Η “συνάντηση” της ποπ κουλτούρας με τον Ντόναλντ Τραμπ

Μια προσωπικότητα που έχει απασχολήσει ουκ ολίγες φορές με τις δηλώσεις, τον τρόπο έκφρασης αλλά και τις πράξεις της μπαίνει στη σφαίρα της δημοφιλούς κουλτούρας, γίνεται πεδίο σχολιασμού, ενδεχομένως για τους λάθος λόγους και αποτελεί πεδίο σάτιρας για ένα μεγάλο μέρος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των εκπομπών της αμερικανικής τηλεόρασης.

Από τον Ιανουάριο του 2025 ο Ντόναλντ Τραμπ ασκεί για δεύτερη φορά τα καθήκοντα του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και το TikTok έχει κατακλυστεί από τη χρήση δηλώσεων του που γίνονται συνεχώς “viral”ενώ παράλληλα αποτέλεσε μια από τις δημοφιλέστερες στολές του Halloween και σατιρίστηκε αναρίθμητες φορές από τις βραδινές εκπομπές της αμερικανικής τηλεόρασης.

“They’re eating the dogs, they‘re eating the cats”

Οι αβάσιμες και ρατσιστικές δηλώσεις του που γνώρισαν διεθνή αναγνώριση μέσω της πλατφόρμας του TikTok και του Χ ενώ μετατράπηκαν ακόμα και σε τραγούδι, ξεκινούν ήδη από την προεκλογική εκστρατεία του Αμερικανού προέδρου.

Όπως αναφέρει το BBC o Ντοναλντ Τραμπ κατά την διάρκεια του προεδρικού του debate τον Σεπτέμβριο του 2024 επανέλαβε τον αβάσιμο ισχυρισμό πως παράτυποι μετανάστες από την Αϊτή τρώνε κατοικίδια ζώα σε πόλη του Οχάιο.

Συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια του προεδρικού ντιμπέιτ του ABC, ο Τραμπ δήλωσε: “Στο Σπρίνγκφιλντ τρώνε τα σκυλιά. Οι άνθρωποι που ήρθαν, τρώνε τις γάτες. Τρώνε – τρώνε τα κατοικίδια των ανθρώπων που ζουν εκεί”, ωστόσο οι τοπικές αρχές διέψευσαν κατηγορηματικά ότι υπάρχουν αξιόπιστες καταγγελίες για τέτοια περιστατικά.

Ο ισχυρισμός είχε προηγουμένως διαδοθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τον Ρεπουμπλικανό αντιπρόεδρο πλέον των ΗΠΑ,  Τζέι Ντι Βανς να τον προωθεί, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ χαρακτήρισε τη ρητορική «επικίνδυνη» και βασισμένη σε ρατσιστικά στερεότυπα.

Ωστόσο οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου πέρασαν απευθείας στη σφαίρα της σάτιρας και των memes

Οι χρήστες του TikTok χρησιμοποιούσαν τις δηλώσεις του Τραμπ ως ήχο τον οποίο και έβαζαν στα κατοικίδια τους και κατέγραφαν τις αντιδράσεις τους στο άκουσμά του. Τα κατοικίδια των χρηστών, γάτες και σκύλοι, φαίνεται να τρομάζουν ή να μένουν “σοκαρισμένα” όταν ακούνε τη φράση που εκφωνεί ο Τραμπ.

Τα βίντεο στο TikTok

Τα memes στο X

Αργότερα ο ισχυρισμός του μετατράπηκε και σε τραγούδι – παρωδία από τον αφρικανικής καταγωγής μουσικό παραγωγό the Kiffness ή αλλιώς Davind Scott, με τίτλο “Eating the Cats ft. Donald Trump (Debate Remix)”

Το τραγούδι συγκέντρωσε πάνω από 17 εκατομμύρια προβολές στο YouTube, ενώ στο X ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο προβολές μέσα στο πρώτο 24ωρο από τη δημοσίευσή του.

