Εκτοπισμένοι από τον πόλεμο, οι χριστιανοί του Λιβάνου γιορτάζουν το Πάσχα

Δεν ήταν έτσι όπως είχε φανταστεί αυτή τη Μεγάλη Εβδομάδα ο πατήρ Μαρούν Γκαφάρι — για χρόνια τελούσε τα πασχαλινά κηρύγματα στο κυρίως χριστιανικό χωριό του, την Άλμα αλ-Σαάμπ, στον νότιο Λίβανο, κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ.

Φέτος, κηρύττει από ένα προάστιο της Βηρυτού, δίπλα σε μια χάρτινη απεικόνιση της εκκλησίας του στην Άλμα αλ-Σαάμπ, η οποία βρίσκεται πλέον εν μέσω διασταυρούμενων πυρών ανάμεσα στις ισραηλινές δυνάμεις και τη Χεζμπολάχ.

Όπως γράφει το ΑΡ, πό τότε που ξέσπασαν οι εχθροπραξίες τον περασμένο μήνα μεταξύ Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ — στο πλαίσιο του ευρύτερου πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν — περισσότεροι από 1.400 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο και πάνω από 1 εκατομμύριο έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Μεταξύ των εκτοπισμένων από τον κατεστραμμένο από τον πόλεμο νότο βρίσκονται και χιλιάδες χριστιανοί. Βρίσκονται πλέον μακριά από τις προγονικές τους εκκλησίες, σε μια χώρα όπου οι χριστιανοί διατηρούν ισχυρή παρουσία εδώ και αιώνες, μέσα από βυζαντινές, αραβικές και οθωμανικές κατακτήσεις, αλλά και σύγχρονες κρίσεις.

Οι χριστιανοί υπολογίζεται ότι αποτελούν περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού του Λιβάνου, που ανέρχεται σε περίπου 5,5 εκατομμύρια. Με 12 χριστιανικές κοινότητες, η χώρα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό χριστιανών στον αραβικό κόσμο.

Συγκεντρωμένοι σε μια εκκλησία, ελπίζοντας σε προστασία

Οι χριστιανοί κάτοικοι χωριών που παρέμειναν στον νότιο Λίβανο, αγνοώντας τις γενικές εντολές εκκένωσης του Ισραήλ, βρίσκονται όλο και περισσότερο εγκλωβισμένοι σε θύλακες περικυκλωμένους από σφοδρές συγκρούσεις.

Παρότι οι κάτοικοι της Άλμα αλ-Σαάμπ είχαν εκτοπιστεί και στο παρελθόν, στον πόλεμο Ισραήλ–Χεζμπολάχ του 2024, αυτή τη φορά ήταν αποφασισμένοι να μην φύγουν, ακόμη κι όταν οι αεροπορικές επιδρομές πλησίαζαν όλο και περισσότερο.

Συγκεντρώθηκαν στην εκκλησία τους για προστασία, ενώ ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδιζαν μεγάλες περιοχές του νότιου και ανατολικού Λιβάνου, οι χερσαίες επιχειρήσεις εντείνονταν και η Χεζμπολάχ συνέχιζε να εκτοξεύει ρουκέτες προς το Ισραήλ.

Στο πασχαλινό του μήνυμα, ο πατριάρχης της Μαρωνιτικής Εκκλησίας, Μπεσάρα αλ-Ράι, απέδωσε ευθύνες τόσο στη Χεζμπολάχ όσο και στο Ισραήλ για τα δεινά του πολέμου.

«Η χώρα περνά μια κρίσιμη κατάσταση λόγω της ιρανικής παρέμβασης μέσω της Χεζμπολάχ και της ισραηλινής επιθετικότητας», είπε. «Οι καρδιές μας αιμορραγούν για τα θύματα της σύγκρουσης που επιβλήθηκε στον Λίβανο».

Ο αδελφός του Γκαφάρι, ο 70χρονος Σάμι Γκαφάρι, ήταν μεταξύ εκείνων που κατέφυγαν στην εκκλησία. Στις 8 Μαρτίου βγήκε για λίγο για να φροντίσει τον κήπο του και σκοτώθηκε από ισραηλινό πλήγμα με drone. Ο θάνατός του οδήγησε τους υπόλοιπους κατοίκους —μεταξύ αυτών και τον αδελφό του— να εγκαταλείψουν το χωριό.

Οι ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ (UNIFIL) τους μετέφεραν στα βόρεια προάστια της Βηρυτού.

«Θέλαμε να μείνουμε, αλλά ανά πάσα στιγμή υπήρχε ο κίνδυνος κάποιος από εμάς να στοχοποιηθεί ή να σκοτωθεί», δήλωσε ο πατήρ Γκαφάρι.

«Όλοι είναι εξαντλημένοι και βλέπουμε ότι ο πόλεμος δεν φέρνει τίποτα άλλο παρά καταστροφή, θάνατο και ξεριζωμό».

Νοσταλγώντας τη “μυρωδιά του σπιτιού”

Για πολλούς Λιβανέζους χριστιανούς, είναι παράδοση το Μεγάλο Σάββατο να επισκέπτονται τους τάφους των αγαπημένων τους. Φέτος, οι εκτοπισμένοι μπορούσαν μόνο να θυμούνται από μακριά.

Η Ναμπίλα Φάραχ, ντυμένη στα μαύρα, ήταν από τις τελευταίες που έφυγαν από την Άλμα αλ-Σαάμπ.

«Σου λείπει η μυρωδιά του σπιτιού, τα όμορφα έθιμα και οι ήχοι από τις καμπάνες των εκκλησιών», είπε. «Όσο κι αν ζούμε το Πάσχα εδώ, δεν είναι το ίδιο».

Όσοι έμειναν πίσω αντιμετωπίζουν άλλες δυσκολίες.

Ο ιερέας Μάριους Χαϊραλλάχ από την Τύρο δήλωσε ότι παραμένουν «όχι από πείσμα, αλλά από αίσθηση αποστολής».

«Πολλοί πιστοί έχουν φύγει», είπε. «Ωστόσο, οι εκκλησίες παραμένουν ανοιχτές. Οι προσευχές συνεχίζονται — έστω και με λιγότερες φωνές».

Οι ανησυχίες αυξάνονται καθώς ο λιβανέζικος στρατός αποχωρεί από περιοχές του νότου, αφήνοντας τους κατοίκους πιο εκτεθειμένους.

Ο πατήρ Ντόρι Φαγιάντ, σε κήρυγμα της Μεγάλης Παρασκευής, αναφέρθηκε με συγκίνηση στον πόνο των χριστιανών της περιοχής.

«Σήμερα καταλαβαίνετε τι σημαίνει ο σταυρός — όχι ως ιδέα, αλλά γιατί τον ζείτε», είπε.

Καθώς οι πιστοί προσεύχονταν, κάποιοι δάκρυσαν όταν ανέφερε μία προς μία τις εκκλησίες του νότου.

«Αυτές οι εκκλησίες δεν είναι μόνο χώροι λατρείας», είπε. «Είναι σιωπηλοί μάρτυρες του πόνου και της πίστης».