Γιατί οι επόμενες ώρες στο Ιράν είναι κρίσιμες – Σενάρια για αεροπορική επίθεση από ΗΠΑ

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν συνεχίζονται για 14η συνεχόμενη ημέρα παρά τη σκληρή καταστολή και την ωμή βία των Αρχών, που καταγγέλλουν οι διαδηλωτές.

Αν και η διακοπή του ίντερνετ σε εθνική κλίμακα, την οποία επέβαλαν οι ιρανικές αρχές την Πέμπτη, έχει σε μεγάλο βαθμό αποκόψει τους διαδηλωτές από τον υπόλοιπο κόσμο, βίντεο που κατάφεραν να κυκλοφορήσουν από τη χώρα, κατέγραψαν χιλιάδες ανθρώπους να διαδηλώνουν στην Τεχεράνη το βράδυ της Παρασκευής μέχρι τα ξημερώματα του Σαββάτου, φωνάζοντας «Θάνατος στον Χαμενεΐ» και «Ζήτω ο σάχης».

Σε πολλά από τα βίντεο που κυκλοφόρησαν πριν το μπλακάουτ, ένα ακόμα σύνθημα καταγράφηκε να επαναλαμβάνεται διαρκώς στους δρόμους και τις πόλεις του Ιράν: «Δεν φοβόμαστε πια. Θα αγωνιστούμε».

Μία ένδειξη ότι παρά το “επικοινωνιακό σκοτάδι”, η αποφασιστικότητα των διαδηλωτών παραμένει ακλόνητη.

Όπως μεταδίδει η βρετανική εφημερίδα TheGuardian, πλήθος πολιτών πλημμύρισαν στους δρόμους της Μασάντ, την πόλη καταγωγής του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, σε μια επίδειξη ανυπακοής, καθώς ο Χαμενεΐ έχει επανειλημμένως απειλήσει και καταφερθεί εναντίον των διαδηλωτών, χαρακτηρίζοντάς τους ως «βάνδάλους», κατηγορώντας παράλληλα τις ΗΠΑ ότι υποδαυλίζουν το κύμα διαμαρτυρίας που σαρώνει τη χώρα.

Σύμφωνα με το euronews, πολλοί Ιρανοί υπογραμμίζουν ότι αυτή η διάθεση αντίστασης δεν γεννήθηκε από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι το αποτέλεσμα 47 ετών καταπίεσης, ταπείνωσης, οικονομικής ασφυξίας και φίμωσης κάθε διαφωνίας. Υποστηρικτές των κινητοποιήσεων μιλούν για μια γενιά, που σιωπούσε για δεκαετίες και τώρα διεκδικεί αξιοπρέπεια και το δικαίωμα σε ένα μέλλον, ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα να ακούσει.

Η κρίσιμη συγκυρία και οι απειλές των Αρχών

Αναλυτές προειδοποιούν ότι όταν μια χώρα βυθίζεται σε διαδικτυακό μπλακάουτ, αυξάνονται οι κίνδυνοι για τους πολίτες, καθώς απωσιοπούνται οι ζωντανές μαρτυρίες, υπονομεύεται η ανεξάρτητη ενημέρωση και οι Αρχές μπορούν να δρουν σε συνθήκες περιορισμένης λογοδοσίας.

Όπως επισημαίνει δημοσίευμα του euronews, τις επόμενες ώρες πρόκειται να κριθεί:

• αν οι διαδηλώσεις θα επεκταθούν ή θα κατασταλούν βίαια,
• αν οι δυνάμεις ασφαλείας θα επιδείξουν αυτοσυγκράτηση ή θα κινητοποιηθούν πλήρως,
• αν η διεθνής προσοχή θα αποτρέψει τις Αρχές από περαιτέρω κλιμάκωση ή αν η απουσία της θα ανοίξει τον δρόμο για περαιτέρω βία.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με παρατηρητές, δεν είναι η πρόβλεψη της τελικής έκβασης, αλλά η αναγνώριση των κρίσιμων σημείων καμπής. Η εμπειρία του Ιράν δείχνει ότι οι περίοδοι επιβεβλημένης σιωπής συχνά συνοδεύονται από απότομη αύξηση της βίας.

