδικών σταθμών; Ή ο εισαγγελέας που εμφανίζεται όπου έχει παστίτσιο αλλά γίνεται άφαντος όπου εμφανίζονται τάγματα εφόδου; Ή ο αστυνομικός που αρνείται να παρέμβει, και παραπέμπει στην τοπική οργάνωση αυτοδικίας; Ή ο δημοσιογράφος που χαϊδεύει αυτιά επιχειρώντας να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα; Ή ο επιχειρηματίας που πρώτα αποσύρει τους έγχρωμους υπαλλήλους στους χώρους αποθήκευσης και προπαρασκευής, και μετά από λίγο τους απολύει; Ή ο ιερέας που σιωπά μπροστά στη βλασφημία, και ο ψάλτης που επιβραβεύει με "αγγελική" φωνή τον τσαμπουκά; Ή, εν τέλει, ο πολίτης που ακούει στωικά κουνώντας το κεφάλι, χωρίς πια να αντιδρά;

Αυτό συμβαίνει όταν κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Όταν δημοσιοποιούμε τις φωτογραφίες των εκδιδόμενων γυναικών αλλά όχι τα ονόματα των φοροφυγάδων επιχειρηματιών. Όταν χαρακτηρίζουμε τις μαύρες και γκρι κουκούλες ως εγκληματική ενέργεια αλλά αφήνουμε τις λίστες του μαύρου χρήματος να ξεθωριάσουν. Όταν επικαλούμαστε τους θεούς του Ολύμπου και βαφτίζουμε τη δίωξη "ξενία". Όταν βολευόμαστε με την αντίληψη ότι πίσω από όλα τα δεινά μας βρίσκεται ο άλλος (είτε είναι ο Πακιστανός στα φανάρια, είτε η Μέρκελ). Όταν η αστυνομία, αντί να κάνει τη δουλειά της - τη διαφύλαξη του νόμου στο άστυ - αφήνει την ανομία ανεξέλεγκτη. Όταν στη βία δεν απαντάμε με άμεση καταστολή και επιβολή της έννομης τάξης, αλλά κάνουμε τα στραβά μάτια. Αλλά και όταν δεν αναζητούμε λύσεις στα προβλήματα, μόνο συνθήματα στις αντιπαραθέσεις. Όταν δεν ψάχνουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που σπρώχνουν τον κόσμο στην αγκαλιά του φιδιού, αφήνοντας το φίδι ανενόχλητο στο δικό μας κόρφο. Όταν αδιαφορούμε ή διαχωρίζουμε τη θέση μας, επιδιώκοντας να τα έχουμε με όλους καλά. Όταν δεν απαντάμε με περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη νομιμότητα, περισσότερο σεβασμό στην ελευθερία και τη διαφορετικότητα.

Εκεί κάπου το προσωρινό παγιώνεται. Το περιστατικό μετατρέπεται σε πρακτική.  Και η πλατεία, η "αγορά", μετατρέπεται σε αρένα.

Αν η ελευθερία της έκφρασης αποτελεί δομική αξία του δημοκρατικού πολιτεύματος, δεν είναι μόνο για να μπορεί ο καθένας να λέει ότι του κατεβαίνει, αλλά κυρίως επειδή η διασφάλιση αυτής της δυνατότητας, αποτελεί την προστατευτική τάφρο που εμποδίζει την εισβολή και την επικράτηση αντιδημοκρατικών - και εν τέλει απάνθρωπων - πρακτικών. Εκτός από αυτά που αφήνει να λέγονται, αφορά και σε αυτά που δεν αφήνει να γίνονται.

Φταίνε λοιπόν μόνο τα άκρα; Ή και όποιος λογοδοτεί σ´αυτά;

* Η Ναντίνα Χριστοπούλου είναι ανθρωπολόγος

SHARE:

24Media Network