FT: Το αντάλλαγμα που ζητούν οι ΗΠΑ για τις εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία

Οι εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ εξαρτώνται από το αν το Κίεβο θα συμφωνήσει πρώτα σε μια ειρηνευτική συμφωνία, η οποία πιθανότατα θα περιλαμβάνει την παραχώρηση της περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία, φαίνεται πως έχει υποδείξει η κυβέρνηση Τραμπ στην Ουκρανία, αναφέρουν σε αποκλειστικό ρεπορτάζ τους οι Financial Times, σύμφωνα με οκτώ άτομα που είναι εξοικειωμένα με τις συνομιλίες.

Η Ουάσιγκτον έχει, επίσης, αφήσει να εννοηθεί ότι θα υποσχεθεί στην Ουκρανία περισσότερα όπλα για την ενίσχυση του στρατού της σε καιρό ειρήνης, εάν -ως τίμημα για την ειρήνη με τη Ρωσία- συμφωνήσει να αποσύρει τις δυνάμεις της από τα τμήματα της ανατολικής περιοχής που ελέγχει, ανέφεραν δύο από τις πηγές.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πρόεδρος της Ουκρανίας, ήλπιζε να υπογράψει έγγραφα για τις εγγυήσεις ασφαλείας και ένα μεταπολεμικό «σχέδιο ευημερίας» με τις ΗΠΑ ήδη από αυτόν τον μήνα, δίνοντας στο Κίεβο διαπραγματευτικό πλεονέκτημα σε μελλοντικές συνομιλίες με τη Μόσχα.

Ωστόσο, η Ουάσιγκτον πλέον σηματοδοτεί ότι οι δεσμεύσεις ασφαλείας των ΗΠΑ εξαρτώνται από την επίτευξη μιας συνεννόησης με τη Ρωσία. Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι περιέγραψαν τη στάση των ΗΠΑ ως προσπάθεια εξαναγκασμού του Κιέβου σε επώδυνες εδαφικές παραχωρήσεις που ζητά η Μόσχα σε οποιαδήποτε συμφωνία.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη δώσει την τελική τους έγκριση σε καμία από τις δύο συμφωνίες, παρότι ο Ζελένσκι δήλωσε ότι τα κείμενα των εγγυήσεων ασφαλείας, τα οποία συζήτησε με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός την περασμένη εβδομάδα, ήταν «100% έτοιμα».

Ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι γίνεται ολοένα και πιο ασαφές αν οι ΗΠΑ θα δεσμευτούν. «Σταματούν κάθε φορά που οι εγγυήσεις ασφαλείας μπορούν να υπογραφούν», είπε ο αξιωματούχος.

Μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον τον περασμένο μήνα, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η προσφορά αμερικανικών εγγυήσεων ασφαλείας «δεν θα παραμείνει στο τραπέζι για πάντα», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Η Ουκρανία θέλει να επιβεβαιώσει τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας πριν παραχωρήσει οποιαδήποτε γη. Οι ΗΠΑ, ωστόσο, πιστεύουν ότι το Κίεβο πρέπει να παραχωρήσει το Ντονμπάς για να τελειώσει ο πόλεμος και ασκούν ελάχιστη πίεση στον Ρώσο ηγέτη Βλαντίμιρ Πούτιν να εγκαταλείψει ένα από τα πιο σκληρά —και επίμονα— αιτήματά του, σύμφωνα με τις πηγές.

Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με τους όρους που συνδέονται με τις εγγυήσεις ασφαλείας, η Άννα Κέλι, αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, δήλωσε: «Αυτό είναι απολύτως ψευδές — ο μόνος ρόλος των ΗΠΑ στη διαδικασία ειρήνευσης είναι να φέρουν και τις δύο πλευρές μαζί για να καταλήξουν σε συμφωνία».

«Είναι ντροπή που οι Financial Times επιτρέπουν σε κακόβουλους παράγοντες να ψεύδονται ανώνυμα για να υπονομεύσουν την ειρηνευτική διαδικασία, η οποία βρίσκεται σε εξαιρετικό σημείο μετά το ιστορικό τριμερές σαββατοκύριακο στο Άμπου Ντάμπι», πρόσθεσε.

Άτομο που γνωρίζει τη θέση των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον «δεν προσπαθεί να επιβάλει καμία εδαφική παραχώρηση στην Ουκρανία». «Οι ΗΠΑ έχουν πει ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας εξαρτώνται από το αν και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν σε μια ειρηνευτική συμφωνία, αλλά το περιεχόμενο της συμφωνίας είναι θέμα της Ρωσίας και της Ουκρανίας».

Ο Ζελένσκι δήλωσε την Παρασκευή ότι αυτός και ο Τραμπ είχαν «οριστικοποιήσει» τις διμερείς εγγυήσεις ασφαλείας ΗΠΑ–Ουκρανίας στο Νταβός. Το ζήτημα των εδαφών παρέμενε ανοιχτό καθώς το Κίεβο εισερχόταν στις πρώτες τριμερείς συνομιλίες με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, που πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο στο Άμπου Ντάμπι.

