Η Ευρώπη γυρνά την πλάτη στον Τραμπ – Ποιες χώρες θα παραστούν στο “Συμβούλιο Ειρήνης”

Η Ευρώπη φαίνεται σε μεγάλο βαθμό να επιλέγει να παραμείνει στο περιθώριο, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ συγκαλεί για πρώτη φορά την Πέμπτη (19/2) στην Ουάσινγκτον τη νέα διακυβερνητική του οργάνωση, το «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace).

Η εναρκτήρια συνεδρίαση αναμένεται να επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στη διακυβέρνηση και την ανοικοδόμηση της Γάζας μετά τον πόλεμο. Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε αρχικά τον Σεπτέμβριο ως το σχέδιο εκεχειρίας 20 σημείων της Ουάσινγκτον για τη Γάζα, αλλά έκτοτε αναδιαμορφώθηκε σε μια ευρύτερη πλατφόρμα διεθνούς επίλυσης συγκρούσεων.

Όπως γράφει το Euractiv, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η αντίδραση υπήρξε ψυχρή, με τις χώρες να επιλέγουν καθεστώς παρατηρητή και, σε πολλές περιπτώσεις, να εκφράζουν ανοιχτό σκεπτικισμό. Μόνο η Ουγγαρία και η Βουλγαρία έχουν δηλώσει ότι σκοπεύουν να συμμετάσχουν πλήρως στο σχήμα. Η Ιταλία, η Ρουμανία, η Ελλάδα και η Κύπρος θα παραστούν ως παρατηρητές. Ορισμένες χώρες, όπως η Δανία, δεν έλαβαν καν πρόσκληση.

Η Κομισιόν επίσης δεν προχώρησε σε πλήρη συμμετοχή, επιλέγοντας να αποστείλει την Επίτροπο για τη Μεσόγειο Dubravka Šuica, μια σχετικά χαμηλόβαθμη φιγούρα στην ιεραρχία.

Θέσεις των χωρών της ΕΕ

Αυστρία: Μάλλον δεν θα συμμετάσχει. Ο καγκελάριος Christian Stocker δήλωσε ότι η χώρα του δεν σκοπεύει να γίνει μέλος. «Υπάρχει ήδη ένας οργανισμός για τέτοιες περιπτώσεις, ο ΟΗΕ… και δεν είμαι υπέρ παράλληλων δομών».

Βέλγιο: Δεν συμμετέχει και δεν προσκλήθηκε. Ο υπουργός Εξωτερικών Maxime Prévot διέψευσε ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου ότι το Βέλγιο είχε εγγραφεί. Το δημόσιο δίκτυο RTBF μετέδωσε ότι οι Αμερικανοί μπέρδεψαν το Βέλγιο με τη Λευκορωσία. Το Βέλγιο επιθυμεί κοινή θέση της ΕΕ.

Βουλγαρία: Σκοπεύει να συμμετάσχει. Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Rossen Jeliazkov κάθισε δίπλα στον Trump κατά την επίσημη παρουσίαση της πρωτοβουλίας στην Ελβετία, αλλά η απόφαση εκκρεμεί για επικύρωση από το κοινοβούλιο.

Κροατία: Δεν συμμετέχει. Ο πρωθυπουργός Andrej Plenković και ο πρόεδρος Zoran Milanović συμφώνησαν στην απόρριψη της πρόσκλησης.

Κύπρος: Καθεστώς παρατηρητή. Αθήνα και Λευκωσία ανέφεραν ότι διατηρούν ανοιχτούς διαύλους με το Ισραήλ και την Παλαιστινιακή Αρχή.

Τσεχία: Πιθανότατα δεν θα συμμετάσχει. Ο πρωθυπουργός Andrej Babiš δήλωσε ότι η Πράγα θέλει να συντονιστεί με άλλες χώρες της ΕΕ.

Δανία: Δεν προσκλήθηκε. Μετά τις πιέσεις του Trump προς Κοπεγχάγη και Νουούκ για τη Γροιλανδία, ήταν η μόνη σκανδιναβική χώρα χωρίς πρόσκληση.

Εσθονία: Δεν προσκλήθηκε.

Φινλανδία: Δεν συμμετέχει. Ο πρόεδρος Alexander Stubb χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «καλή», αλλά δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα συμμετάσχει στην παρούσα μορφή.

Γαλλία: Δεν συμμετέχει. Εξέφρασε ανησυχίες για επικάλυψη με τον ΟΗΕ και ασυμβατότητα με διεθνείς δεσμεύσεις.

