Εκλογές στο Περού: Η δεξιά Φουτζιμόρι προηγείται του ακροδεξιού Αλιάγα

Ο ακροδεξιός επιχειρηματίας και πρώην δήμαρχος της περουβιανής πρωτεύουσας Ραφαέλ Λόπες Αλιάγα, 65 ετών, κι η Κέικο Φουχιμόρι, η κόρη του αυταρχικού άλλοτε προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι (1990-2000), επικεφαλής παράταξης της δεξιάς, 50 ετών, φέρονται να οδεύουν σε αναμέτρηση στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών τον Ιούνιο στο Περού, καθώς εξασφαλίζουν τα υψηλότερα ποσοστά, με βάση τα πρώτα αποτελέσματα της ψηφοφορίας η οποία διεξήχθη χθες στο κράτος των Άνδεων.

Με καταμετρημένο το 37% των ψηφοδελτίων, η Φουτζιμόρι προηγείται με 17,17%, μπροστά από τον Λόπες Αλιαγά με 16,97%, σύμφωνα με την εκλογική αρχή ONPE.

Η ανατροπή αυτή ακολούθησε τα πρώτα αποτελέσματα της Κυριακής, που έδειχναν τον Λόπες Αλιαγά μπροστά, ενώ τα exit polls είχαν δείξει τη Φουτζιμόρι να προηγείται.

Χιλιάδες ψηφοφόροι εκτός κάλπης

Η διαδικασία σημαδεύτηκε από διαδικαστικά προβλήματα, ιδίως στη διανομή εκλογικού υλικού, ωθώντας τις αρχές να ανακοινώσουν πως πολλά από αυτά θα ανοίξουν ξανά σήμερα.

Τουλάχιστον δεκαπέντε τμήματα δεν άνοιξαν εξαιτίας προβλημάτων στις παραδόσεις εκλογικού υλικού, με αποτέλεσμα κάπου 63.000 πολίτες να μην μπορέσουν να ψηφίσουν, ανέφερε η εθνική υπηρεσία εκλογικών διαδικασιών (ONPE). Το εθνικό εκλογοδικείο (JNE) ανακοίνωσε έτσι ότι πολλά -δεν διευκρίνισε πόσα ακριβώς- θα ανοίξουν ξανά σήμερα, από τις 07:00 (15:00 ώρα Ελλάδας) ως τις 18:00 (02:00 της Τρίτης).

Η συμμετοχή στις εκλογές είναι υποχρεωτική στη χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Η αστυνομία και εισαγγελικοί λειτουργοί έκαναν νωρίτερα χθες έφοδο στα γραφεία της ONPE, στο πλαίσιο «έρευνας» που ανακοινώθηκε ότι διενεργούν.

Η ψηφοφορία σημαδεύτηκε από πελώριες ουρές αναμονής και αγανάκτηση των πολιτών μπροστά σε εκλογικά τμήματα, κάποια από τα οποία δεν άνοιξαν ποτέ, καθώς και -ατεκμηρίωτες- καταγγελίες περί «νοθείας».

Τα ινστιτούτα Ipsos και Datum προεξόφλησαν πως θα χρειαστεί να διεξαχθεί δεύτερος γύρος την 7η Ιουνίου για να αναδειχτεί ο επόμενος ή η επόμενη πρόεδρος. Εκτός από τους δυο συντηρητικούς πολιτικούς που προηγούνται, πιθανότητες να περάσει στον δεύτερο γύρο θεωρείτο πως είχε υποψήφιος της ριζοσπαστικής αριστεράς, ο Ρομπέρτο Σάντσες.

«Δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα νοθείας», αντέταξε στις διαμαρτυρίες ο Πιέρο Κορβέτο, ο επικεφαλής της ONPE, «εγγυώμαστε απόλυτα πως τα αποτελέσματα θα αντανακλούν πιστά τη λαϊκή βούληση».

Ο άλλοτε δήμαρχος της πρωτεύουσας Λόπες Αλιάγα μίλησε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου νωρίτερα για «σοβαρή εκλογική απάτη», καλώντας σε «κινητοποίηση των πολιτών».

