Τα σαμποτάζ του ΕΛΑΣ όπως τα κατέγραψε η υπηρεσία πληροφοριών των ΗΠΑ

Στην πράξη, το σύνολο σχεδόν των εκτεταμένων σαμποτάζ υποδομών την περίοδο 1942–1943 φέρουν τα οργανωτικά και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά του ΕΛΑΣ. Είτε πρόκειται για άμεση δράση τακτικών μονάδων του, είτε για ενέργειες τοπικών ομάδων και μαχητών που δρούσαν στη σφαίρα επιρροής του, ο ΕΛΑΣ αποτέλεσε τον βασικό φορέα της ένοπλης και τεχνικά σύνθετης αντιστασιακής δράσης. Άλλες οργανώσεις, με περιορισμένη γεωγραφική ή επιχειρησιακή παρουσία, δεν διέθεταν την κλίμακα, τη διάρκεια και τον συντονισμό που απαιτούσαν τέτοιου τύπου σαμποτάζ.

Για τους νοσταλγούς της μαύρης ναζιστικής εποχής που, κυρίως, με ανώνυμα και ψεύτικα προφίλ, καλλιεργούν την εντύπωση πως δεν πολέμησε ο ΕΛΑΣ. Οι παρακάτω δράσεις αποδεικνύνουν το αντίθετο, την στήριξη του λαού στον ΕΛΑΣ και την παγερή αδιαφορία για τα αντίποινα μπροστά στην αντίσταση κατά του κατακτητή. Οι Έλληνες ποτέ στην ιστορία τους δεν δείλιασαν και δεν κρύφτηκαν. Αρκεί κανείς να διαβάσει ιστορία.

Το έγγραφο, στο οποίο βασίζεται το άρθρο, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα διότι αποτελεί πρωτογενές υλικό στρατιωτικών πληροφοριών που συντάχθηκε από το Office of Strategic Services (OSS), δηλαδή την κεντρική υπηρεσία πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και άμεσο πρόδρομο της CIA. Δεν γράφτηκε για δημόσια κατανάλωση ούτε για προπαγανδιστική χρήση, αλλά για εσωτερική αξιολόγηση επιχειρήσεων και στρατηγικών αποφάσεων. Καταγράφει με ψυχρό, επιχειρησιακό τρόπο δεδομένα πεδίου, απώλειες, επιτυχίες, αποτυχίες και επιπτώσεις των δολιοφθορών στο σύστημα μεταφορών και στην πολεμική ικανότητα του Άξονα. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο χρησιμοποιείται σήμερα ως αξιόπιστη πηγή από ιστορικούς, στρατιωτικά αρχεία και πανεπιστημιακή έρευνα, καθώς προσφέρει τεκμηριωμένη εικόνα της Αντίστασης όχι μέσα από αφηγήσεις ή μνήμες, αλλά μέσα από τη ματιά μιας συμμαχικής υπηρεσίας πληροφοριών που αξιολογούσε τον πόλεμο σε πραγματικό χρόνο.

Το έγγραφο του Office of Strategic Services (OSS) είναι σκόπιμα προσεκτικό στις αποδόσεις ευθύνης: δεν αποδίδει όλα τα σαμποτάζ ρητά στον ΕΛΑΣ, χρησιμοποιεί γενικούς όρους όπως Greek guerrillas, saboteurs ή resistance forces, αναφέρει τον ΕΛΑΣ ρητά μόνο σε κομβικά σημεία (χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ο Γοργοπόταμος) και μνημονεύει επίσης την ομάδα Ζέρβα, αλλά σε σαφώς δευτερεύοντα ρόλο. Αυτή η γλωσσική και καταγραφική επιφύλαξη, ωστόσο, δεν συνιστά ένδειξη ισοκατανομής της δράσης· αποτελεί αφενός προϊόν της φύσης της πληροφοριακής γραφής (intelligence reporting), που αποφεύγει κατηγορηματικές αποδόσεις χωρίς απόλυτη επιβεβαίωση, και αφετέρου αντανάκλαση των πολιτικών ισορροπιών των Συμμάχων το 1943. Αν, όμως, εξεταστεί η ουσία των δεδομένων —το εύρος, η συχνότητα και η γεωγραφική διασπορά των σαμποτάζ— προκύπτει μια εικόνα εθνικής κλίμακας επιχειρήσεων, με υψηλό βαθμό συντονισμού, ταυτόχρονα χτυπήματα, επαναλαμβανόμενη και συστηματική δράση στα σιδηροδρομικά δίκτυα, διαρκή παρενόχληση συνεργείων επισκευής και, κυρίως, ικανότητα αναπλήρωσης δυνάμεων και συνέχισης της δράσης στον χρόνο. Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν τα διέθετε καμία άλλη αντιστασιακή οργάνωση στην κατεχόμενη Ελλάδα πλην του ΕΛΑΣ, γεγονός που καθιστά ιστορικά και επιχειρησιακά εύλογη την απόδοση της συντριπτικής πλειονότητας των καταγεγραμμένων σαμποτάζ στη δική του δράση, ακόμη κι όταν το ίδιο το έγγραφο δεν το δηλώνει ρητά σε κάθε επιμέρους περίπτωση.

