Η αλήθεια ενός Ιρανού πρόσφυγα στην Αθήνα: Έφτασε η ώρα να πέσει το καθεστώς…

Η εξέγερση στο Ιράν (αιματοβαμμένη, όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία) είναι, δικαίως, το θέμα των ημερών. Ξέρουμε όμως εμείς στην Ελλάδα ποιες είναι ακριβώς οι αιτίες της εξέγερσης, τι ζητούν, τέλος πάντων, οι εξερμένοι, γιατί βγαίνουν κατά χιλιάδες στους δρόμους ρισκάροντας τις ζωές τους;

Αναζητήσαμε τον Σαϊντ, Ιρανό πολιτικό πρόσφυγα στην Αθήνα και διαπιστώσαμε ότι σύμφωνα τουλάχιστον με τη δική του οπτική, η γενεσιουργός αιτία της εξέγερσης είναι η καταπίεση όλων των μορφών. Και ο συνομιλητής μας, συντηρητικών πολιτικών πεποιθήσεων ο ίδιος, μας βοήθησε να εστιάσουμε ακριβώς σ’ αυτό, στις μορφές της καταπίεσης.

“Πρέπει να ξέρετε ότι ο κόσμος έχει ένα θυμό και μία οργή που έχει συσσωρευτεί όχι φυσικά τις τελευταίες ημέρες αλλά τα πολλά τελευταία χρόνια” λέει από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ο Σαϊντ που ήρθε στην Ελλάδα, εκδιωγμένος ουσιαστικά, πριν από 10 χρόνια, το 2016.

“Η αιτία είναι όσο απλή φαντάζεται. Στο Ιράν δεν υπάρχει αυτό που στη Δύση ονομάζετε normal life, μία ζωή δηλαδή “κανονική” κατά την οποία οι πολίτες προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο δυνατόν για τους ίδιους και την οικογένειά τους. Και αυτό ήταν που έσπρωξε και εμένα έξω από τη χώρα στην οποία δεν έχω επιστρέψει τα τελευταία 10 χρόνια” λέει μ’ ένα εμφανές παράπονο στον τόνο της φωνής του.

“Παλαιότερα δεν ήμασταν πολλοί αυτοί που θέλαμε να φύγουμε από τη χώρα. Και εγώ δεν ήθελα αλλά αναγκάστηκα να το κάνω. Μαζί με τους γονείς μου καταλάβαμε ότι αυτό θα ήταν η καλύτερη λύση έστω και αν μας χώριζε. Αλλά δεν γινόταν διαφορετικά”.

Το γιατί που πλανήθηκε πάνω από τη συζήτηση ανέλαβε το εξηγήσει πολύ σύντομα και με σαφήνεια ο Σαϊντ. “Τι να σας πω; Ότι δεν μπορείς να έχεις μία κανονική σχέση με το αγόρι ή το κορίτσι της αρεσκείας σου; Ο, τι δεν μπορείς να πεις ξεκάθαρα τη γνώμη σου σε δημόσιο χώρο, στο λεωφορείο ας πούμε; Τα έλεγα όταν πρωτοήρθα σε Έλληνες φίλους και δεν πίστευαν. Όμως η καταπίεση είναι αυτό ακριβώς και πολλά άλλα πράγματα βεβαίως”.

Στην πατρίδα του ο Σαϊντ ήθελε να ασχοληθεί με την ποίηση έχοντας στο πλευρό του ένα φίλο του μουσικό. “Εγραφα. Είχαμε στόχους και όνειρα. Αλλά δεν μπορούσα να πάρω άδεια από το καθεστώς. Το κάθε τι χρειάζεται άδεια. Αυτό είναι πολύ περιοριστικό όπως μπορείτε να καταλάβετε”. Και προφανώς μπορούμε.

Εκτός όμως από τις αιτίες που έχουν να κάνουν με την ελεύθερη έκφραση, στο Ιράν ανέκυψαν τα τελευταία χρόνια και πολύ πιο “πεζοί” λόγοι για να εξεγερθεί κανείς. Όπως μάς λέει ο συνομιλητής μας “η οικονομική κατάσταση πλέον στη χώρα μου είναι αφόρητη για τους περισσότερους ανθρώπους. Να δώσω ένα παράδειγμα. Τα φάρμακα είναι πανάκριβα. Πολλοί δεν μπορούν να τα πληρώσουν, χρειάζεται ένας μισθός ή μία σύνταξη γι’ αυτά. Επίσης, τα ενοίκια. Οικογένειες που πληρώνουν ενοίκιο αντιμετωπίζουν θέματα επιβίωσης. Δεν βγαίνει ο μήνας, δεν βγαίνει η ζωή”.

