Ο Εμίρης και ο κακομοίρης

Αν είστε από αυτούς που πιστεύουν ακόμα στο παραμύθι των μεταρρυθμίσεων που θα αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, αυτό το άρθρο δεν σας αφορά.

Η Ελλάδα θα παραμείνει μια χώρα υπηρεσιών με την αρχαϊκή, φεουδαρχική για την ακρίβεια, οικονομία του real estate. Έτσι έχουν τα πράγματα και στη ζωή προκόβει όποιος κάνει τις θεμελιώδεις παραδοχές.

«Μαγική σκέψη» τα περί αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου, λοιπόν. Αλλά ακριβώς επειδή η μαγική σκέψη είναι ένας τρόπος αντίληψης της πραγματικότητας, όσοι τον αποδέχονται τον εφαρμόζουν παντού. Αφού το παραμύθι της Ελλάδας που θα μεγαλουργήσει παράγοντας τελείωσε, αντικαταστάθηκε από ένα άλλο: Τώρα μας λένε ότι είναι οι εξορύξεις και η εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου που θα φέρει στη χώρα τα λεφτά με το τσουβάλι.

Μην αρχίσετε τώρα τις αντιρρήσεις! «Μα, που τον είδες τον ορυκτό πλούτο;» και τέτοια. Οι λογικές ερωτήσεις είναι αδιάφορες, εν προκειμένω. Η Μεγάλη του Γένους Σχολή της Μαγικής Σκέψης είναι πεπεισμένη ότι αυτός ο πλούτος υπάρχει και συμφέρει να αξιοποιηθεί. Είναι μάταιο να τους επισημάνεις ότι στις ίδιες τις ΗΠΑ η επέκταση των εξορύξεων κρίνεται ασύμφορη ενώ η συζήτηση μπορεί και να εκτραπεί αν αναφερθείς στους κινδύνους για το μοναδικό ελληνικό φυσικό περιβάλλον. Παπαγαλίζουν κι αυτοί τα περί «θρησκείας του Περιβάλλοντος» που είπε ο ακροδεξιός Μάρκο Ρούμπιο, προ ημερών, στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια, στο Μόναχο.

Η χώρα μας διαθέτει ήδη μια τεράστια πηγή πλούτου που μπορεί να τροφοδοτεί ες αεί την οικονομία των υπηρεσιών και να γεμίζει τα πορτοφόλια όλων και δεν είναι άλλη από το Περιβάλλον και την Πολιτιστική της Κληρονομιά. Όχι, αυτά δεν είναι δύο ξεχωριστές έννοιες.

Όλοι, ανεξαιρέτως, οι αρχαιολογικοί χώροι, αυτοί για τους οποίους μας επισκέπτονται τα εκατομμύρια των τουριστών κάθε χρόνο, ακόμα και πιο απομακρυσμένοι και μικροί σε έκταση, σχεδιάστηκαν και οικοδομήθηκαν χιλιάδες χρόνια πριν για να συνομιλούν με το περιβάλλον. Ακόμα και ο αρχαιολογικός χώρος της Ακροπόλεως βρίσκεται εκεί από κάποιο «καπρίτσιο» της περιβαλλοντικής συνθήκης: πάνω στο μοναδικό λόφο της ευρύτερης περιοχής που σήμερα ξέρουμε ως Αθήνα που έχει νερό και άρα μπορούσε να κατοικηθεί και να λειτουργεί και ως οχυρό στο οποίο οι κάτοικοι έβρισκαν καταφύγιο σε περίπτωση κινδύνου.

Όλο το αφήγημα του «Κλεινού Άστεως» κατασκευάστηκε μέσα από την αντίληψη της συνύπαρξης με το περιβάλλον.

Κι αν τα παραπάνω φαντάζουν «κουλτουριάρικα» να το θέσω, αμέσως, πιο λαϊκά: αυτή τη στιγμή, τα λεφτά στη χώρα τα φέρνουν «τα Αρχαία» και το Περιβάλλον, κυρίως η θάλασσα. Αυτή η θάλασσα που η κυβέρνηση προχθές συμφώνησε να γεμίσουμε τρύπες για να εξορύξουμε, λέει, τον ορυκτό πλούτο.

Δηλαδή, έχουμε τα κλειδιά ενός χρυσορυχείου και διακινδυνεύουμε να το ανατινάξουμε κυνηγώντας μια χίμαιρα.

Στις ελληνικές ταινίες της δεκαετίας του 60 και του 70, οι ευφυείς σεναριογράφοι με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον Κώστα Πρετεντέρη σατίριζαν τον μέσο Έλληνα που φαντασίωνε ότι πλούτιζε «κάπως», μυστηριωδώς πάντως, μέσα από νταραβέρια με εμίρηδες και πετροδόλλαρα. Όμως εκείνη ήταν η Ελλάδα της φτώχειας και της μαζικής μετανάστευσης που έβγαινε από την οδυνηρή δεκαετία του ‘50. Πώς είναι δυνατόν και σήμερα να πουλάει το ίδιο παραμύθι;