Κατάλογος πράξεων δολιοφθοράς

(Ο κατάλογος που ακολουθεί συντάχθηκε με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να αποφεύγονται διπλοεγγραφές. Ωστόσο, σε πολλές αναφορές εντοπίζονται επαναλήψεις και δεν είναι πάντοτε δυνατό να διακριθεί αν πρόκειται για το ίδιο ή για διαφορετικό περιστατικό. Κάθε δυνατή προσπάθεια έχει καταβληθεί για την αποφυγή σφαλμάτων.)

1942

10 Ιανουαρίου – Άδενδρο. Μικρή σύγκρουση τρένων.

5 Απριλίου – Αθήνα (Σταθμός Λαρίσης). Ανατίναξη ατμομηχανής. Αντίποινα: 22 Έλληνες εκτελέστηκαν.

27 Μαΐου – Αθήνα. Δολιοφθορά με δυναμίτη. Αντίποινα: 4 συλλήψεις.

30 Μαΐου – Αθήνα. Κλοπή χάλκινων καλωδίων. Αντίποινα: Απειλή εκτελέσεων.

Τέλη Μαΐου – Αθήνα. Έκρηξη βόμβας έξω από τα γραφεία γερμανικής εταιρείας· καταστροφή 2 αυτοκινήτων. 1 Γερμανός νεκρός. Αντίποινα: 3 Έλληνες εκτελέστηκαν.

Ιούλιος. Μπράλος. Σιδηροδρομική γέφυρα Παπαδιάς επισκευάστηκε· χρόνος καταστροφής άγνωστος.

3 Ιουνίου – Αθήνα (κοντά στον Σταθμό Λαρίσης). Ανατίναξη βαριάς ατμομηχανής. Αντίποινα: 12 Έλληνες εκτελέστηκαν (7 Ιουνίου).

4 Ιουνίου – Πειραιάς. Επιτυχημένο σαμποτάζ

13 Ιουνίου – Ηράκλειο Κρήτης. Καταστροφή 14 αεροσκαφών. Αντίποινα: 50 (ή 62) Έλληνες εκτελέστηκαν.

4 Ιουλίου – Πανελλαδικά. Παθητική αντίσταση και «slow down» σε όλα τα εργοστάσια.

Σεπτέμβριος. Νιγρήτα. 2 Γερμανοί σκοτώθηκαν. Αντίποινα: 13 Έλληνες κρεμάστηκαν.

13 Σεπτεμβρίου – Ρόδος. Καταστροφή αποθηκών πυρομαχικών, καυσίμων, υπόστεγων και αεροσκαφών. Ιταλικές απώλειες.

26 Σεπτεμβρίου – Αθήνα. Ανατινάχθηκαν τα κεντρικά γραφεία της ΕΣΠΟ (Έλληνες Ναζί)· πολλοί σκοτώθηκαν. Αντίποινα: 23 όμηροι εκτελέστηκαν.

Σεπτέμβριος (τέλη) – Τέμπη. Γερμανικό στρατιωτικό τρένο ανατινάχθηκε.

Οκτώβριος – Σκαραμαγκά.  Βαρέλια βενζίνης ρίχτηκαν στη θάλασσα.

9 Οκτωβρίου Χανιά. Γερμανικό άρμα μάχης δέχθηκε επίθεση· 20 Έλληνες “θα εκτελεστούν”.

31 Οκτωβρίου – Πειραιάς. Κονσερβοποιημένα τρόφιμα για τη Ρωσία καταστράφηκαν. Αντίποινα: 70 εργαζόμενοι του εργοστασίου συνελήφθησαν. – Αθήνα. Βαριά ατμομηχανή ανατινάχθηκε· Αντίποινα: 2 εκτελέστηκαν. – Ναύπακτος:  8 σκάφη υπέστησαν σοβαρές ζημιές· Αντίποινα: 25 όμηροι συνελήφθησαν. – Λιανοκλάδι (πλησίον σιδηροδρόμου): Σχέδιο ανατίναξης γέφυρας ματαιώθηκε· Αντίποινα: 4 Έλληνες εκτελέστηκαν.

8 Νοεμβρίου (πριν) Μπράλο. Σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάχθηκε· οι επισκευές προβλέπεται να ολοκληρωθούν έως τις 30 Απριλίου 1943.

16 Νοεμβρίου – Κατερίνη, Θήβα, Κρανών, καθώς και τελικό σημείο μεταξύ Αθήνας και Πειραιά. Εκτροχιασμοί και συγκρούσεις τρένων· 2 ατμομηχανές, 6 ή 8 βαγόνια καταστράφηκαν – Ατυχήματα, “αμέλεια”;

18 Νοεμβρίου — Διδυμότειχο. Τρένο εκτροχιάστηκε· αιτία άγνωστη.

20 Νοεμβρίου — Σταθμός Κρανών. Σύγκρουση τρένων· 2 ατμομηχανές, 7 βαγόνια καταστράφηκαν. Ο σταθμάρχης συνελήφθη.— Σταθμός Θηβών.
σύγκρουση τρένων· η ατμομηχανή υπέστη ζημιές, 2 βαγόνια ανετράπησαν.

