Δημοσκόπηση POLITICO: Η Δύση βλέπει τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο να πλησιάζει

Οι δυτικές χώρες πιστεύουν ολοένα και περισσότερο ότι ο κόσμος οδεύει προς έναν παγκόσμιο πόλεμο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του The POLITICO Poll, τα οποία καταγράφουν την αυξανόμενη ανησυχία της κοινής γνώμης για τον κίνδυνο και το κόστος μιας νέας εποχής συγκρούσεων.

Στις πέντε χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα — τις ΗΠΑ, τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τη Γερμανία — η συντριπτική πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο κόσμος γίνεται πιο επικίνδυνος. Το ενδεχόμενο ξεσπάσματος ενός Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια θεωρείται πιθανότερο παρά απίθανο από τους Αμερικανούς, Καναδούς, Γάλλους και Βρετανούς συμμετέχοντες.

Το ποσοστό των ψηφοφόρων που προβλέπουν μια νέα παγκόσμια σύγκρουση έχει αυξηθεί σημαντικά από τότε που η ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων Public First έθεσε το ίδιο ερώτημα τον Μάρτιο του 2025. «Η αλλαγή στη στάση του δυτικού κοινού μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο αντικατοπτρίζει μια δραματική μετάβαση σε έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες ασταθείς», δήλωσε ο Seb Wride, επικεφαλής δημοσκοπήσεων της Public First.

Ωστόσο, το The POLITICO Poll αποκάλυψε επίσης περιορισμένη διάθεση των δυτικών κοινωνιών να κάνουν θυσίες προκειμένου να χρηματοδοτηθούν αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες. Παρότι στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τον Καναδά υπάρχει ευρεία στήριξη, σε θεωρητικό επίπεδο, για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών, αυτή η στήριξη μειώνεται αισθητά όταν οι πολίτες πληροφορούνται ότι αυτό μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερο δημόσιο χρέος, περικοπές σε άλλες υπηρεσίες ή αύξηση φόρων.

«Η δημοσκόπησή μας δείχνει ότι η αυξανόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες “λευκή επιταγή” για βαριές δαπάνες στην άμυνα», δήλωσε ο Wride. «Αντιθέτως, οι ψηφοφόροι εμφανίζονται πλέον λιγότερο πρόθυμοι να αποδεχθούν τους συμβιβασμούς που απαιτούνται για την ενίσχυση της στρατιωτικής ασφάλειας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε δύσκολη θέση — αδυνατούν να βασιστούν στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτό ως επιχείρημα για εσωτερικές επενδύσεις και αντιμετωπίζουν αυξημένη πίεση να επιλύσουν επειγόντως το ζήτημα σε έναν κόσμο όπου η σύγκρουση φαίνεται πιο κοντινή από ποτέ».

Τα ευρήματα, που βασίζονται σε έρευνες με περισσότερους από 2.000 ψηφοφόρους σε κάθε χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, αναδεικνύουν την πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του NATO καθώς προσπαθούν να ενισχύσουν την ασφάλεια σε μια περίοδο στενότητας δημοσίων οικονομικών.

Αυτή η πρόκληση θα επηρεάσει τις συζητήσεις πολιτικών από όλο τον κόσμο, οι οποίοι κατευθύνονται στη Γερμανία για την ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, που ξεκινά την Παρασκευή.

Χωρίς καμία ένδειξη άμεσου τερματισμού του τετραετούς ολοκληρωτικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, και με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και στην Αφρική υπό τον πρόεδρο Donald Trump, πολλοί ψηφοφόροι βλέπουν αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας σύγκρουσης.

Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 43% θεωρεί «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να ξεσπάσει νέος παγκόσμιος πόλεμος έως το 2031 — από 30% τον Μάρτιο του 2025. Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί — 46% — πιστεύουν ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανός» ή «πολύ πιθανός» έως το 2031 — από 38% πέρυσι. Από τις πέντε χώρες, μόνο στη Γερμανία η πλειοψηφία θεωρεί ότι ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δεν είναι πιθανός μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Όσον αφορά την εμπλοκή μεμονωμένων χωρών σε στρατιωτική δράση, οι Αμερικανοί ερωτηθέντες ήταν πιο πιθανό να πιστεύουν ότι η χώρα τους θα βρεθεί σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ακολουθούμενοι από τους Βρετανούς και τους Γάλλους.

Αυτό υποδηλώνει ότι οι πυρηνικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ ίσως είναι πιο προετοιμασμένες για σύγκρουση από άλλα κράτη και ότι η εικόνα του Τραμπ ως «προέδρου της ειρήνης» δεν πείθει τους ψηφοφόρους στο εσωτερικό.

Τουλάχιστον ένας στους τρεις πολίτες σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Καναδά πιστεύει ότι είναι «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να χρησιμοποιηθεί πυρηνικό όπλο σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί βλέπουν την Αμερική του Τραμπ ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια. Στη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρούνται οι ΗΠΑ, τις οποίες οι ερωτηθέντες ανέφεραν πολύ συχνότερα από την Κίνα.

Απρόθυμοι οι πολίτες απέναντι σε συμβιβασμούς για στήριξη αμυντικών δαπανών

Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων σε Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδά δήλωσε ότι η χώρα τους πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα, με το αίσθημα αυτό να είναι ισχυρότερο στο Ηνωμένο Βασίλειο και στον Καναδά.

Το ερώτημα, όμως, είναι πώς θα χρηματοδοτηθεί αυτή η αύξηση. Το The POLITICO Poll διαπίστωσε ότι η στήριξη για περισσότερες αμυντικές δαπάνες μειώνεται όταν οι πολίτες καλούνται να εξετάσουν αν η χρηματοδότηση πρέπει να προέλθει από περικοπές σε άλλους προϋπολογισμούς, από αύξηση του δημόσιου δανεισμού ή από αύξηση φόρων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι πολίτες της Γαλλίας και της Γερμανίας είναι πλέον λιγότερο πιθανό να στηρίξουν υψηλότερους αμυντικούς προϋπολογισμούς στο πλαίσιο τέτοιων συμβιβασμών σε σύγκριση με πέρυσι.

Στη Γερμανία, οι αμυντικές δαπάνες ήταν από τις λιγότερο δημοφιλείς χρήσεις δημόσιου χρήματος, πάνω μόνο από την εξωτερική βοήθεια.

Το 2025, το 40% των Γάλλων και το 37% των Γερμανών δήλωναν ότι θα στήριζαν αυξημένες αμυντικές δαπάνες όταν αναφέρονταν οι σχετικοί συμβιβασμοί. Φέτος, η στήριξη αυτή μειώθηκε στο 28% στη Γαλλία και στο 24% στη Γερμανία.

Και στις δύο χώρες είναι πλέον πιο πιθανό οι πολίτες να αντιτίθενται σε περισσότερες αμυντικές δαπάνες όταν λαμβάνουν υπόψη πώς θα καλυφθεί το κόστος.

Η δημοσκόπηση έδειξε επίσης σημαντικό σκεπτικισμό της κοινής γνώμης απέναντι στη δημιουργία μόνιμου στρατού της ΕΕ υπό ενιαία κεντρική διοίκηση, ιδέα που έχει αναφερθεί από την European Commission. Η πρόταση έλαβε στήριξη μόλις από το 22% των πολιτών στη Γερμανία και το 17% στη Γαλλία.

Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ήταν πιο δημοφιλής στη Γερμανία και στη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί πολίτες στηρίζουν την ιδέα.