Μιλώντας για τα κίνητρα πίσω από το τραγούδι, ο Kiffness σημειώνει ότι η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην αρνητικότητα και την πόλωση, ειδικά όταν το επίκεντρο είναι μια προσωπικότητα όπως ο Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, υπογραμμίζει πως παρακολουθεί στενά την αμερικανική πολιτική, καθώς οι εξελίξεις εκεί έχουν άμεσες συνέπειες και για τη πατρίδα του, τη Νότια Αφρική.

Halloween

Κατά τους εορτασμούς του Halloween στις ΗΠΑ υποστηρικτές και μη του “εμπνεύστηκαν” από τον 47ο πρόεδρο της χώρας και ντύθηκαν, “Ντοναλντ Τραμπ”.

Μικροί και μεγάλοι φόρεσαν την ξανθιά τους περούκα, το χαρακτηριστικό μπλε κοστούμι με την κόκκινη γραβάτα και το MAGA (“Make America Great Again”) καπέλο και έγιναν πλανητάρχες για μια μέρα.

 

Οι μιμήσεις και ο “viral” χορός

Η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί επίσης πηγή παραγωγής περιεχομένου και στο γενικότερο πλαίσιο της εικόνας του.

Στο TikTok παρατηρείται έντονα το φαινόμενο πολλών χρηστών να μπαίνουν στη διαδικασία να μιμούνται τη φωνή του Ντόναλντ Τραμπ, συνήθως για χιουμοριστικούς ή σατιρικούς σκοπούς. Μέσα από βίντεο που συνδυάζουν υπερβολή, μοντάζ και χαρακτηριστικές εκφράσεις του, οι δημιουργοί περιεχομένου επιχειρούν να αναπαράγουν τον ιδιαίτερο τόνο και ρυθμό της ομιλίας του Αμερικανού προέδρου.

Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με το χαρακτηριστικό χορευτικό του Αμερικανού προέδρου με το τραγούδι της προεκλογικής του καμπάνιας, “Y.M.C.A.” των Village People.

Οι κινήσεις του περιλαμβάνουν αργές, επαναλαμβανόμενες “γροθιές” στον αέρα σε συνδυασμό με ρυθμικές κινήσεις των γοφών.

Ο χορός “έκανε την πρώτη του εμφάνιση” στις συγκεντρώσεις της προεκλογικής εκστρατείας του 2020, ενώ απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη δημοσιότητα το 2024 και το 2025, όταν οι συγκεκριμένες χειρονομίες εξελίχθηκαν σε αναπόσπαστο στοιχείο της δημόσιας εικόνας του.

Μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο χορός διαδόθηκε ευρέως, ξεπερνώντας τα όρια της πολιτικής σκηνής, υιοθετήθηκε από άτομα εκτός του πολιτικού χώρου και μετατράπηκε σε πολιτισμικό και διαδικτυακό φαινόμενο.

Η ενότητα “SNL” και τα late night shows

Η πολιτική και κοινωνική σάτιρα έχει καθιερωθεί εδώ και χρόνια ως ένα σημαντικό στοιχείο της τηλεόρασης. Πλήθος εκπομπών και late night shows αξιοποιούν το χιούμορ, την υπερβολή και την παρωδία για να σχολιάσουν δημόσια πρόσωπα, πολιτικές αποφάσεις και κοινωνικά ζητήματα.

Μέσα από σκετς, συνεντεύξεις και θεατρικές αναπαραστάσεις, οι παρουσιαστές και οι ηθοποιοί μετατρέπουν σύνθετα ή σοβαρά γεγονότα σε κωμικά στιγμιότυπα προσφέροντας παράλληλα ένα είδος κοινωνικού σχολίου στα διάφορα ζητήματα.

Η αμερικανική εκπομπή Saturday Night Live (SNL) συνεχίζει να αποτελεί μια από τις πιο διάσημες εκπομπές σάτιρας των πολιτικών γεγονότων, με ιδιαίτερη έμφαση στον Ντόναλντ Τραμπ, τις δημόσιες εμφανίσεις αλλά και τοποθετήσεις του και για το 2025.