23 Νοεμβρίου — Ποταμός Στρυμόνας (πλησίον;), Η γέφυρα έχει πλέον επισκευαστεί· πότε καταστράφηκε;
Ορλιάκο: Ξύλινη γέφυρα επισκευάστηκε· πότε καταστράφηκε;

25 Νοεμβρίου – Γοργοπόταμος. Ανατίναξη ζωτικής σημασίας σιδηροδρομικής γέφυρας. Μερικές επισκευές έως 30–31 Δεκεμβρίου· παρέμεινε ημιτελής έως 21 Μαΐου 1943. Αντίποινα: 14 όμηροι εκτελέστηκαν· μεγάλες περιοχές της Λαμίας κάηκαν· 65 χωριά κατά μήκος της γραμμής Αθήνα–Θεσσαλονίκη εκκενώθηκαν σε ζώνη 10 χλμ. εκατέρωθεν της γραμμής. Αντάρτες, σε αντίποινα για τις παραπάνω θηριωδίες, ανατίναξαν εργοστάσιο καρβιδίου.

Δεκέμβριος – Κακοσάλεσι. Ανατίναξη σιδηροδρομικής γέφυρας. – Καρπενήσι. Οι Έλληνες παρέδωσαν 300 από τις 2.000 οκάδες πατάτας που απαιτήθηκαν. Αντίποινα: 300 σπίτια κάηκαν.

Πριν την 1η Δεκεμβρίου – Μεσόβουνο (περιοχή Κοζάνης). Δολοφονία δοσίλογου. Αντίποινα: 150 Έλληνες εκτελέστηκαν· παιδιά σκοτώθηκαν· γυναίκες κακοποιήθηκαν· το Μεσόβουνο καταστράφηκε ολοσχερώς.

5 Δεκεμβρίου – Ελασσόνα. Ανατίναξη οδικής γέφυρας.

6–7 Δεκεμβρίου – Τηγάνι (Σάμος). Επιθέσεις σε πλοία του Άξονα· χρήση εμπρηστικών βομβών. Αντίποινα: Κάτοικοι ξυλοκοπήθηκαν.

12 Δεκεμβρίου – Μπράλος. Ανατίναξη σιδηροδρομικής γέφυρας.

22 Δεκεμβρίου – Αθήνα–Πειραιάς. Δολιοφθορά σε εργοστάσια αεροσκαφών: σκουριασμένα ρουλεμάν, υπερδιανοιγμένοι κύλινδροι και βαλβίδες.

Τέλη Δεκεμβρίου – Σαλαμίνα (Κουλούρι). Έκρηξη στο ναύσταθμο· καταστροφή προβολέα και αντιαεροπορικής πυροβολαρχίας. Αντίποινα: 3 Έλληνες εκτελέστηκαν.

Τέλη Δεκεμβρίου – Πειραιάς. Ανατίναξη ιταλικού μηχανοκίνητου πλοίου 350 τόνων με πυρομαχικά· καταστροφή γερανού. Αντίποινα: Καθεστώς τρόμου σε Αθήνα–Πειραιά–Θεσσαλονίκη· 3 απαγχονισμοί, 14 εκτελέσεις, 20 όμηροι (7 Ιανουαρίου), 20 εκτελέσεις (11 Ιανουαρίου).

1943

3 Ιανουαρίου – Πλαταμώνας. Εκτροχιασμός τρένου· 2 νεκροί. Αντίποινα: 34 (ή 45) εκτελέσεις

4 Ιανουαρίου – Κερατσίνι. Ζημιές στο πλοίο Pier Luigi.

5 Ιανουαρίου – Άδενδρο. Εκτροχιασμός τρένου.

11 Ιανουαρίου – Πειραιάς. Βύθιση πλοίου· ζημιές στο ναύσταθμο Σαλαμίνας. Αντίποινα: 150 όμηροι εκτελέστηκαν.

13,14 Ιανουαρίου – Λιανοκλάδι και Θεσσαλονίκη. Σύγκρουση τρένων· σκοτώθηκαν ο στρατηγός Ντούπλιτς (διοικητής Νότιας Ελλάδας) και αξιωματούχοι από την Αθήνα.  Σύγκρουση τρένων· ο Γενικός Κυβερνήτης φον Στούντνιτς (Θεσσαλονίκης και Αιγαίου) και άλλοι σκοτώθηκαν. Αντίποινα: 45 ή 48 εκτελέστηκαν

26 Ιανουαρίου – Μακεδονία. Διακοπή πολλών οδών.

28 Ιανουαρίου – Θεσσαλονίκη (περιοχή). Ανατίναξη σιδηροδρομικής γέφυρας μεταξύ Γευγελής και Ειδομένης. Αντίποινα: Εκτελέστηκαν 10 όμηροι.

29 Ιανουαρίου – Παλαιό Φάληρο. Καταστροφή υδροπλάνου. Αντίποινα: Εκτελέστηκαν 3.

