Η απαγωγή του Μαδούρο “δοκιμάζει” τις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας

Ο κορυφαίος διπλωμάτης της Κίνας κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι ενεργούν ως “παγκόσμιος δικαστής”, μετά την αρπαγή του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, με σκοπό να δικαστεί στη Νέα Υόρκη, ενώ το Πεκίνο ετοιμάζεται να έρθει σε αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον στον ΟΗΕ για τη νομιμότητα αυτής της κίνησης.

Η Κίνα υιοθετεί διαχρονικά την αρχή της μη παρέμβασης και ασκεί συστηματική κριτική σε στρατιωτικές επιχειρήσεις που διεξάγονται χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ

Η απομάκρυνση, μέσα στη νύχτα, από την πρωτεύουσά του, του ηγέτη ενός από τους “παντός καιρού” στρατηγικούς εταίρους της Κίνας από τον αμερικανικό στρατό, όπως γράφει το Reuters, θα αποτελέσει δοκιμασία για τον ισχυρισμό του Πεκίνου ότι είναι σε θέση να συμβάλει στην επίλυση παγκόσμιων κρίσεων χωρίς να ακολουθεί τη στρατιωτική οδό της Ουάσιγκτον.

“Ποτέ δεν πιστέψαμε ότι οποιαδήποτε χώρα μπορεί να ενεργεί ως παγκόσμιος αστυνόμος, ούτε δεχόμαστε ότι κάποιο κράτος μπορεί να αυτοανακηρύσσεται παγκόσμιος δικαστής”, δήλωσε ο Γουάνγκ στον Πακιστανό ομόλογό του κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Πεκίνο την Κυριακή, αναφερόμενος στις “αιφνίδιες εξελίξεις στη Βενεζουέλα”, χωρίς να κατονομάσει άμεσα τις ΗΠΑ.

“Η κυριαρχία και η ασφάλεια όλων των χωρών πρέπει να προστατεύονται πλήρως βάσει του διεθνούς δικαίου”, πρόσθεσε ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, στις πρώτες του δηλώσεις μετά τις εικόνες που συγκλόνισαν τον κόσμο το Σάββατο, με τον 63χρονο Μαδούρο δεμένο και με τα μάτια καλυμμένα.

Ο Μαδούρο εμφανίζεται σήμερα σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης για να αντιμετωπίσει κατηγορίες που σχετίζονται με ναρκωτικά. Λίγα τετράγωνα μακριά, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα συνεδριάσει κατόπιν αιτήματος της Κολομβίας —με τη στήριξη της Κίνας και της Ρωσίας— για να συζητήσει την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να τον απαγάγει, μια κίνηση για την οποία ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει προειδοποιήσει ότι μπορεί να δημιουργήσει “ένα επικίνδυνο προηγούμενο”.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα, ως η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και κορυφαίος εμπορικός εταίρος σε διεθνές επίπεδο, θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της διεθνούς κριτικής απέναντι στις ενέργειες της Ουάσιγκτον.

“Δεν υπάρχουν πολλά σε επίπεδο υλικής στήριξης που μπορεί να προσφέρει η Κίνα στη Βενεζουέλα αυτή τη στιγμή, όμως σε επίπεδο ρητορικής το Πεκίνο θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, καθώς θα ηγηθεί της προσπάθειας στον ΟΗΕ και μαζί με άλλες αναπτυσσόμενες χώρες θα επιχειρήσει να συσπειρώσει τη διεθνή κοινή γνώμη εναντίον των ΗΠΑ”, δήλωσε ο Έρικ Όλαντερ, συνιδρυτής του China–Global South Project.

“Αυτό που έχουμε δει στις περιπτώσεις της Ζιμπάμπουε και του Ιράν, που επίσης βρίσκονται υπό δυτικές κυρώσεις, είναι ότι η Κίνα δείχνει τη δέσμευσή της σε αυτές τις σχέσεις μέσω εμπορίου και επενδύσεων, ακόμη και υπό δύσκολες συνθήκες”, πρόσθεσε.

Οι ιστορικοί δεσμοί Κίνας – Βενεζουέλας

Με τον Τραμπ να απειλεί επίσης με στρατιωτική δράση κατά της Κολομβίας και του Μεξικού και να δηλώνει ότι το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας “μοιάζει έτοιμο να καταρρεύσει” από μόνο του, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής που έχουν προσχωρήσει στη ναυαρχίδα της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής, την Παγκόσμια Πρωτοβουλία Ασφάλειας του προέδρου Σι Τζινπίνγκ, ενδέχεται πλέον να αναρωτιούνται πώς θα τις προστατεύσει αυτή η συμφωνία αν δοκιμαστεί στην πράξη.

Τη Δευτέρα, ο Σι κάλεσε όλες τις χώρες να τηρούν το διεθνές δίκαιο και τις αρχές του ΟΗΕ, λέγοντας ότι οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να δίνουν το παράδειγμα, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει τις ΗΠΑ ή τη Βενεζουέλα.

Το Πεκίνο έχει καταγράψει σημαντικές επιτυχίες στη Λατινική Αμερική, αποσπώντας τη διπλωματική αναγνώριση χωρών που έως πρόσφατα στήριζαν την Ταϊβάν, με την Κόστα Ρίκα, τον Παναμά, τη Δομινικανή Δημοκρατία, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Νικαράγουα και την Ονδούρα να ευθυγραμμίζονται τα τελευταία είκοσι χρόνια με τη ρητορική στρατηγικής συνεργασίας της κινεζικής οικονομίας των 19 τρισ. δολαρίων.

Η σχέση Βενεζουέλας–Κίνας, που ξεκίνησε με τη μεταφορά αναγνώρισης το 1974, εμβαθύνθηκε επί Ούγκο Τσάβες, ο οποίος απομάκρυνε τη χώρα από τις ΗΠΑ και την ευθυγράμμισε στενά με το Πεκίνο. Η στενή σχέση συνεχίστηκε και μετά τον θάνατο του Τσάβες το 2013, όταν την ηγεσία ανέλαβε ο Μαδούρο, ο οποίος μάλιστα έγραψε τον γιο του στο κορυφαίο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου το 2016.

Σε αντάλλαγμα, το Πεκίνο διοχέτευσε κεφάλαια στα διυλιστήρια πετρελαίου και στις υποδομές της Βενεζουέλας, προσφέροντας μια οικονομική σανίδα σωτηρίας καθώς οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους ενίσχυαν τις κυρώσεις από το 2017. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα ετήσια στοιχεία της κινεζικής τελωνειακής υπηρεσίας, η Κίνα αγόρασε το 2024 αγαθά αξίας περίπου 1,6 δισ. δολαρίων, με το πετρέλαιο να αντιστοιχεί περίπου στο μισό του συνόλου.

“Ήταν ένα μεγάλο πλήγμα για την Κίνα· θέλαμε να φαινόμαστε ως ένας αξιόπιστος φίλος της Βενεζουέλας”, δήλωσε Κινέζος κυβερνητικός αξιωματούχος που είχε ενημερωθεί για συνάντηση του Μαδούρο με τον ειδικό απεσταλμένο της Κίνας για τις υποθέσεις της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, Τσιου Σιαοτσί, λίγες ώρες πριν από τη σύλληψη του Βενεζουελάνου προέδρου.