“Elon Musk Cold Open”

Το συγκεκριμένο σκετς του SNL σατίριζε μια ύψιστης σημασίας συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2025, ανάμεσα στον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Έβανς για την πραγματοποίηση συζητήσεων σχετικά με τον τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία.

Στην διάρκεια αυτής της συνάντησης ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ “επέπληξαν” τον Ουκρανό πρόεδρο, κατηγορώντας τον ότι “δεν ήταν αρκετά ευγνώμων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες” ενώ οι δημοσιογράφοι που βρίσκονται στην αίθουσα μετέδωσαν ότι ο Ζελένσκι, ο Τζέι Ντι Βανς και ο Τραμπ αντάλλαξαν μια σειρά από σκληρά σχόλια.

Στην αναπαράσταση της συνάντησής του από τους ηθοποιούς της εκπομπής βλέπουμε να παρεμβαίνει στη συζήτηση και ένας ακόμη ηθοποιός που υποδύεται τον  Ίλον Μασκ (αυτό δεν συνέβη στο πραγματικό γεγονός), κρατώντας το αλυσοπρίονο που ο πραγματικός Μασκ χρησιμοποίησε στο συνέδριο CPAC στις 21 Φεβρουαρίου, για να γιορτάσει τις περικοπές που έκανε το Τμήμα Κυβερνητικής Αποδοτικότητας (DOGE) στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Ο ηθοποιός ως Μασκ φορούσε ένα μαύρο T-shirt, σακάκι και μαύρο καπέλο MAGA, ρούχα που ο ίδιος ο Μασκ είχε φορέσει αντί για κοστούμι τόσο στην εκστρατεία του Τραμπ όσο και στην τηλεοπτική του επίσκεψη στο Οβάλ Γραφείο.

“Η ανακαίνιση του Λευκού Οίκου”

Στο συγκεκριμένο προμαγνητοσκοπημένο σκετς του Saturday Night Live ο ηθοποιός Μάιλς Τέλερ υποδύεται τα δίδυμα αδέλφια Τζόναθαν και Ντρου Σκοτπου και παρωδεί το καναδικό ριάλιτι Property Brothers.

Το επεισόδιο διακωμωδεί επίσης την αίσθηση του Τραμπ πως μπορεί να κάνει ότι θέλει χωρίς καμία συνέπεια των πράξεων του όπως η απόφασή του να κατασκευάσει μια νέα αίθουσα χορού στον Λευκό Οίκο.

Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα TheGuardian,τον Οκτώβριο του 2025 συνεργεία γκρέμισαν μέρος της ανατολικής πτέρυγας του Λευκού Οίκου, προκειμένου να ξεκινήσει η ανέγερση μιας νέας “χρυσής” αίθουσας δεξιώσεων αξίας 250 εκατ. δολαρίων.

Η κίνηση προκάλεσε αντιδράσεις ακόμα και σε όσους έχουν συνηθίσει τα “θεάματα” Τραμπ, με πολλούς να χαρακτηρίζουν την συγκεκριμένη κίνηση ως “προσβολή στην θεσμική παράδοση”, και παρότι δεν υπήρξε επίσημη έγκριση από την Εθνική Επιτροπή Πολεοδομικού Σχεδιασμού, ο Τραμπ προχώρησε κανονικά, υποστηρίζοντας ότι η κατασκευή χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ιδιωτικές δωρεές.

Καθώς το σκετς συνεχίζεται και τα δύο αδέρφια προσπαθούν να ικανοποιήσουν τόσο τις παράλογες απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ όσο και να αντιμετωπίσουν τις μεταξύ τους κόντρες, ο Τραμπ φαίνεται να γεμίζει τον Λευκό Οίκο με χρυσά διακοσμητικά, να αντικαθιστά πορτρέτα με εικόνες του εαυτού του και να θέλει να μετατρέψει τον Κήπο των Ρόδων σε κάτι που θυμίζει Olive Garden, διαθέτοντας έναν απεριόριστο προϋπολογισμό.