31 Ιανουαρίου – Περιοχή Υμηττού. Ζημιές σε αεροσκάφη· συντριβές λόγω δολιοφθοράς κινητήρων. 1 φυλακίστηκε, 3 καταδικάστηκαν σε θάνατο.

3 Φεβρουαρίου – Σαλαμίνα. Γερμανοί επόπτες στο ναυπηγείο διευκολύνουν το «slow down». 

8 Φεβρουαρίου – Κοκκινιά. 3ος Γερμανός στρατιώτης σκοτώθηκε μέσα σε λίγες ημέρες. Απειλές αντιποίνων.

16 Φεβρουαρίου – Θεσσαλονίκη (;) Δύο στρατιωτικά τρένα εκτροχιάστηκαν. Αντίποινα. Εκτελέστηκαν 48 όμηροι.

17 Φεβρουαρίου – Αθήνα. Δολιοφθορά κινητήρων αεροσκαφών στο εργοστάσιο Μαλτσινιώτη· συντριβές αεροσκαφών. Αντίποινα: 3 ή 4 εργάτες εκτελέστηκαν.

24 Φεβρουαρίου – Αθήνα. Ως αποτέλεσμα της προηγούμενης δολιοφθοράς: 20 αεροσκάφη καταστράφηκαν κατά την προσγείωση· 300 κινητήρες καταστράφηκαν. 

25 Φεβρουαρίου 1943 – Κατερίνη. Καταστροφή εργοστασίου χρωμίου· ο δήμαρχος και άλλοι 37 εκτελέστηκαν. 43 εκτελέστηκαν στη Θεσσαλονίκη.

27 Φεβρουαρίου — Θεσσαλονίκη. Ωρολογιακές βόμβες (πιθανόν βουλγαρικές) εξερράγησαν σε σιδηροδρομικό σταθμό· 51 Βούλγαροι εκτελέστηκαν.

3 Μαρτίου— Μεταξύ Σερβίων και Κοζάνης. Οδική γέφυρα πάνω από τον ποταμό Αλιάκμονα καταστράφηκε (επισκευάστηκε πριν από τον Ιούλιο). Αντίποινα: Τα Σέρβια ισοπεδώθηκαν από τους Ιταλούς· πολλοί Έλληνες κάηκαν ζωντανοί.

6 Μαρτίου — Αγοριανή (?) (χλμ. 272) Εκτροχιασμός τρένου.

9 Μαρτίου — Μεταξύ Σοφάδων και Καρδίτσας. Ανατίναξη γέφυρας στη σιδηροδρομική γραμμή.

12 Μαρτίου — Κοντά στην Καρδίτσα. Ανατίναξη σήραγγας με γερμανικό στρατιωτικό τρένο. Πειραιάς Ανατίναξη γερμανικού φορτηγού πλοίου 4.000 τόνων.

17 Μαρτίου — Αθήνα προς Θεσσαλονίκη, μεταξύ 365ου και 367ου χλμ. Αφαιρέθηκαν σιδηροτροχιές· Επισκευάστηκε την ίδια ημέρα.

23, 31 Μαρτίου 1943 Τσάγγλι (Θεσσαλία). Πλημμύρισαν τρία μεταλλεία χρωμίου· καταστράφηκαν εγκαταστάσεις. Αντίποινα: μηχανικός και φρουροί αιχμαλωτίστηκαν. 

28 Μαρτίου – Νεζερός. Όρος Όθρυς (πλησίον). Καταστράφηκαν 48 φορτωμένα βαγόνια· κάηκαν μία ατμομηχανή και 16 βαγόνια. (Επίσης: 2 τρένα εκτροχιάστηκαν· η κυκλοφορία αποκαταστάθηκε σε 48 ώρες.) Αντίποινα: Μακρυχώρι βομβαρδίστηκε (4 γερμανικά πυροβόλα — 6 βολές, 16 Μαρτίου).

3 Απριλίου — Γραμμή Βόλου–Λάρισας (σιδηρόδρομος). Ανατινάχθηκαν δύο σιδηροδρομικές γέφυρες  — Βόλος–Νέα Αγχίαλος. Σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάχθηκε.

4 Απριλίου 1943 — Καρυά. Ανατινάχθηκε τρένο από την Αθήνα.

6 Απριλίου (?) — Πλατύκαμπος (Θεσσαλία). Δύο γέφυρες ανατινάχθηκαν· στρατιωτικό τρένο και τρένο πυρομαχικών ανατινάχθηκαν· η κυκλοφορία διακόπηκε για 10 ημέρες.

9 Απριλίου — Μακρυχώρι. 27 βαγόνια εμπορικού τρένου εκτροχιάστηκαν· καταστράφηκε η ατμομηχανή και 4 βαγόνια.

14 Απριλίου — Αμφίκλεια. Τρένο καυσίμων: καταστράφηκαν 3 ατμομηχανές και εγκαταστάσεις καυσίμων· διακοπή της γραμμής Αμφίκλεια–Κηφισσοχώρι. — Τέμπη. Η σιδηροδρομική γραμμή μπλοκαρίστηκε για 14 ώρες.

