Εκτός ελέγχου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή – Διευρύνεται επικίνδυνα το μέτωπο

Η επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν έχει εξελιχθεί σε διεθνή κρίση, αφού τα συστήματα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ κατέρριψαν την Τετάρτη (4/3) έναν ιρανικό βαλλιστικό πύραυλο που κατευθυνόταν προς την Τουρκία, οι Ηνωμένες Πολιτείες βύθισαν ένα ιρανικό πολεμικό πλοίο σε διεθνή ύδατα και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες απέστειλαν στρατιωτικά μέσα στην περιοχή για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.

Αξιωματούχοι των ΗΠΑ επανέλαβαν ότι δεν θα υπάρξει αποκλιμάκωση στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, που έχουν ως τελικό στόχο την καταστροφή του ιρανικού βαλλιστικού προγράμματος και των ναυτικών δυνάμεων του Ιράν. Στο Πεντάγωνο, ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, είπε ότι τα αμερικανικά και ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη θα αποκτήσουν σύντομα πλήρη έλεγχο του ιρανικού εναέριου χώρου, επιτρέποντάς τους να επιλέγουν στόχους και να προκαλούν «θάνατο και καταστροφή όλη την ημέρα». Ήδη, πάντως, το σφυροκόπημα στην Τεχεράνη συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.

Λίγο προτού ο Χέγκσεθ και ο στρατηγός Νταν Κέιν, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου, ενημερώσουν τους δημοσιογράφους για την πέμπτη ημέρα της επίθεσης των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι οι αεροπορικές άμυνες του ΝΑΤΟ κατέρριψαν έναν βαλλιστικό πύραυλο που εκτοξεύθηκε από το Ιράν και κατευθυνόταν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο.

Το υπουργείο δεν ανέφερε ποιος ήταν ο προορισμός του πυραύλου και το Ιράν δεν σχολίασε σχετικά. Ωστόσο, μια επίθεση στην Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ που φιλοξενεί μια σημαντική αμερικανική στρατιωτική βάση, αυτή στο Ιντσιρλίκ, θα σηματοδοτούσε επικίνδυνη κλιμάκωση των αντιποίνων του Ιράν κατά των γειτονικών χωρών.

Σε ένδειξη της αυξανόμενης διεθνούς ανησυχίας, η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, δήλωσε ότι θα στείλει ειδικό απεσταλμένο στη Μέση Ανατολή για να βοηθήσει στη διαμεσολάβηση για την επίλυση της σύγκρουσης, σύμφωνα με την κινεζική κρατική ειδησεογραφική υπηρεσία Xinhua. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ διέταξε περισσότερους υπαλλήλους να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους σε πρεσβείες και προξενεία σε τέσσερις ακόμη χώρες, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία ανακοίνωσαν ότι αποστέλλουν στρατιωτικά μέσα στην περιοχή για να υπερασπιστούν τους πολίτες και τα συμφέροντά τους.

Στον Λίβανο, το Ισραήλ ενέτεινε τις επιθέσεις του κατά της Χεζμπολάχ, δίνοντας εντολή για μαζική εκκένωση στη νότια χώρα. Ο ισραηλινός στρατός διέταξε τους Λιβανέζους να εγκαταλείψουν τη βόρεια πλευρά του Λιτάνι, ενός ποταμού που από καιρό θεωρείται ως η πρώτη γραμμή του συγκρούσεων. Αντίστοιχο σκηνικό και στη νότια Συρία όπου δυνάμεις του Ισραήλ βομβάρδισαν μια περιοχή ανάμεσα στα χωριά Τζάμλα και Σαϊσούν.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές φάνηκαν να σταθεροποιούνται μετά από ημέρες αναταραχής, καθώς οι επενδυτές αξιολόγησαν τις επιπτώσεις της αύξησης του κόστους της ενέργειας και τους φόβους ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση αυτών των τιμών.

Εκατοντάδες άνθρωποι στο Ιράν έχουν σκοτωθεί στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αλλά οι ηγέτες του Ιράν έχουν ορκιστεί να μην υποκύψουν στο μπαράζ βομβαρδισμών, ενώ η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Κουβέιτ ανακοίνωσαν όλες νέες επιθέσεις του Ιράν την Τετάρτη.

Ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι συζητούσαν για τον αντικαταστάτη του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, του ανώτατου ηγέτη που δολοφονήθηκε από το Ισραήλ το περασμένο Σάββατο. Οι ηγέτες του Ιράν φαίνεται να κλίνουν προς την ανακήρυξη του γιου του, Μοχτάμπα Χαμενεΐ, ενός σκληροπυρηνικού που πιθανότατα θα συνεχίσει την κληρονομιά του πατέρα του, σύμφωνα με τρεις Ιρανούς αξιωματούχους που είναι εξοικειωμένοι με τις συζητήσεις. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ απείλησε ότι, αν ο επόμενος ανώτατος ηγέτης ακολουθήσει την ιδεολογία του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, θα αποτελέσει «ξεκάθαρο στόχο για εξόντωση».

Λευκός Οίκος: H αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν δεν αποτελεί, σε αυτήν τη φάση, μέρος του σχεδίου

Στο μεταξύ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και οι σύμβουλοί του συζητούν ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος της Ουάσιγκτον στο Ιράν, μετά τη στρατιωτική επίθεση, δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ κατά την καθημερινή ενημέρωση των δημοσιογράφων.

Το Πεντάγωνο και το υπουργείο Ενέργειας επεξεργάζονται ένα σχέδιο για να διαφυλάξουν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ, πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τη Λέβιτ, οι ΗΠΑ έχουν δει τις αναφορές με βάση τις οποίες ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο γιος του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν που σκοτώθηκε κατά την πρώτη ημέρα του πολέμου, εμφανίζεται ως φαβορί για να τον διαδεχθεί και οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν στενά αυτήν την εξέλιξη.

Ο Λευκός Οίκος επέμεινε πάντως ότι «το τρομοκρατικό ιρανικό καθεστώς θα εξολοθρευθεί πλήρως» και ότι η Τεχεράνη «θα πληρώσει για τα εγκλήματά της».

Αναφερόμενη στη χρονική στιγμή που επελέγη για τα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα, η Λέβιτ είπε ότι το τηλεφώνημα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου έπαιξε ρόλο στο χρονοδιάγραμμα. Επίσης, οι πληροφορίες για την τοποθεσία όπου βρισκόταν ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ επηρέασαν την απόφαση για το πλήγμα στο οποίο σκοτώθηκε ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης.

Σε άλλο σημείο, η Λέβιτ σημείωσε ότι η πιθανότητα αποστολής χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν δεν αποτελεί, σε αυτήν τη φάση, μέρος του σχεδίου. «Δεν αποτελούν μέρος του σχεδίου για την επιχείρηση αυτή τη στιγμή, αλλά σίγουρα δεν θα αποκλείσω ποτέ τις στρατιωτικές επιλογές εκ μέρους του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών ή του αρχιστράτηγου, και ο ίδιος σοφά δεν κάνει το ίδιο για τον εαυτό του».

Τα σχόλιά της έρχονται καθώς ο επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου Στρατού δήλωσε νωρίτερα ότι οι ΗΠΑ θα αρχίσουν «να χτυπούν προοδευτικά βαθύτερα στο ιρανικό έδαφος», και ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ προειδοποίησε τους Αμερικανούς ότι είναι «πολύ νωρίς» για στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης.

Αντιφατικά τα μηνύματα για τον έλεγχο του εναέριου χώρου του Ιράν

Οι αντιφάσεις, όμως, δεν περιορίζονται εκεί αφού κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ παρουσιάζουν διαφορετικά δεδομένα και ως προς τον έλεγχο του εναέριου χώρου του Ιράν.

Η Κάρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι «πλήρης και απόλυτη κυριαρχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον ιρανικό εναέριο χώρο αναμένεται στις επόμενες ώρες» και πρόσθεσε πως «το παράνομο ιρανικό τρομοκρατικό καθεστώς συντρίβεται ολοκληρωτικά» κατά τη διάρκεια των μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ωστόσο, μόλις λίγες ώρες νωρίτερα, ο Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε πως αυτό θα επιτευχθεί σε λιγότερο από εβδομάδα. Συγκεκριμένα, είπε: «Σε λιγότερο από μια εβδομάδα, οι δύο ισχυρότερες αεροπορικές δυνάμεις στον κόσμο (των ΗΠΑ και του Ισραήλ) θα έχουν τον πλήρη έλεγχο του ιρανικού εναέριου χώρου – έναν αδιαμφισβήτητο εναέριο χώρο».