Η Iρανή Σιρίν Εμπάντι, που έχει τιμηθεί με το Νόμπελ Ειρήνης, προειδοποίησε την Παρασκευή (9/1) ότι οι δυνάμεις ασφαλείας ενδέχεται να ετοιμάζονται να διαπράξουν «σφαγή υπό την κάλυψη μιας εκτεταμένης διακοπής των επικοινωνιών» και δήλωσε ότι έχει ήδη λάβει αναφορές για εκατοντάδες άτομα, που νοσηλεύονται με τραυματισμούς στα μάτια σε ένα μόνο νοσοκομείο της Τεχεράνης.

 

Την ίδια ώρα, οι ιρανικές αρχές προειδοποίησαν τους πολίτες να μην συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις του Σαββάτου (10/1).

Ο γενικός εισαγγελέας της χώρας, Μοχάμεντ Μαχβάντι Αζάντ, δήλωσε ότι όποιος το πράξει θα θεωρείται «εχθρός του Θεού», κατηγορία που επισύρει τη θανατική ποινή. Η κρατική τηλεόραση διευκρίνισε αργότερα ότι ακόμη και όσοι βοηθήσουν διαδηλωτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με την ίδια κατηγορία ενώ ένας παρουσιαστής προειδοποίησε τους γονείς να εμποδίσουν τα παιδιά τους από το να κατέβουν στο δρόμο.

“Αν συμβεί κάτι, αν κάποιος τραυματιστεί, αν πέσει μια σφαίρα και του συμβεί κάτι, μην παραπονεθείτε”, είπε χαρακτηριστικά ενώ ο ιρανικός στρατός δεσμεύτηκε σε ανακοίνωσή του το Σάββατο να ματαιώσει «τα σχέδια του εχθρού», προειδοποιώντας ότι η υπονόμευση της ασφάλειας της χώρας αποτελεί «κόκκινη γραμμή».

Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει να παρέμβει εάν οι ιρανικές αρχές σκοτώσουν διαδηλωτές. «Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί θα αρχίσουμε να πυροβολούμε κι εμείς», δήλωσε την Παρασκευή ενώ σε νεότερη ανάρτησή του σήμερα, τόνισε πως “το Ιράν αναζητά την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν”.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με ανακοινώσεις μη κυβερνητικών οργανώσεων, περισσότεροι από 50 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί στο Ιράν από την 28η Δεκεμβρίου, κατά την έναρξη των κινητοποιήσεων διαμαρτυρίας εναντίον των κυβερνώντων ενώ μηνύματα που καταφτάνουν από Ιρανούς, που κατάφεραν να παρακάμψουν το μπλακάουτ μέσω του δορυφορικού συστήματος Starlink, κάνουν λόγο ακόμα και για “εκατοντάδες νεκρούς”.

«Υποστηρίζουμε μια επανάσταση, αλλά χρειαζόμαστε βοήθεια. Ελεύθεροι σκοπευτές έχουν τοποθετηθεί πίσω από την περιοχή Tajrish Arg», δήλωσε διαδηλωτής από την Τεχεράνη στην Guardian μέσω γραπτών μηνυμάτων. Όπως ανέφερε, πολλοί άνθρωποι πυροβολήθηκαν σε διάφορα σημεία της πόλης. “Είδαμε εκατοντάδες πτώματα”, είπε, με την εφημερίδα να διευκρινίζει πως δεν κατάφερε να επιβεβαιώσει την καταγγελία.

Το αμερικανικό Human Rights Activist ανέφερε ότι τουλάχιστον 65 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στο Ιράν και περισσότεροι από 2.300 έχουν συλληφθεί. Ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι ιρανικές αρχές έχουν επίσης καταγράψει θύματα μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας, τις οποίες οι τελευταίες αποδίδουν σε σαμποτέρ, που υποστηρίζονται από το εξωτερικό.