16 Απριλίου — Τέμπη. Η σιδηροδρομική γραμμή μπλοκαρίστηκε για 12 ώρες. Καταστράφηκε η ατμομηχανή και ο οχετός της σιδηροδρομικής υποδομής.

Πριν από 17 Απριλίου  — Βελεστίνο / Λάρισα. Δύο τρένα καταστράφηκαν· 200 Ιταλοί και 52 Γερμανοί σκοτώθηκαν· ανατινάχθηκε μικρή γέφυρα.

Πριν από 18 Απριλίου 1943 — Γραβιά. Γερμανικό μεταλλείο βωξίτη υπέστη σοβαρές ζημιές. 

18 Απριλίου— Κατερίνη, Έδεσσα, Βέροια, Δομοκός. Μεταλλεία χρωμίου καταστράφηκαν.

24 Απριλίου — Στυλίδα, ανατολικά του Μαλιακού κόλπου. Κατασχέθηκαν 18 καΐκια με φρούτα κ.λπ.· γερμανικό περιπολικό σκάφος βυθίστηκε. Λαμία–Αλμυρός (οδός): καταστράφηκαν αρκετές γέφυρες (οδικές). Λαμία–Στυλίδα: τηλεφωνικές γραμμές καταστράφηκαν/αφαιρέθηκαν. Πλατύκαμπος: ανατινάχθηκε χαλύβδινη σιδηροδρομική γέφυρα. 

27 Απριλίου — Πειραιάς. Εργοστάσιο Ηρακλής: κλάπηκαν ιμάντες· μόνο ένας κλίβανος σε λειτουργία.

Τέλος Απριλίου — Πλατύστομο. Ξυλουργείο/εργοστάσιο ξύλου καταστράφηκε. Δαύλι. Γερμανικό βαμβάκι κατασχέθηκε. Δίαυλος Ωρεών. Δύο φορτωμένα καΐκια με τρόφιμα καταλήφθηκαν.

Μάιος (;) — Περιοχή Κοζάνης. 3 γέφυρες (1 ξύλινη, 2 τσιμεντένιες) ανατινάχθηκαν σε δρόμους. Λήμνος. Αποθήκη βενζίνης κάηκε. 300 πρόσφυγες επαναπροωθήθηκαν στους Βούλγαρους· 30 συνελήφθησαν, 5 εκτελέστηκαν. Μακεδονία. Αρκετές γέφυρες ανατινάχθηκαν.

3 Μαΐου — Πειραιάς. Τα ναυπηγεία αναλαμβάνουν επισκευή σιδηροδρομικού υλικού για πλοίο 200 τόνων.

5 Μαΐου — Λαμία (περιοχή). Γερμανικό στρατιωτικό τρένο δέχθηκε πυρά (όπως συνηθίζεται). Απώλειες: 5 νεκροί, 18 τραυματίες.

15 Μαΐου — Λαμία (περιοχή). Στρατιωτικό τρένο του Άξονα δέχθηκε πυρά. Απώλειες: 20 νεκροί.

17 Μαΐου — Περιοχές Πίνδος και Σινιάτσικο (ανάμεσα Πίνδο και Βέρμιο). Οι Ιταλοί απώλεσαν 1.292 άνδρες, 2 αεροσκάφη και 9 φορτηγά σε επιχειρήσεις.

28 Μαΐου — Άγιος Δημήτριος. Μεταλλείο χρωμίου καταστράφηκε (παραγωγή 55% της καλύτερης γερμανικής ποιότητας· περίπου 700 τόνοι τον μήνα).

Τέλος Μαΐου — Αθήνα. Έκρηξη βόμβας στα κεντρικά γραφεία· Γερμανική φρουρά. Αντίποινα: Έλληνες σκοτώθηκαν

Ιούνιος (?) — Μακεδονία / Τέμπη. Γέφυρες και σήραγγες ανατινάχθηκαν. Κατολισθήσεις στην κοιλάδα των Τεμπών.

1 Ιουνίου — Μεταξύ Διακοπτού και Ζαχλωρούς. Σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάχθηκε· αφαιρέθηκαν περίπου 1.000 μέτρα σιδηροτροχιάς. (Οι επισκευές δεν είχαν ολοκληρωθεί ακόμη περίπου έναν μήνα αργότερα.) — Καρυά (Κοιλάδα Τεμπών?) Σιδηροδρομική σήραγγα ανατινάχθηκε με ιταλικό στρατιωτικό τρένο· διακοπή κυκλοφορίας έως 5 Ιουνίου.

2 Ιουνίου (?)— Δομοκός–Λαμία Σιδηροδρομική σήραγγα και στρατιωτικό τρένο ανατινάχθηκαν· απαιτήθηκαν 2–3 εβδομάδες για την εκκαθάριση της σήραγγας.

4 Ιουνίου — Αθήνα–Λιόσια. Αποτυχία σχεδίου ανατίναξης σιδηροδρομικής γραμμής. Αντίποινα: 11 όμηροι εκτελέστηκαν.

Πριν από 5 Ιουνίου — Μεταξύ Λάρισας και Λιανοκλαδίου. Γερμανικό τρένο πυρομαχικών ανατινάχθηκε μέσα σε σήραγγα (ίδιο περιστατικό με το παραπάνω;).