Το σκετς κορυφώνεται με ακραία αστεία για κατεδαφίσεις, απελάσεις και σχέδια για μια τρίτη θητεία, (κάτι που συνταγματικά δεν επιτρέπεται) πράγματα που κατά καιρούς έχει εκφράσει και στην πραγματικότητα ο Αμερικανός πρόεδρος, και κλείνει όταν ο Τραμπ αρνείται να πληρώσει τα αδέλφια, καλώντας την ICE λόγω του ότι είναι Καναδοί.

 

 

Sleepy Trump: Οι στιγμές που ο Τραμπ “ξεκούραζε τα μάτια του”

Φωτογραφίες που δείχνουν τον Ντόναλντ Τραμπ να κλείνει τα μάτια του κατά τη διάρκεια μιας ανακοίνωσης στο Οβάλ Γραφείο τον Νοέμβριο του 2025 κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τους πολιτικούς του αντιπάλους να χρησιμοποιούν τα πλάνα για να αμφισβητήσουν την ικανότητά του να εκτελεί τα καθήκοντά του.

Όπως αναφέρει το CNN, σε μερικές στιγμές, τα μάτια του φαινόταν κλειστά, ενώ σε άλλες φαινόταν να προσπαθεί να τα κρατήσει ανοιχτά. Οι εικόνες αυτές προκάλεσαν σφοδρή κριτική από τους επικριτές του αλλά και ανησυχία για την υγεία του Αμερικανού προέδρου.

Σύμφωνα με το Deadline, το Daily Show με ένα χριστουγεννιάτικο βίντεο και άλλες βραδινές εκπομπές, όπως το Jimmy Kimmel Live!, το The Late Show με τον Stephen Colbert και το The Tonight Show με τον Jimmy Fallon, αλλά και χρήστες των μέσων κοινωνική δικτύωσης έχουν συχνά σατιρίσει τον Τραμπ, για το γεγονός πως το τελευταίο διάστημα φαίνεται να αποκοιμιέται δημόσια.

Στο σατιρικό βίντεο του Daily Show ακούγονται τα ακριβή λόγια του Τραμπ προς τον Τζο Μπάιντεν όταν τον είχε επικρίνει για το γεγονός πως είχε αποκοιμηθεί σε διάφορες δημόσιος εμφανίσεις του, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζονται μια σειρά από βίντεο του ίδιου του  Ντόναλντ Τραμπ που είναι έτοιμος να κοιμηθεί ακόμη και σε σημαντικές συναντήσεις που πραγματοποιεί.

“Ποιος στο καλό κοιμάται μπροστά στους παπαράτσι, τα μέσα ενημέρωσης; Πώς μπορείς να κοιμηθείς μπροστά στα μέσα; Και αυτός κοιμάται σαν πουλάκι, βλέπεις τη σάλια να τρέχει στο πλάι του μάγουλού του. Ποιος στο καλό θέλει να κοιμάται με αυτούς τους ανθρώπους να τον παρακολουθούν; Εγώ ποτέ δεν θα μπορούσα να κοιμηθώ κάτω από τέτοιες συνθήκες. Δεν θα με δεις ποτέ να κοιμάμαι μπροστά σε κάμερες”, φαίνεται να είχε αναφέρει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Δείτε το βίντεο του Daily Show

 

Υπενθυμίζεται πως στο παρελθόν ο Τραμπ έχει κατηγορήσει έντονα και αρκετές φορές τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν για έλλειψη ενεργητικότητας, αποκαλώντας τον “Sleepy Joe” κατά τη διάρκεια των εκλογών του προηγούμενου έτους ενώ συνεχίζοντας ακόμη και σήμερα να χρησιμοποιεί αυτό το προσωνύμιο.

Ντοναλντ Τραμπ: Οι λόγοι πίσω από την πολιτική σάτιρα – Η ανάλυση

Για το φαινόμενο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και για τον ρόλο της πολιτικής σάτιρας ως αναπόσπαστου στοιχείου του σύγχρονου πολιτικού τοπίου —που εξελίσσεται σε ολοένα πιο ελκυστικό κομμάτι τόσο των μέσων ενημέρωσης όσο και της δημοφιλούς κουλτούρας, μίλησε στο NEWS24/7 η Ιωάννα Βώβου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου.