«Η εκτελεστική εξουσία εκπλήρωσε αυστηρά και με υπεύθυνο τρόπο το συνταγματικό της καθήκον να εγγυηθεί την τάξη, την ασφάλεια και την προστασία του εκλογικού υλικού», ανέφερε από την πλευρά της η περουβιανή προεδρία.

Διαδηλώτρια μπροστά στα κεντρικά γραφεία της ONPE, η Καρίνα Ερέρα, κατήγγειλε πως «δεν υπήρξε καμιά εγγύηση καθαρής διαδικασίας (…) Δεν υπάρχει άλλη λέξη πέρα από τη νοθεία».

Στην περιοχή ήταν ισχυρή η παρουσία της αστυνομίας.

Οι εκλογές, στις οποίες συμμετείχε αριθμός υποψηφίων για την προεδρία άνευ προηγουμένου (35), έγινε με φόντο την απογείωση της εγκληματικότητας και την απόρριψη της πολιτικής τάξης από μεγάλο μέρος των πολιτών τα τελευταία χρόνια.

Πάνω από 27 εκατομμύρια ψηφοφόροι κλήθηκαν στις κάλπες στο κράτος των Άνδεων για να εκλέξουν, πέρα από τον ή την πρόεδρο, τα μέλη του κοινοβουλίου, το οποίο -για πρώτη φορά από τα χρόνια του 1990- θα αποκτήσει ξανά δυο σώματα, Βουλή και Γερουσία.

Νόμος και τάξη

«Θα ψηφίσουμε αυτόν που προτιμάμε στις προεδρικές εκλογές», αλλά «ξέρουμε» πως δεν θα αναλάβει την εξουσία παρά «για περιορισμένο χρόνο», κι όχι την 5ετή θητεία που προβλέπεται, αφού «το Κογκρέσο θα καταλήξει να τον καθαιρέσει», είπε χαρακτηριστικά στο AFP ο Ροσίο δελ Ρίο, 57 ετών, αφού ψήφισε στη Λίμα.

Από τους οκτώ προέδρους που εκλέχτηκαν στο Περού από το 2016, οι μισοί καθαιρέθηκαν από το Κογκρέσο κι οι πολιτικοί αντιμετωπίζονται πλέον με ολοένα πιο γενικευμένη δυσπιστία, κυρίως λόγω των αμέτρητων σκανδάλων διαφθοράς.

Τέσσερις πρώην αρχηγοί του κράτους είναι το τρέχον διάστημα στη φυλακή.

Με τη χώρα βυθισμένη σε εντεινόμενη ανασφάλεια, υποψήφιοι πολλαπλασίασαν τις ριζοσπαστικές προτάσεις, από την οικοδόμηση φυλακών στη ζούγκλα, περικυκλωμένων από δηλητηριώδη ερπετά, ως τη χορήγηση πριμ σε αστυνομικούς αν σκοτώνουν κακοποιούς και την επαναφορά της ποινής του θανάτου.

Οι ανθρωποκτονίες έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, έχουν φθάσει γύρω στις 2.600 σε ετήσια βάση, ενώ οι μηνήσεις για εκβιάσεις έχουν οκταπλασιαστεί, σύμφωνα με στοιχεία της αστυνομίας.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε προεκλογικά στο Γαλλικό Πρακτορείο, η κ. Φουχιμόρι υποσχέθηκε εκστρατεία απελάσεων παράτυπων μεταναστών και προσέλκυση αμερικανικών επενδύσεων, διαβεβαίωσε ότι θα «αποκαταστήσει την τάξη» σε 100 ημέρες — και ακόμη, ότι θα εγγράψει το Περού στις χώρες που σαρώνει κύμα ανάδειξης κυβερνήσεων της δεξιάς στη Λατινική Αμερική, με αμέριστη υποστήριξη και προς μεγάλο ενθουσιασμό του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Ο απερχόμενος υπηρεσιακός πρόεδρος της αριστεράς Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ εξ ορισμού δεν μπορούσε να θέσει υποψηφιότητα στις εκλογές. Θα παραδώσει την εξουσία στον νικητή ή τη νικήτρια των εκλογών την 28η Ιουλίου.