8 Ιουνίου — Γραμμή Δομοκός–Λαμία. Γέφυρα καταστράφηκε.

9 Ιουνίου — Λαμία (περιοχή). Σιδηροδρομική σήραγγα ανατινάχθηκε, διακόπτοντας τη γραμμή Αθήνα–Θεσσαλονίκη. Οδική και σιδηροδρομική κυκλοφορία ανοιχτή από Αθήνα έως Λιανοκλάδι, αλλά με παρακάμψεις για τη συνέχεια.

10 Ιουνίου — Κόλπος Αγίου Γεωργίου. Καΐκι 500 τόνων βυθίστηκε.

12 Ιουνίου — Πειραιάς. Ξηρά δεξαμενή, ναύσταθμος και ηλεκτρικό εργοστάσιο υπέστησαν ζημιές από βόμβα.

14 Ιουνίου — Πέραμα / Λησσανίκαλα. Ιταλικό πλοίο υπέστη ζημιές και μπήκε σε δεξαμενή. Στην περιοχή βρίσκονταν 6.000 Ιταλοί.

18 Ιουνίου — Δομοκός (περιοχή). Σιδηροδρομικές «γέφυρες» καταστράφηκαν· αφαιρέθηκαν 1.500 μέτρα σιδηροτροχιάς.

20 (;) Ιουνίου — Πειραιάς. Το πλοίο Città di Savona υπέστη δολιοφθορά. Αντίποινα: 25 όμηροι εκτελέστηκαν· διαδηλώσεις και απεργίες σε ένδειξη διαμαρτυρίας.

20–21 Ιουνίου— Ποταμός Ασωπός (5 μίλια βόρεια του Μπράλου). Η κύρια σιδηροδρομική γέφυρα κοντά στις Θερμοπύλες ανατινάχθηκε, προκαλώντας σοβαρή διακοπή των σιδηροδρομικών συγκοινωνιών μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Νέα γέφυρα είχε προγραμματιστεί για 10 Αυγούστου· κατέρρευσε στις 5 Αυγούστου.— Δομοκός–Δεμερλί. 3 οδικές και σιδηροδρομικές γέφυρες ανατινάχθηκαν (3 επισκευάστηκαν έως 26 Ιουνίου). Αντίποινα: 105 εκτελέστηκαν στον Δομοκό.— Ξυνιάδα–Δοξαρά. 4 σιδηροδρομικές γέφυρες ανατινάχθηκαν (οι γραμμές διακόπηκαν για 6 ημέρες).— Μπάππα (νότια της Κατερίνης). Χαλύβδινες γέφυρες και μία ακόμη κοντά ανατινάχθηκαν (είτε και οι δύο στη σιδηροδρομική γραμμή είτε μία στη σιδηροδρομική και μία στον δρόμο). Τηλεφωνικές γραμμές κόπηκαν.

20–22 Ιουνίου — Κοζάνη–Ελασσόνα. Ο δρόμος ανατινάχθηκε σε πολλά σημεία.— Κοζάνη–Βέροια. Ο δρόμος ανατινάχθηκε σε πολλά σημεία.— Κατερίνη (περιοχή). Σιδηροδρομική γραμμή και δρόμος ανατινάχθηκαν (επισκευάστηκαν στις 25 Ιουνίου).— Μέτσοβο (περιοχή). Ο δρόμος κόπηκε.— Γρεβενά–Καλαμπάκα. Ο δρόμος καταστράφηκε σε πολλά σημεία.

23 Ιουνίου — Κοιλάδα Τεμπών. Δρόμοι, σιδηροδρομική γραμμή και γέφυρα καταστράφηκαν· κατολίσθηση σε σιδηροδρομική σήραγγα. Περίπου 200 στρατιώτες του Άξονα σκοτώθηκαν. Θα απαιτηθούν 2 μήνες για επισκευές. Αντίποινα: σε σιδηροδρομικούς εργάτες. — Κοζάνη (νότια). Οδική γέφυρα ανατινάχθηκε· ο δρόμος κόπηκε σε πολλά σημεία. Αντίποινα: 29 χωριά κάηκαν.

23 Ιουνίου — Πέρασμα Σαρανταπόρου (κοντά στην Ελασσόνα). Οδική γέφυρα ανατινάχθηκε και κρατήθηκε· οι επισκευές θα απαιτήσουν περίπου 1 μήνα. Αντίποινα: 25 χωριά καταστράφηκαν.

20–30 Ιουνίου— Γραμμή Αθήνα–Θεσσαλονίκη. Η σιδηροδρομική γραμμή κόπηκε σε 47 σημεία από αντάρτες.

24–25 Ιουνίου — Ζάρκο. Σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάχθηκε· συστηματική κοπή τηλεφωνικών γραμμών στην περιοχή. 500 τόνοι σιταριού σε θημωνιές κάηκαν από τον εχθρό· στη συνέχεια οι αντάρτες επιτέθηκαν σε στρατεύματα του Άξονα.