Ισραήλ: Μάχες σώμα με σώμα με τη Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο

Την ίδια στιγμή, ισραηλινές δυνάμεις από τρεις μεραρχίες, συμπεριλαμβανομένων μονάδων πεζικού, τεθωρακισμένων και μηχανικού, επιχειρούν στον νότιο Λίβανο, όπου εκτυλλίσσονται μάχες με μαχητές της Χεζμπολάχ.

«Δυνάμεις από την 91η μεραρχία επιχειρούν στα ανατολικά του νότιου Λιβάνου, δυνάμεις από την 210η μεραρχία επιχειρούν στην περιοχή του όρους Ντοβ και δυνάμεις από την 146η μεραρχία επιχειρούν στα δυτικά του νότιου Λιβάνου» ανέφερε ο ισραηλινός στρατός.

Από την πλευρά της, η Χεζμπολάχ αναφέρει ότι οι μαχητές της πυροδότησαν εκρηκτικό μηχανισμό και συγκρούστηκαν με ισραηλινές δυνάμεις κοντά στην πόλη Χιάμ, στο νότιο Λίβανο.

Η Χεζμπολάχ ισχυρίστηκε ότι μετά την έκρηξη ξεκίνησαν μάχες και ισχυρίστηκε ότι υπήρξαν απώλειες μεταξύ των ισραηλινών στρατευμάτων, προσθέτοντας ότι οι συγκρούσεις συνεχίζονται.

Ιράν: Η μυστική προσέγγιση στη CIA για τον τερματισμό του πολέμου

Την ίδια στιγμή, καθώς η ιρανική ηγεσία απορρίπτει δημοσίως κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης με τον πρόεδρο των ΗΠΑ για τον τερματισμό των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, στο παρασκήνιο φαίνεται ότι έγινε μια μυστική προσπάθεια επαφής.

Σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για το ζήτημα, μία ημέρα μετά την έναρξη των επιθέσεων, στελέχη του ιρανικού υπουργείου Πληροφοριών προσέγγισαν έμμεσα τη CIA μέσω υπηρεσίας πληροφοριών τρίτης χώρας, προτείνοντας να συζητηθούν όροι για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Αξιωματούχοι των ΗΠΑ εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το κατά πόσο η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί πραγματική προσπάθεια αποκλιμάκωσης. Oπως αναφέρουν, τουλάχιστον προς το παρόν ούτε η διοίκηση Τραμπ ούτε το Ιράν φαίνεται να είναι έτοιμοι να αναζητήσουν άμεσα μια διέξοδο από τον πόλεμο.

Την πληροφορία για την προσέγγιση προς τη CIA περιέγραψαν αξιωματούχοι της Μέσης Ανατολής και μιας δυτικής χώρας στους New York Times υπό τον όρο της ανωνυμίας. Ο Λευκός Οίκος και η ιρανική κυβέρνηση δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού, ενώ και η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει.

Τραμπ: Όλοι όσοι θέλουν να ηγηθούν του Ιράν «καταλήγουν νεκροί»

Αργά το βράδυ της Τετάρτης (4/3), ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε νέες δηλώσεις σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Όπως προκύπτει και από προηγούμενα λεγόμενά του, δεν έχει ιδέα για το πώς οραματίζεται τη διακυβέρνηση της χώρας.

«Η ηγεσία τους χάνεται με γρήγορους ρυθμούς» λέει. «Όλοι όσοι φαίνεται να θέλουν να γίνουν ηγέτες, καταλήγουν νεκροί. Είναι εκπληκτικό, είναι εκπληκτικό αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια σας».

Είπε, δε, ότι σε μια κλίμακα από 1 έως 10, θα βαθμολογούσε την πολεμική προσπάθεια με «15».