Η ίδια εξήγησε την ελκυστικότητα που εκπέμπει μια πολιτική περσόνας σαν τον Ντόναλντ Τραμπ που έχει απασχολήσει και έχει γίνει κατά κάποιον τρόπο στόχαστρο μιας πολιτικής σάτιρας αλλά και κομμάτι της ποπ κουλτούρας της εποχής.

Τα παραπάνω memes, tiktok βίντεο αλλά και όλες αυτές οι μιμήσεις των presumers, ενός είδους ατόμου που ταυτόχρονα καταναλώνει και παράγει αγαθά ή υπηρεσίες με τη χρήση του διαδικτύου, είναι θα λέγαμε μέρος του πολιτικού σχολιασμού.

Η έντονη διακωμώδηση του Ντόναλντ Τραμπ και η διαρκής μίξη πολιτικής και δημοφιλούς  κουλτούρα δεν αποτελούν ένα αποκομμένο ή καινοφανές φαινόμενο. Αντίθετα, εντάσσονται σε μια μακρά ιστορική διαδρομή πολιτικής σάτιρας, η οποία προσαρμόζεται διαχρονικά στα εκάστοτε μέσα και τεχνολογίες.

Η πολιτική σάτιρα έχει βαθιές ρίζες: από τις γελοιογραφίες στις εφημερίδες και την πολιτική επιθεώρηση στο θέατρο, μέχρι τα σατιρικά σκέτς, το stand-up comedy και τις τηλεοπτικές εκπομπές.

“Στην Ευρώπη και στην Αμερική δεν είναι κάτι καινούριο. Έχει μία μακρά παράδοση. Υπήρχαν, ας πούμε, οι μαριονέτες που μία εκδοχή τους ήταν και στην Ελλάδα

Ή εκπομπές όπως το The Saturday Night. (που έχουμε αναφέρει και παραπάνω) Εκπομπές τις οποίες κόβει ο Τραμπ. Αλλά θέλω να πω πως η σάτιρα και το μπλέξιμο, το μπέρδεμα, η μίξη δημοφιλών προϊόντων μιντιακών και πολιτικής είναι κάτι το οποίο έχει μία μακρά ιστορία”, αναφέρει η κα. Βώβου.

Με την έλευση της ιδιωτικής τηλεόρασης –και αργότερα των ψηφιακών πλατφορμών– αυτή η μίξη έγινε ακόμη πιο έντονη.

Πολιτικά πρόσωπα άρχισαν να αποτελούν υλικό όχι μόνο ενημέρωσης, αλλά και ψυχαγωγίας. Βέβαια το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται στην εποχή Τραμπ.

“Αυτό εντείνεται, αλλά εντείνεται εδώ και μία εικοσαετία τουλάχιστον. Το βλέπουμε και από τις προεκλογικές εκστρατείες του Ομπάμα και της Χίλαρι Κλίντον, δηλαδή τη μίξη δημοφιλούς κουλτούρας και πολιτικής, αναφορές σε μουσική, σποτ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα προεκλογικά σποτ του Ομπάμα, που παρωδούσαν τη διαφήμιση της Apple, υιοθετώντας τη γλώσσα της pop αισθητικής”, σημειώνει.

Η μετάβαση στο YouTube και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άνοιξε τον δρόμο για τη λεγόμενη “παραγωγή από τα κάτω”.

“Όπως έχουμε την fanfiction, τις παραγωγές των prosumers, των YouTubers για τις αγαπημένες τους σειρές έχουμε έτσι και απόπειρες παρωδίας για πολιτικά θέματα, κοινωνικά θέματα και προσώπων πολιτικών διεθνώς.

Αυτό το έχουμε και στους YouTubers, αυτό περνάει και η παραγωγή από τα κάτω, από τους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το βλέπουμε και με τα memes που κυκλοφορούν και παίρνουν τη μορφή κοινωνικού και πολιτικού σχολίου”.