26 Ιουνίου — Κατερίνη–Ελασσόνα (οδός) 4 γέφυρες ανατινάχθηκαν. — Πέρασμα Σαρανταπόρου Οδική γέφυρα ανατινάχθηκε (ίδιο γεγονός με 23 Ιουνίου;). Ιταλοί: βομβαρδισμός στην περιοχή Λάβα.

27 Ιουνίου — Κατερίνη. Οι επικοινωνίες αποκαταστάθηκαν. — Κοιλάδα Τεμπών. Η σιδηροδρομική γραμμή επισκευάστηκε μερικώς, αλλά δεν αντέχει βαριά κυκλοφορία.

28 Ιουνίου — Κοιλάδα Τεμπών. Η σιδηροδρομική γραμμή κόπηκε. — Πλαταμώνας (περιοχή). Γέφυρα ανατινάχθηκε (οδική ή σιδηροδρομική). Ο δρόμος παραμένει κομμένος· 93 βαγόνια μπλοκάρουν τον δρόμο· καμία επισκευή ακόμη.

29 Ιουνίου — Κοζάνη–Ελασσόνα–Λάρισα. Τηλεφωνικές γραμμές παραμένουν κομμένες.

29 Ιουνίου — Φλέβες (Σαρωνικός). Πλοίο 6.000 τόνων στις φλόγες.

30 Ιουνίου — Γραμμή Θεσσαλονίκη–Λάρισα. Η σιδηροδρομική γραμμή παραμένει εκτός λειτουργίας.— Ιωάννινα (20 χλμ. ανατολικά). Οδική γέφυρα ανατινάχθηκε· κατολίσθηση. Αργότερα ανατινάχθηκε και δεύτερη γέφυρα· και οι δύο σε οδικούς άξονες.

30 Ιουνίου — Δερβιζιανά (νότια Ιωαννίνων). Μη προσδιορισμένη δολιοφθορά. Αντίποινα: 7 δικινητήρια γερμανικά βομβαρδιστικά έριξαν 35 βόμβες. 1 νεκρός, 5 τραυματίες.

1 Ιουλίου — Καρποχώρι (κοντά στην Καρδίτσα). Γερμανικό αεροσκάφος κάηκε· ο πιλότος πυροβολήθηκε. Αντίποινα: Σιτοχώραφα κάηκαν.

4 Ιουλίου — Αγρίνιο–Μεσολόγγι–Ναύπακτος. Οι επικοινωνίες διακόπηκαν· η σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ Αγρινίου και Μεσολογγίου κόπηκε. — Φιλιππιάδα (περιοχή). Γέφυρα Καλογέρου επί του Λούρου ανατινάχθηκε (οδός). — Μπορδάρι (;), κ.ά., στον κύριο δρόμο βόρεια των Ιωαννίνων. δύο γέφυρες ανατινάχθηκαν· οι δρόμοι κόπηκαν. — Αντίρριο–Κεσαλγροΐ (οδός): γέφυρες ανατινάχθηκαν (;). Ο δρόμος καθαρίστηκε στις 8 Ιουλίου, αλλά κατέστη εκ νέου αδιάβατος στις 10 Ιουλίου. Αντίποινα: Αεροσκάφη Stuka βομβάρδισαν τη Μύρτα. — Αμφιλοχία–Ιωάννινα. Τηλεφωνικές γραμμές κόπηκαν· τα καλώδια αφαιρέθηκαν.

4 (–7;) Ιουλίου — Τριχωνίδα (περιοχή). Γέφυρα πάνω από κανάλι υπέστη ζημιές· καταστράφηκε.  — Βόρεια περιοχή Τεμπών. Σιδηροτροχιές αφαιρέθηκαν· καμπύλες της γραμμής αποξηλώθηκαν· σιδηροτροχιές· 3 γέφυρες ανατινάχθηκαν. —  Σταθμός Παπούλια. Σταθμός Πυργετού. Σιδηροτροχιές αφαιρέθηκαν. Ο σταθμάρχης εκτελέστηκε· σπίτια στο χωριό πυρπολήθηκαν. —  Τέμπη (νότια περιοχή). Σιδηροτροχιές αφαιρέθηκαν. Κατεδαφίσεις σε δύο καμπύλες (στροφές) της γραμμής.— Λιδωρίκι–Ναύπακτος (οδός). Η γέφυρα Στενού καταστράφηκε· παρέμενε ημιτελής έως τις 8 Ιουλίου. — Κρήτη. Επιθέσεις εναντίον στρατευμάτων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων· Αντίποινα: 50 εκτελέστηκαν· τα θέατρα έκλεισαν· απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 8 μ.μ.

6 Ιουλίου- Νάουσα. — Γερμανός μη μάχιμος πυροβολήθηκε.
Αντίποινα: 50 εκτελέστηκαν. — Ιωάννινα (δυτικά, χάρτης αναφοράς 7803): οδική γέφυρα ανατινάχθηκε. 