Και οι γυναίκες; Μετά την (ουσιαστικά) δολοφονία της Μάχσα Αμίνι το καθεστώς έκανε ένα βήμα πίσω. “Ωστόσο, αυτό δεν ήταν αρκετό” λέει ο Σαϊντ. “Μία γυναίκα χρειάζεται άδεια, είτε από τον πατέρα είτε από το σύζυγό της σχεδόν για όλα και ιδιαίτερα για δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με το εξωτερικό. Θέλει, ας πούμε, κάποια να ταξιδέψει στο εξωτερικό άνευ συνοδείας; Χρειάζεται άδεια. Γι’ αυτό μιλάμε για δικτατορία”.

Τα τελευταία χρόνια, με την πρόοδο της τεχνολογίας και του διαδικτύου έγινε, κατά τι, ποιο εύκολο για τους Ιρανούς να ενημερώνονται για το τι συμβαίνει μακριά από τη χώρα τους. Το γεγονός αυτό έχει παίξει το ρόλο στην έκρηξη της οργής, υπάρχει πλέον πεδίο και αντικείμενο σύγκρισης. “Όταν ήμουν εγώ στο Ιράν” αφηγείται ο Σαϊντ “το διαδίκτυο ήταν πολύ αργό, βρισκόταν ακόμα στην αρχική του φάση. Αυτό σιγά-σιγά άλλαξε. Οι νέοι μάθαιναν πολύ πιο εύκολα τι γίνεται στον κόσμο και άρχισαν να ζητούν περισσότερο. Πάνω απ’ όλα δεν ήθελαν και δεν θέλουν να ζουν σε μία χώρα που μοιάζει με φυλακή”.

Σε περίπτωση, πάντως, που η εξέγερση φτάσει μέχρι το τέλος και το θεοκρατικό καθεστώς ανατραπεί (κάτι καθόλου σίγουρο), το Ιράν θα πρέπει να επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα διοικηθεί την επόμενη μέρα. Δεν πρόκειται για μία εύκολη συζήτηση. Ο Σαϊντ προτιμά την επιστροφή της μοναρχίας. “Δεν ήταν όλα τέλεια επί των ημερών τους” μάς λέει “αλλά οι Παχλαβί βελτίωσαν αρκετά πράγματα στο Ιράν. Ούτε καν ταυτότητες είχαν οι κάτοικοι της χώρας πριν από αυτούς” ισχυρίζεται ο Ιρανός πρόσφυγας.

“Το 1979 (σσ έτος που επιβλήθηκε η ισλαμική επανάσταση) μπορώ να πω ότι η χώρα ήταν πιο μπροστά απ’ ότι τώρα. Τα αδέρφια μου ποτέ δεν κατάφεραν να αγοράσουν ένα σπίτι. Πρόσφατα δε επέστρεψαν στο πατρικό. Φαίνεται ότι πολύς κόσμος επιθυμεί την επιστροφή του Παχλαβί και φαίνεται ότι αυτή είναι τώρα η μόνη επιλογή. Ο ίδιος ο διάδοχος έχει πει ότι μόλις έρθει θα γίνουν εκλογές στη χώρα για να επιλέξουν οι Ιρανοί την επόμενη κυβέρνησή τους. Αυτό που μετρά για μας είναι να πέσει αυτό το καταπιεστικό, για τους πολίτες, καθεστώς, αυτή είναι η προτεραιότητα” υπογραμμίζει.

Συνεχίζει στο ίδιο πνεύμα: Η επανάσταση, η εξέγερση αυτή χρειάζεται βοήθεια. Δεν ξέρω τι ακριβώς θέλουν οι ΗΠΑ. Εμείς θέλουμε ελευθερία πάντως. Όπως ελευθερία και όχι πόλεμο θέλουμε για όλο τον κόσμο και για την Παλαιστίνη φυσικά. Πληρώσαμε όμως πολλά για τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ, ακόμα και για τον Ασαντ στη Συρία. Που είναι όλα αυτά σήμερα την ώρα που πολλά παιδιά στο Ιράν δεν μπορούν να πάνε σχολείο” αναρωτιέται σε έναν ισχυρισμό στον οποίο φυσικά μπορεί να υπάρξει αντίλογος.

Στο τέλος της ημέρας όμως ο Σαϊντ μάς μιλά για τη δική του πατρίδα κα έχει έναν λόγο περισσότερο από εμάς να αγωνιά: “Νομίζω ότι έφτασε η ώρα να επιστρέψω έστω για λίγο. Εχω να πάω στο Ιράν 10 χρόνια, αν επέστρεφα, θα με έπιαναν. Πριν από χρόνια παρακαλούσαμε τον κόσμο να συμμετέχει στις μικρές εξεγέρσεις μας. Τώρα στο δρόμο κατεβαίνουν ολόκληρες οικογένειες, μητέρες με τα παιδιά τους. Να, λοιπόν, τι έχει αλλάξει. Εχω τέσσερις μέρες να μιλήσω στους δικούς μου, έχει κοπεί το ίντερνετ και το τηλέφωνο αλλά αυτή τη φορά πιστεύω ότι κάτι θα διαφοροποιηθούν προς το καλύτερο”.