Ελβετία: Σε δημοψήφισμα η πρόταση της ακροδεξιάς για περιορισμό του πληθυσμού στα 10 εκατομμύρια

Η Ελβετία θα διεξαγάγει φέτος το καλοκαίρι δημοψήφισμα για την πρόταση του ακροδεξιού Ελβετικού Λαϊκού Κόμματος (SVP) να περιοριστεί ο πληθυσμός της χώρας στα 10 εκατομμύρια, μια κίνηση που, σύμφωνα με τους αντιπάλους της, θα απειλήσει βασικές συμφωνίες με την ΕΕ και θα πλήξει σοβαρά την οικονομία.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι το δημοψήφισμα για την πρωτοβουλία του SVP «Όχι σε μια Ελβετία των 10 εκατομμυρίων», η οποία αντιμετωπίζεται έντονα αρνητικά τόσο από τις δύο βουλές του κοινοβουλίου όσο και από την επιχειρηματική και χρηματοπιστωτική κοινότητα, θα πραγματοποιηθεί στις 10 Ιουνίου.

Η πρωτοβουλία θα υποχρέωνε την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Ελβετίας να δράσουν εάν ο μόνιμος πληθυσμός των 9,1 εκατομμυρίων ξεπεράσει τα 9,5 εκατομμύρια, αρνούμενοι την είσοδο σε νέους κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων αιτούντων άσυλο και οικογενειών ξένων κατοίκων.

Εάν ο πληθυσμός φτάσει τα 10 εκατομμύρια, θα ενεργοποιηθούν περαιτέρω περιορισμοί και, αν οι αριθμοί δεν αρχίσουν να μειώνονται, η κυβέρνηση θα είναι υποχρεωμένη να αποχωρήσει από τη συμφωνία ελεύθερης κυκλοφορίας με την ΕΕ, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγικό της προορισμό.

Ο πληθυσμός της Ελβετίας έχει αυξηθεί περίπου πέντε φορές ταχύτερα από τον μέσο όρο των γειτονικών κρατών-μελών της ΕΕ την τελευταία δεκαετία, καθώς η οικονομική της επιτυχία έχει προσελκύσει τόσο χαμηλόμισθους εργαζόμενους όσο και υψηλόμισθους εταιρικούς εξπατς. Περίπου το 27% των κατοίκων της Ελβετίας δεν έχει την ελβετική ιθαγένεια, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.

Το SVP, το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα της χώρας, υποστηρίζει ότι η «εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού» φουσκώνει τα ενοίκια και πιέζει τις δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες στα όριά τους. Το κόμμα, που έχει τερματίσει πρώτο σε κάθε εκλογή από το 1999, έχει πολεμήσει διαχρονικά κατά της μετανάστευσης, επισημαίνοντας εγκλήματα ξένων και δημοσιεύοντας εικόνες με αιματηρά μαχαίρια, κουκουλοφόρους εγκληματίες, γροθιές και τρομοκρατημένες γυναίκες.

Οι ριζοσπαστικές εθνικιστικές αλλαγές που προτείνει συχνά, όπως η πρόταση του 2016 να απελαθούν αυτόματα οι μετανάστες που κρίνονται ένοχοι ακόμη και για μικρά αδικήματα ή το σχέδιο του 2020 να τερματιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία με την ΕΕ, δεν είχαν γενικά μεγάλη αποδοχή.

Το σύστημα άμεσης δημοκρατίας της Ελβετίας επιτρέπει στους πολίτες να προτείνουν τις λεγόμενες λαϊκές πρωτοβουλίες, οι οποίες τίθενται σε δημοψήφισμα εάν συγκεντρώσουν 100.000 υποστηρικτές μέσα σε 18 μήνες. Αυτές είναι ένα αγαπημένο εργαλείο του SVP, αλλά μόνο περίπου το 10% των πρωτοβουλιών περνά.

Ωστόσο, μια δημοσκόπηση τον Δεκέμβριο έδειξε ευρεία στήριξη από το 48% των ψηφοφόρων για την πρωτοβουλία «Όχι σε μια Ελβετία των 10 εκατομμυρίων», αντανακλώντας βαθιά διχασμένη γνώμη για το πόσο ανοιχτή θέλει και χρειάζεται να είναι η χώρα σε έναν γρήγορα μεταβαλλόμενο κόσμο.

Οι αντίπαλοι, μεταξύ των οποίων μεγάλες πολυεθνικές όπως οι Roche, UBS και Nestlé, υποστηρίζουν ότι η πρόταση θα θέσει σε κίνδυνο τις διμερείς συμφωνίες με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας για πρόσβαση στην ενιαία αγορά που επετεύχθη πέρυσι, πάνω στην οποία βασίζεται μεγάλο μέρος της ευημερίας της Ελβετίας.

Η Economiesuisse, κορυφαία επιχειρηματική λόμπι, την έχει χαρακτηρίσει «πρωτοβουλία του χάους» και προειδοποιεί ότι πολλές ελβετικές εταιρείες βασίζονται σε Ευρωπαίους εργαζόμενους, χωρίς τους οποίους θα αναγκαστούν να μεταφερθούν στο εξωτερικό, πλήττοντας τα έσοδα από φόρους και τις δημόσιες υπηρεσίες.

Τα αντίπαλα κόμματα τονίζουν ότι η στενή σχέση με την Ευρώπη είναι η μόνη επιλογή για την Ελβετία, καθώς περίπου το ήμισυ των εξαγωγών της χώρας κατευθύνεται στην ΕΕ. Οι εργοδοτικές ενώσεις υποστηρίζουν ότι ο πληθυσμός θα αυξηθεί κυρίως μέσω φυσικής ανάπτυξης και μεγαλύτερης διάρκειας ζωής.