9 Ιουλίου — Οδός Ιωάννινα–Αργυρόκαστρο. H γέφυρα Κτισμάτων ανατινάχθηκε· επισκευάστηκε στις 13 Ιουλίου. — Οδός Αράχωβα–Λιβαδειά.
δρόμοι και γέφυρες καταστράφηκαν· 500 ιταλικά φορτηγά ακινητοποιήθηκαν για 2 (;) ημέρες.

Πριν από 10 Ιουλίου — Αγρίνιο–Ιωάννινα. Όλες οι γέφυρες και ο “ανηφορικός δρόμος” ανατινάχθηκαν· πολλά ιταλικά οχήματα καταστράφηκαν. 

10 Ιουλίου — Κεφαλόβρυσο. Γέφυρες ανατινάχθηκαν, αποκόπτοντας τους Ναζί μεταξύ Κοζάνης και Αγρινίου στον οδικό άξονα. — Ηράκλειο Κρήτης. Καταστροφή αεροδρομίου. Αντίποινα: 50 εκτελέσεις

11 Ιουλίου — Δερέλι. Σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάχθηκε· 12 βαγόνια και 2 ατμομηχανές καταστράφηκαν. — Λίμνη Ξυνιάδα. 24 σιδηροδρομικά βαγόνια με πυρομαχικά ανατινάχθηκαν.

Πριν από 13 Ιουλίου — Ιωάννινα–Άρτα. Οι δρόμοι άνοιξαν ξανά (πότε είχαν κοπεί;).

13 Ιουλίου — Χιζερόν (— Νεζερός–Ξυνιάδα;). 20–30 βαγόνια χωρίς εκρηκτικά ανατινάχθηκαν· σιδηροδρομική γέφυρα ναρκοθετήθηκε. Αντίποινα: 25 επιβάτες σκοτώθηκαν.

14 Ιουλίου — Πέρασμα Σαρανταπόρου. 2 θωρακισμένα αυτοκίνητα ανατινάχθηκαν.

14–15 Ιουλίου — Λαμία (περιοχή). Σιδηροδρομική γέφυρα υπέστη ζημιές.

18 Ιουλίου — Πειραιάς (;) Δεξαμενόπλοιο Salerno υπέστη ζημιές και μπήκε σε δεξαμενή.

21 Ιουλίου — Γραμμή που εκτείνεται Β–Ν μέσω Καστοριάς και Δ προς το Ιόνιο. Οι αντάρτες διέκοπταν τις επικοινωνίες κατά βούληση.

Πριν από 24 Ιουλίου — Χίος. 3 γερμανικές αποθήκες ανατινάχθηκαν.

Πριν από 28 Ιουλίου — Καστοριά–Νεάπολη (οδός). Γέφυρα πάνω από τον Αλιάκμονα ανατινάχθηκε ενώ επισκευαζόταν.

29 Ιουλίου. Χρώμιον. Μεταλλεία ανατινάχθηκαν· μηχανήματα καταστράφηκαν.

Πριν από 31 Ιουλίου — Πειραιάς. Ιταλικό πλοίο καταστράφηκε.

Τέλη Ιουλίου — Γρεβενά (περιοχή). Η γέφυρα Γιαγόβου ανατινάχθηκε (δεν είχε επισκευαστεί έως τον Αύγουστο). Αντίποινα: 3 χωριά κάηκαν. Οι αντάρτες επιτέθηκαν στους Γερμανούς στις 6 Αυγούστου.

5 Αυγούστου — Ασωπός. Το γεφύρωμα κατέρρευσε εκ νέου, πιθανότατα λόγω δολιοφθοράς. Απώλειες: 35 Γερμανοί νεκροί, 50 τραυματίες.  

Πριν από 9 Αυγούστου — Θαυμακός. Σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάχθηκε.— Προέρνη. Σιδηροδρομική γέφυρα ανατινάχθηκε.— Δομοκός–Προέρνη. 1.500 μέτρα σιδηροδρομικής γραμμής καταστράφηκαν· 75 χλμ. τηλεφωνικών συρμάτων αφαιρέθηκαν. —  Μαυρονέρι, μεταξύ Λιτοχώρου και Κατερίνης (χλμ. 430): αποτυχημένη απόπειρα ανατίναξης σιδηροδρομικής γέφυρας. Αξιός (χλμ. 498): αποτυχημένη απόπειρα ανατίναξης σιδηροδρομικής γέφυρας.

9 Αυγούστου — Στάμια. (4 χλμ. βόρεια, στη γραμμή Αγρινίου–Μεσολογγίου). Ατμομηχανή και αρκετά βαγόνια καταστράφηκαν.

10 Αυγούστου — Ομαλή–Κοζάνη / Κριμένιον (περιοχή). Δρόμοι ανατινάχθηκαν· δημιουργήθηκαν πολλοί κρατήρες.

13 Αυγούστου (;) — Ελευσίνα. Το πλοίο Gherson ανατινάχθηκε· προσάραξε. Το πλοίο Ardens ανατινάχθηκε με μαγνητική νάρκη.

31 Αυγούστου — Κόρινθος–Πάτρα. Γέφυρες καταστράφηκαν

ΠΗΓΗ: Sabotage in Greece, 1942-1943, Office of strategic services, Washington DC, October 21, 1943.