WSJ: Σενάρια για αεροπορική επίθεση από ΗΠΑ

Στο μεταξύ, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ φέρονται να έχουν ξεκινήσει προκαταρκτικές συζητήσεις για πιθανά σενάρια στρατιωτικής επίθεσης, σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον αποφασίσει να υλοποιήσει τις απειλές του Αμερικανού προέδρου.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, μία από τις επιλογές που συζητήθηκαν είναι μια μεγάλης κλίμακας αεροπορική επιχείρηση εναντίον πολλαπλών ιρανικών στρατιωτικών στόχων, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους.

Άλλος αξιωματούχος σημείωσε ότι δεν υπάρχει συμφωνία ως προς την πορεία δράσης και ότι μέχρι στιγμής δεν έχει μετακινηθεί στρατιωτικός εξοπλισμός ή προσωπικό στο πλαίσιο προετοιμασίας για επίθεση.

Οι αξιωματούχοι διευκρίνισαν ότι οι συζητήσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο του συνήθους επιχειρησιακού σχεδιασμού και τόνισαν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις επικείμενης επίθεσης κατά του Ιράν.

Ρωγμές εντός των δυνάμεων ασφαλείας;

Το κρίσιμο ερώτημα που αναδύεται πλέον είναι αν οι διαδηλώσεις μπορούν να προκαλέσουν ρωγμές στις δυνάμεις ασφαλείας, οδηγώντας μέρος τους να αρνηθεί τη βίαιη καταστολή ή ακόμη και να συνταχθεί με τους διαδηλωτές.

Δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, που εξήραν τις κινητοποιήσεις σε πόλεις όπως η Μασάντ καθώς και ισχυρισμοί περί υποχώρησης των δυνάμεων ασφαλείας σε ορισμένες περιοχές, έχουν τροφοδοτήσει τη σχετική συζήτηση. Αν και κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο να τεκμηριωθεί, δεδομένων των συνθηκών, αναλυτές σημειώνουν ότι η βαθιά οικονομική κρίση πλήττει εξίσου τους στρατιώτες και τις οικογένειές τους.

Άλλοι, πάντως, προειδοποιούν κατά των βεβιασμένων συμπερασμάτων. Εκτιμούν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης ενδέχεται να επιλέξουν μια πλήρη και αποφασιστική επέμβαση για την αποκατάσταση του ελέγχου, ακόμη κι αν αυτό εντείνει τις εσωτερικές πιέσεις.

«Δεν υπάρχουν ακόμη σαφή σημάδια αποφασιστικής μεταβολής της ισορροπίας ισχύος», σημειώνει περιφερειακός αναλυτής. «Το σύστημα μπορεί να επιλέξει την παρατεταμένη καταστολή αντί της κατάρρευσης, ακόμη κι αν αυτό οδηγήσει σε μακροχρόνια αστάθεια».

Την ανησυχία εντείνουν και μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες για συμμετοχή φιλοϊρανικών παραστρατιωτικών δυνάμεων στην καταστολή των διαδηλώσεων, μεταξύ των οποίων μέλη των ιρακινών Hashd al-Shaabi. Αν και τέτοιες αναφορές είναι δύσκολο να επαληθευτούν υπό συνθήκες επικοινωνιακού αποκλεισμού, αναλυτές σημειώνουν ότι η επέμβαση αλλοεθνών δυνάμεων έχει ιστορικό προηγούμενο στο Ιράν.

Με την ενημέρωση που καταφτάνει από το Ιράν να είναι αποσπασματική, παρατηρητές προειδοποιούν ότι όσα θα συμβούν τις επόμενες ημέρες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικά, όχι μόνο για την πορεία των διαδηλώσεων, αλλά και για τη σταθερότητα του ίδιου του ιρανικού καθεστώτος.