Ο κλαυσίγελος της 17 Νοέμβρη
Διαβάζεται σε 3'
Το ντοκιμαντέρ του Παπαχελά μας θυμίζει ότι, αν δεν υπήρχαν οι νεκροί, η ιστορία της 17 Νοέμβρη και των διωκτικών αρχών, θα ήταν μία υπέροχη, σπαρταριστή κωμωδία. Ομως στην Ελλάδα ακόμα και η γελοιότητα αρκεί για να σπείρει θύματα…
- 05 Μαρτίου 2026 09:57
Θα ακουστεί σκληρό, αλλά περιέχει αλήθεια. Κάποτε, στο μακρινό μέλλον, κάποιος θα γυρίσει μία κωμωδία με θέμα τη 17 Νοέμβρη. Δεν θα επιτρέψει στον φακό να εστιάσει στα θύματα. Θα ακολουθεί τα μέλη της οργάνωσης και την Αστυνομία. Και θεατές, καθώς θα έχουν σπασμούς από τα γέλια, θα αναρωτιώνται αν βλέπουν μυθοπλασία ή πιστή αναπαράσταση της πραγματικότητας.
Γίνεται μεγάλη συζήτηση για το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά σχετικά με τη 17 Νοέμβρη. Λογικό. Οποιος έζησε τα γεγονότα είναι σαν να παρακολουθεί μία επαναφορά στα ‘80ς και στα ‘90ς. Λείπει μόνο η κατάλληλη μουσική επένδυση με το ωραίο ρεπερτόριο της εποχής. Από την άλλη, όποιος δεν ήταν μαζί μας εκείνον τον καιρό, τώρα επισκέπτεται μία περίεργη χώρα. Τη χώρα που γέννησε το δράμα και την τραγωδία και, στην περίπτωση της τρομοκρατίας, τα ζευγάρωσε.
Υπάρχουν διάφορες γωνίες από τις οποίες μπορείς να παρακολουθήσεις το ντοκιμαντέρ. Ας πούμε έχεις την ευκαιρία να παρατηρείς την Ελλάδα της δεκαετίας του ’80 και της πρώιμης Αλλαγής. Ακόμα και τα πρόσωπα των ανθρώπων είναι διαφορετικά. Ισως να ευθύνεται το ντύσιμο. Βλέπεις υπουργούς με το μαλλί και το μουστάκι τύπου ΠΑΣΟΚ, τα φαρδιά πέτα και τα ανοιχτά κουμπιά στο πουκάμισο. Αυτό δεν είναι Ιστορία, είναι λαογραφία.
Στις δε φιγούρες ορισμένων αστυνομικών, εντοπίζεις τον Κώστα τον Χατζηχρήστο. Και αν πρέπει να περιγράψεις τις διωκτικές αρχές με μία εικόνα, τότε θα διαλέξεις τη σκηνή που ο αστυνομικός μαζεύει τους κάλυκες και τους τοποθετεί σε ένα άδειο κουτί από Ασσο Παπαστράτο κασετίνα. Υπέροχο. Η τσαπατσουλιά και η ευρηματικότητα του γένους σε μία κίνηση. Σαν να βλέπεις τον Μίστερ Μπιν που προσπαθεί να εξαρθρώσει την Αλ Κάιντα. Και συνειδητοποιείς πόσο πρωτόγονη, επιχειρησιακά, ήταν η Αστυνομία. Σήμερα θα τους είχαν μαζέψει μέσα σε μία εβδομάδα. Τότε είχαν στο νου τους μην πέσουν πάνω σε κανέναν του ΠΑΣΟΚ. Τρέλα. Οι άνθρωποι είχαν τηλεφωνήσει στο σπίτι του Κουφουντίνα για να του πουν να περάσει από το Τμήμα. Μόνο που δεν του έδωσαν περιπολικό για να διαφύγει.
Και από την άλλη κάτι τύποι που, αν δεν ήταν δολοφόνοι, θα είχαν σπάσει τους μετρητές γραφικότητας. Ακόμα και σήμερα ακούς τον Κουφοντίνα και αντιλαμβάνεσαι ότι ο άνθρωπος έχει σαφές πρόβλημα επαφής με την πραγματικότητα. Φανταστείτε ότι σήμερα ένας εξ αυτών, που βρίσκεται εκτός φυλακής, έχει γίνει δεξιός Ελληνάρας και κινείται στα social με ψευδώνυμο.
Και τώρα που παρατηρώ τα πράγματα από απόσταση, σκέφτομαι ότι είχαμε την τρομοκρατία που μας ταίριαζε. Ημίτρελοι δολοφόνοι που ήταν πάντα δυο βήματα πιο μπροστά από ερασιτέχνες της δίωξης. Και η κοινή γνώμη να φαντασιώνεται λαϊκούς αγωνιστές ή πληρωμένα πιστόλια της Μοσάντ. Αν δεν υπήρχαν νεκροί θα ήταν γελοίο όλο αυτό. Αλλωστε η φαιδρότητα επενδύει ακόμα και τις πιο δύσκολες στιγμές μας. Τι ήταν η χούντα; Μία χούφτα καραγκιοζάκια που κατάφεραν και πήραν τη χώρα στα χέρια τους. Τι ήταν η 17 Νοέμβρη; Κάτι αντίστοιχο που κατάφερνε να δολοφονεί. Στην Ελλάδα δεν χρειάζεται να είσαι σοβαρός. Αρκεί να καταλάβεις πόσο αστείο είναι το σύστημα.
Και κάτι για την εμφάνιση του Κουφοντίνα. Φυσικά και πρέπει να μιλήσει σε ένα ιστορικό ντοκουμέντο. Αν όμως ήμουν συγγενής θύματος, θα υπέγραφα την ανακοίνωση τους περί ματωμένης θεαματικότητας.