Το προεδρικό γραφείο του Ζελένσκι δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Όμως ο ανώτερος αξιωματούχος στο Κίεβο είπε ότι οι Αμερικανοί «χρησιμοποιούν τις εγγυήσεις … για να πιέσουν την Ουκρανία» προς παραχωρήσεις που πιστεύουν ότι μπορούν να «φέρουν τη Ρωσία στο τραπέζι».

Ο αξιωματούχος είπε ότι ένας κρίσιμος λόγος που η συμφωνία ευημερίας για την Ουκρανία παραμένει ανυπόγραφη είναι ότι ο Ζελένσκι και ο Τραμπ συμφώνησαν στο Νταβός πως το έγγραφο χρειαζόταν περισσότερη δουλειά.

Αποτελούμενο από τις επαρχίες Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ, το Ντονμπάς αποτελεί προπύργιο απέναντι στις ρωσικές εισβολικές δυνάμεις από το 2014. Η αμυντική γραμμή μήκους 50 χιλιομέτρων που περιλαμβάνει τις πόλεις Κραματόρσκ, Σλοβιάνσκ, Ντρουζκίβκα και Κοστιάντινιβκα συχνά αποκαλείται «ζώνη-φρούριο».

Η παραχώρησή του έχει αποτελέσει κόκκινη γραμμή για τον Ζελένσκι και την πλειοψηφία των Ουκρανών, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Οι ΗΠΑ πιέζουν την Ουκρανία να αποσύρει στρατεύματα από την περιοχή του Ντονμπάς για να δημιουργηθεί μια «ελεύθερη οικονομική ζώνη».

Αρχικά, η Ουάσιγκτον δήλωσε ότι ήθελε μια «αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη» που θα αναγνωριζόταν διεθνώς ως ρωσικό έδαφος. Η Μόσχα έχει πει ότι θα συμφωνούσε να αναπτύξει την εθνική φρουρά και την αστυνομία της στη ζώνη αυτή αντί για τις ένοπλες δυνάμεις.

Ωστόσο, μετά από αντιδράσεις του Κιέβου και των Ευρωπαίων εταίρων του, ο Τραμπ τελικά συμβιβάστηκε με τον Ζελένσκι, συμφωνώντας ότι μια ουδέτερη δύναμη θα μπορούσε να επιβλέπει την περιοχή.

Ο Ζελένσκι έχει πλέον ταχθεί υπέρ της ιδέας μιας «ελεύθερης οικονομικής ζώνης», αλλά μόνο εφόσον αυτή παραμείνει διεθνώς αναγνωρισμένη ως ουκρανική και οι ρωσικές δυνάμεις αποσυρθούν σε ίση απόσταση από αυτήν.

Οι προτεινόμενες δεσμεύσεις των ΗΠΑ περιλαμβάνουν υπόσχεση ότι οι εγγυήσεις θα «αντικατοπτρίζουν» το Άρθρο 5, τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, καθώς και μια δέσμευση για συντονισμένη στρατιωτική αντίδραση σε περίπτωση παρατεταμένης επίθεσης, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος να είναι υπερβολικά αόριστες για να ικανοποιήσουν το Κίεβο και ταυτόχρονα υπερβολικά ευρείες για τη Ρωσία, πρόσθεσε μία από τις πηγές.

Το Κρεμλίνο επιμένει ότι δεν θα τερματίσει τον πόλεμο αν η Ουκρανία δεν αποσυρθεί μονομερώς και πλήρως από την περιοχή του Ντονμπάς. «Αυτή τη στιγμή ασκείται τεράστια πίεση στους Ουκρανούς», είπε μία από τις πηγές.

Οποιαδήποτε παραχώρηση του Ντονμπάς στη Ρωσία στο πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας, ή η κατάληψή του διά της βίας, θα έδινε στις ρωσικές δυνάμεις ένα ορμητήριο για επιθέσεις βαθύτερα στο εσωτερικό της Ουκρανίας, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους και στρατιωτικούς αναλυτές.

Μιλώντας σε εκδήλωση για την Ουκρανία στο Νταβός το πρωί της Πέμπτης, ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε ότι είχε σημειωθεί σημαντική πρόοδος στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τους Ουκρανούς. «Νομίζω ότι το έχουμε περιορίσει σε ένα ζήτημα… και αυτό σημαίνει ότι είναι επιλύσιμο», πρόσθεσε, σε αναφορά που ο Ζελένσκι αργότερα είπε ότι αφορούσε το έδαφος του Ντονμπάς.

Ο Γουίτκοφ έγραψε στο X ότι οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι «ήταν πολύ εποικοδομητικές και έγιναν σχέδια για τη συνέχιση των συνομιλιών την επόμενη εβδομάδα» στην πρωτεύουσα των ΗΑΕ.

Ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε τη Δευτέρα μια δεύτερη τριμερή συνάντηση αργότερα μέσα στην εβδομάδα, αλλά δήλωσε ότι «περαιτέρω διπλωματική εργασία» παραμένει αναγκαία για «σύνθετα πολιτικά ζητήματα που παραμένουν άλυτα».