Υπογραμμίζει πως “τα memes, ειδικότερα, θα μπορούσαμε να πούμε πως λειτουργούν σήμερα ως μια αναγνωρίσιμη μορφή πολιτικού και κοινωνικού σχολίου”.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν εμφανίζεται ως πολιτικός “εν κενώ”.

“Η περσόνα του συγκροτείται μέσα σε ένα ήδη διαμορφωμένο μιντιακό περιβάλλον, όπου τα όρια ανάμεσα στην πολιτική, τη διασκέδαση και τη δημοφιλή κουλτούρα είναι δυσδιάκριτα”.

Άλλωστε, θα αναφέρει η κα Βώβου παρακάτω, πως πριν ακόμα αναλάβει την προεδρία, ο Τραμπ είχε καθιερωθεί ως μιντιακή φιγούρα: επιτυχημένος επιχειρηματίας που ενσάρκωνε το “αμερικανικό όνειρο”, τηλεοπτικός παρουσιαστής στο reality The Apprentice, ένα πρόσωπο με εμφανίσεις σε σειρές και ταινίες.

Η πολιτική του ιδιότητα προστέθηκε σε ένα ήδη υβριδικό προφίλ.

Αυτό το υβρίδιο –επιχειρηματίας, τηλεπερσόνα και πολιτικός– συμπυκνώνει τη λογική της εποχής.

Η δημοφιλής κουλτούρα δεν λειτουργεί μόνο ως καθρέφτης πολιτικών στάσεων, αλλά και ως μηχανισμός διαμόρφωσής τους.

Στον σημερινό “πλατφορμοποιημένο δημόσιο χώρο”, θα σχολιάσει πως δεν υπάρχουν καθαρές διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στο τι είναι πολιτική ενημέρωση, τι ψυχαγωγία και τι κοινωνική αλληλεπίδραση. Η δημοφιλής κουλτούρα δεν λειτουργεί μόνο ως καθρέφτης πολιτικών στάσεων, αλλά και ως μηχανισμός διαμόρφωσής τους.

Το κατά πόσο αυτή η διαρκής μίξη αποδυναμώνει ή όχι τη “σοβαρή” πολιτική συζήτηση παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

“Άλλοι βλέπουν στον καταιγισμό μιμιδίων και παρωδιών τον κίνδυνο της καρικατούρας που επισκιάζει την ουσία. Άλλοι, όμως, υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για αναπόσπαστη μορφή πολιτικού λόγου, με διαφορετικούς βαθμούς συμμετοχής και εμπλοκής: από το απλό που θα λέγαμε “for fun” (“για να γελάσουμε”) μέχρι τη συνειδητή πολιτική τοποθέτηση και τη συλλογική ταυτότητα μέσα σε ψηφιακές κοινότητες”.

Ανάλογα φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί και στο παρελθόν

“Η μιντιακή χρήση της πολιτικής από προσωπικότητες όπως ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι στην Ιταλία ή ο Νικολά Σαρκοζί στη Γαλλία δείχνει ότι η σχέση πολιτικής και μέσων δεν είναι νέα. Αυτό που αλλάζει είναι η ένταση, η ταχύτητα και η διάχυση μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα”, είπε.

Τελικά, το ερώτημα για το αν η πολιτική οδηγεί τη δημοφιλή κουλτούρα ή το αντίστροφο μοιάζει με το διαχρονικό δίλημμα “η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα”.

Τα δύο πεδία πλέον δεν τα βλέπουμε χωριστά. Η εποχή έχει καλλιεργήσει το έδαφος, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργούν νέα ήθη και οι πολιτικοί –με τον Τραμπ ως χαρακτηριστικό παράδειγμα– κινούνται μέσα σε αυτό το περιβάλλον, άλλοτε το αξιοποιούν και άλλοτε το ενισχύουν.

Σε κάθε περίπτωση, τα πολιτικά μιμίδια, η σάτιρα και η παρωδία δεν είναι απλώς θόρυβος. Είναι κομμάτι του σύγχρονου δημόσιου λόγου – με όλες τις αντιφάσεις, τα όρια και τις επιπτώσεις του.