Τα μικρομάγαζα της Κεντροαριστεράς

Ρώτησα έναν άνθρωπο που είχε διαδραματίσει ρόλο στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ γιατί δεν κάθονται όλες οι δυνάμεις της Κεντροαριστεράς γύρω από ένα τραπέζι, με στόχο τη συγκρότηση ενός εναλλακτικού πόλου εξουσίας.

Δεν το σκέφτηκε καθόλου. Μου απάντησε με ερώτηση: «Αν είχες να διαχειριστείς μερικά εκατομμύρια κρατικής επιχορήγησης, θα προτιμούσες να το κάνεις μόνος ή με παρέα;»

«Μόνος», ήταν η αυθόρμητη απάντηση μου. Βέβαια εμένα δεν μου καίγεται καρφί για τη χώρα, την κοινωνική δικαιοσύνη ή τους μη προνομιούχους συμπολίτες. Αυτά είναι δουλειά εκείνων που εισπράττουν την επιχορήγηση. Και αν καθίσουν όλοι στο ίδιο τραπέζι, τα πράγματα περιπλέκονται.

Αν φτιάξουν εκλογικό συνασπισμό, χάνουν το μπόνους των εδρών. Αν διαλύσουν τα κόμματα για να ενωθούν σε ένα νέο σχήμα, θα πρέπει κάποιος να κατεβάσει ρολά. Και ποιος κλείνει εύκολα το μαγαζί του;

Δεν ισχυρίζομαι ότι οι λόγοι είναι μόνο οικονομικοί. Ομως τα ευρώ παίζουν τον ρόλο τους. Οσο δεν διακρίνεται στον ορίζοντα έστω μια στοιχειώδης προοπτική εξουσίας, η διατήρηση των κομματικών μικρομάγαζων ταυτίζεται με το ένστικτο της επιβίωσης.

Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Στο ΠΑΣΟΚ ετοιμάζονται για εσωκομματικές συγκρούσεις με ένταση συνδικαλιστικού σωματείου. Στον ΣΥΡΙΖΑ επικρατεί μια μοιρολατρική αποδοχή της συρρίκνωσης. Και τα δύο κόμματα θα λάβουν σημαντική κρατική επιχορήγηση-αρκετά εκατομμύρια ώστε να συντηρούν μηχανισμούς, προσωπικά δίκτυα και μισθοδοσίες στελεχών.

Γιατί, λοιπόν, να μπλέξουν σε εγχειρήματα που πιθανότατα θα καταλήξουν σε εκλογική αποτυχία; Και γιατί οι ηγεσίες να εκχωρήσουν έστω και ένα κομμάτι του χώρου τους στο όνομα μιας αφηρημένης «μεγάλης Κεντροαριστεράς»;

Στην πραγματικότητα, όμως, το πρόβλημα δεν είναι τα χρήματα. Είναι βαθύτερο. Τα κόμματα της Κεντροαριστεράς δεν πιστεύουν πλέον ότι εκπροσωπούν κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό τους. Δεν κουβαλούν μια κοινωνική δυναμική ή ένα ιστορικό αίτημα. Κουβαλούν κυρίως μηχανισμούς, στελέχη και το ένστικτο της αυτοσυντήρησης.

Και όπως συμβαίνει με κάθε μικρομάγαζο που παλεύει να μη βάλει λουκέτο, η πρώτη προτεραιότητα δεν είναι η επέκταση ούτε οι συγχωνεύσεις. Είναι να πληρωθεί το ενοίκιο στο τέλος του μήνα. Το βλέπετε και εσείς: η περίφημη «μεγάλη Κεντροαριστερά» θυμίζει κλειστό μαγαζί στα χρόνια της κρίσης: ωραία επιγραφή, σβηστά φώτα και πίσω από το τζάμι κανείς.