Όταν η προπαγάνδα τροφοδοτεί το έγκλημα

Ένα από τα κυριότερα εργαλεία ψηφοθηρικής προπαγάνδας εκ μέρους της σημερινής κυβέρνησης το 2019 ήταν ότι οι «προηγούμενοι» με τα μέτρα τους αύξησαν δραματικά το έγκλημα ενώ η ίδια με δυο μαγικές κινήσεις θα το κατατρόπωνε. Ήταν εύκολη η διάψευση της κυβερνητικής ρητορείας, αφού η πραγματικότητα προέκυπτε από επίσημα στοιχεία (νομοθετικά κείμενα, στατιστικές της Αστυνομίας για την εγκληματικότητα κλπ). Παρόλες όμως τις διαψεύσεις τα fake news κατά κανόνα συνεχίζονταν απτόητα επικρατώντας χάρη στα κλασικά εργαλεία της προπαγάνδας (επανάληψη και διασπορά ψευδών, αποσιώπηση). Οι εξαιρέσεις από τον κανόνα αυτόν (όπως στην περίπτωση του τότε εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας Ν. Ρωμανού που με παρρησία είχε αναγνωρίσει το λάθος) ήταν σπάνιο φαινόμενο.

Σήμερα όμως έχουμε περάσει σε ένα νέο στάδιο, όπου η προπαγάνδα δοκιμάζεται, προσκρούοντας σε κοινώς αντιληπτές και συνεπώς ανεπίδεκτες αποσιώπησης εξελίξεις. Δεν χρειάζεται μελέτη για να τις καταλάβει ο πολίτης, δεν καταπνίγονται, δεν συμμαζεύονται, αρκεί κανείς να έχει ανοιχτά τα μάτια του. Έτσι οι διαχειριστές των fake news επικοινωνιακά δυσκολεύονται. Θυμίζω λίγα παραδείγματα.

1. Η προπαγάνδα επέμεινε ότι η επαναφορά σε ισχύ του μοντέλου των φυλακών Γ’ τύπου με τους αυστηρότερους λειτουργικούς όρους ήταν το κλειδί για περισσότερη ασφάλεια. Ότι δηλαδή κακώς αυτές είχαν καταργηθεί από τους προηγούμενους με το επιχείρημα ότι η σωφρονιστική αυστηρότητα πρέπει να είναι διάχυτη παντού, χωρίς κορυφώσεις όπως αυτή του Δομοκού και χωρίς κάμψεις. Ο καιρός εντωμεταξύ πέρασε. Οι φυλακές Γ’ τύπου επανήλθαν. Ακριβώς στο Δομοκό είχαμε πριν λίγες μέρες δολοφονία κρατουμένου και μάλιστα στο αρχιφυλακείο και με πιστόλι που είχε εισαχθεί στο εσωτερικό της φυλακής. Κι όσο για τις συνθήκες ασφαλείας, καμία σχέση με το όνομα: Κλειδαριές που δεν λειτουργούν, κάμερες σπασμένες, καταγραφικά μηχανήματα για τα εισερχόμενα προϊόντα χαλασμένα, συμμορίες και αρχηγοί με «δυνατότητες». Ηθικό δίδαγμα: Με πρόσχημα την ασφάλεια, τροφοδοτήθηκαν η αταξία και το έγκλημα.

2. Αποκαλύφθηκε ότι με υποκλοπές λάβαινε χώρα παρακολούθηση κορυφαίων για την ασφάλεια της χώρας προσώπων και υποδομών: Υπουργών, βουλευτών, τηλεφώνων της Βουλής, της Προεδρίας της κυβέρνησης, του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του Εθνικής Άμυνας, (προφανώς, μην θελήσει κάποιος Υπουργός να τηλεφωνήσει από κοινόχρηστο υπηρεσιακό τηλέφωνο και ξεφύγει την λαθροακρόαση), δημοσιογράφων και άλλων με καίριες αρμοδιότητες προσώπων. Παρακολούθηση όμως σημαίνει δυνατότητα πρόβλεψης της μελλοντικής συμπεριφοράς, και επομένως δυνατότητα αντιμετώπισής της. Οι υποκλοπές όπως δείχνουν τα πρόσωπα και οι κρατικές δομές – στόχοι μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την εσωτερική και την εξωτερική ασφάλεια της χώρας. Απέναντι σε αυτήν την τόσο βαριά προσβολή, ένα σύστημα πολιτικών παραγόντων και οργάνων δίωξης δεν βρήκε κανένα λόγο αναφοράς και αυτεπάγγελτης παρέμβασης. Τίποτε άλλο δηλαδή από ευθύνες και δικαιώματα ιδιωτών δεν υπήρξε, κανένα απολύτως δημόσιο συμφέρον δεν τους φάνηκε να απειλείται. Ευτυχώς ένα πλημμελειοδικείο της χώρας έσωσε όχι μόνο την τιμή της δικαιοσύνης αλλά και την ασφάλεια της χώρας, αποκαλύπτοντας αυτονόητες διαστάσεις των ευθυνών.

3. Οι ανοιχτές έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για υποθέσεις διαφθοράς στη χώρα μας ανέρχονται με βάση την έκθεση για το 2025 σε 175, με το εκτιμώμενο ύψος οικονομικής ζημίας να φτάνει τα 2,68 δισεκατομμύρια ευρώ. Δεν είναι μόνο ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Μας ξεπερνά στον πίνακα μόνο η Ιταλία. Καθώς κατά τεκμήριο οι σχετικές με τις οικονομικές καταχρήσεις πράξεις αφορούν αξιόποινη απιστία ή απάτη, καταλαβαίνει κανείς και πάλι την έκταση της ερευνώμενης εγκληματικότητας.

4. Τέλος, για να μην μακραίνουμε έναν θλιβερό κατάλογο ας επισημάνουμε μια μόνο ακόμη – επίσης πασιφανή – κατηγορία διογκωμένης εγκληματικότητας: Αυτήν των ανηλίκων, που πιστοποιείται όχι μόνο από καθημερινές αναφορές στον Τύπο, αλλά και από τον πολλαπλασιασμό του πληθυσμού των Σωφρονιστικών καταστημάτων ανηλίκων (107 κρατούμενοι πλέον, κατά την τελευταία μέτρηση).

Η ψευδολογία εδώ και χρόνια αποπροσανατολίζει, εκφοβίζει τους ακίνδυνους (το μέσο πολίτη) και συγκαλύπτει ευθύνες των επικίνδυνων της εξουσίας και της προπαγάνδας. Εκ του αποτελέσματος και ανεξάρτητα από προθέσεις προκύπτει πως τροφοδοτεί την ανάπτυξη του εγκλήματος και της ανασφάλειας, το δείχνει ο παραπάνω τελείως ενδεικτικός κατάλογος.