Γερμανία: Πιθανότατα δεν θα συμμετάσχει. Ο υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul υπογράμμισε ότι υπάρχει ήδη ο ΟΗΕ ως θεσμικό όργανο επίλυσης συγκρούσεων.

Ελλάδα: Καθεστώς παρατηρητή. Η Αθήνα αρχικά αντιτάχθηκε, ζητώντας περιορισμό στη Γάζα και επιμένοντας στην τήρηση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ουγγαρία: Συμμετέχει. Ο πρωθυπουργός Viktor Orbán δήλωσε ότι η χώρα του θα είναι ιδρυτικό μέλος.

Ιρλανδία: Δεν συμμετέχει. Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Simon Harris μίλησε για «πολύ σοβαρά προειδοποιητικά σημάδια».

Ιταλία: Καθεστώς παρατηρητή. Ο υπουργός Εξωτερικών Antonio Tajani δήλωσε ότι είναι «σκόπιμο» να συμμετάσχει ως παρατηρητής.

Λετονία: Δεν προσκλήθηκε.

Λιθουανία: Δεν προσκλήθηκε και δεν θα συμμετείχε.

Λουξεμβούργο: Δεν προσκλήθηκε και δεν θα συμμετείχε. Ο πρωθυπουργός Luc Frieden δήλωσε ότι προτιμά υφιστάμενους πολυμερείς οργανισμούς.

Μάλτα: Αναποφάσιστη. Ο πρωθυπουργός Robert Abela ανέφερε «άτυπη» πρόσκληση.

Ολλανδία: Έλαβε πρόσκληση, αλλά δεν έχει αποφασίσει. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Dick Schoof επιβεβαίωσε την πρόσκληση, ενώ η νέα κυβέρνηση υπό τον Rob Jetten δεν έχει τοποθετηθεί.

Πολωνία: Δεν συμμετέχει. Παρότι ο πρόεδρος Karol Nawrocki εμφανίστηκε θετικός, ο πρωθυπουργός Donald Tusk δήλωσε ότι η Πολωνία δεν θα συμμετάσχει «υπό τις παρούσες συνθήκες».

Πορτογαλία: Θα συμμετάσχει μόνο αν περιοριστεί στη Γάζα. Ο υπουργός Εξωτερικών Paulo Rangel δήλωσε ότι η Λισαβόνα είναι ανοιχτή υπό αυτόν τον όρο.

Ρουμανία: Καθεστώς παρατηρητή. Ο πρόεδρος Nicușor Dan θα παραστεί ως παρατηρητής.

Σλοβακία: Αρνήθηκε. Ο πρωθυπουργός Robert Fico επικαλέστηκε, μεταξύ άλλων, το κόστος συμμετοχής ύψους 1 δισ. δολαρίων.

Σλοβενία: Αρνήθηκε. Ο πρωθυπουργός Robert Golob δήλωσε ότι η πρωτοβουλία «υπονομεύει σοβαρά τη διεθνή τάξη».

Ισπανία: Αρνήθηκε. Ο πρωθυπουργός Pedro Sánchez δήλωσε ότι η απόφαση συνάδει με τη δέσμευση της χώρας του στο πολυμερές σύστημα και τον ΟΗΕ.

Σουηδία: Δεν συμμετέχει. Ο πρωθυπουργός Ulf Kristersson δήλωσε ότι θα συντονιστεί με άλλες χώρες της ΕΕ, αλλά δεν θα ενταχθεί «με το κείμενο όπως έχει σήμερα».

Και οι Βρυξέλλες;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι η Šuica θα μεταβεί στην Ουάσινγκτον για τις συνομιλίες για τη Γάζα. «Δεν γινόμαστε μέλος», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου Paula Pinho.

Ανώτατοι αξιωματούχοι της ΕΕ εξέφρασαν επιφυλάξεις. Ο πρόεδρος του European Council, António Costa, δήλωσε ότι υπάρχουν «σοβαρές αμφιβολίες» σχετικά με το εύρος, τη διακυβέρνηση και τη συμβατότητα της πρωτοβουλίας με τον Χάρτη του ΟΗΕ.

Παρόμοιες ανησυχίες διατύπωσε και η European External Action Service, σύμφωνα με έγγραφο που επικαλείται το Euractiv, επισημαίνοντας ότι ο καταστατικός χάρτης της πρωτοβουλίας εγείρει ζητήματα σε σχέση με τις συνταγματικές αρχές της ΕΕ.