Ιράν: Δρόμοι γεμάτοι αίμα – “Είμαστε έτοιμοι για πόλεμο, αλλά και για διάλογο” δηλώνει ο Αραγτσί

Την σκληρή καταστολή των διαδηλώσεων που έχουν κατακλύσει το Ιράν έχει επιλέξει το καθεστώς, το οποίοι βρίσκεται αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη αμφισβήτηση της εξουσίας του εδώ και χρόνια.

Το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα (HRANA) αναφέρει ότι έχει επαληθεύσει τους θανάτους σχεδόν 500 διαδηλωτών και 48 μελών των δυνάμεων ασφαλείας στο Ιράν, ενώ όσες εικόνες καταφέρνουν να βγουν έξω από το Ιράν, καταγράφουν το σκληρό πρόσωπο της καταστολής.

Παράλληλα, η κρατική τηλεόραση της Τεχεράνης μεταδίδει εικόνες από σακούλες με πτώματα στο πάτωμα, μιλώντας για θύματα από «ένοπλους τρομοκράτες».

Η ρητορική της κυβέρνησης ήταν αρχικά συμφιλιωτική, όμως γρήγορα άλλαξε. Τα καλέσματα σε διάλογο εξαφανίστηκαν και αντικαταστάθηκαν από απειλές για θανατική ποινή για τους διαδηλωτές, τους οποίους η κυβέρνηση κατηγόρησε ότι υποστηρίζονταν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Οι δηλώσεις που έρχονται από τον Ντόναλντ Τραμπ τον θέλουν να εξετάζει το ενδεχόμενο επέμβασης, αλλά να δηλώνει και ότι προετοιμάζεται συνάντηση με τους Ιρανούς ηγέτες, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία.

Στην τελευταία δήλωση που έρχεται από Ιρανούς αξιωματούχους, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αραγτσί, δήλωσε την Δευτέρα (12/1) ότι η προειδοποίηση του προέδρου των ΗΠΑ προς την Τεχεράνη για στρατιωτική δράση σε περίπτωση που οι διαδηλώσεις γίνουν αιματηρές, παρακίνησε «τρομοκράτες» να στοχοποιήσουν διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας, με στόχο να προκαλέσουν ξένη παρέμβαση.

Ο Αραγτσί ανέφερε επίσης ότι «είμαστε έτοιμοι για πόλεμο, αλλά και για διάλογο».

Για τέταρτη ημέρα χωρίς διαδίκτυο το Ιράν

Από την Πέμπτη, το Ιράν βυθίστηκε στο σκοτάδι. Οι αρχές έκλεισαν το διαδίκτυο και τη δυνατότητα κλήσεων στο εξωτερικό, αποκόπτοντας τη χώρα από τον υπόλοιπο κόσμο.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Δευτέρα ότι το διαδίκτυο θα αποκατασταθεί σύντομα στο Ιράν, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση συντονίζεται με τις υπηρεσίες ασφαλείας για να σημειωθεί πρόοδος στο ζήτημα αυτό.

Ο Αραγτσί ανέφερε επίσης ότι η σύνδεση θα αποκατασταθεί και στις πρεσβείες καθώς και στα υπουργεία της κυβέρνησης.

Η εποπτική αρχή συνδεσιμότητας NetBlocks ανέφερε νωρίτερα ότι το διαδίκτυο σε ολόκληρο το Ιράν εξακολουθεί να είναι εκτός λειτουργίας, περιγράφοντας την κατάσταση ως «εθνικό μπλακ άουτ».

Έχουν περάσει 84 ώρες από την τελευταία φορά που η χώρα είχε σταθερή συνδεσιμότητα. Το NetBlocks σημείωσε, ωστόσο, ότι ορισμένοι Ιρανοί έχουν αναπτύξει μεθόδους για να παρακάμπτουν τους περιορισμούς.

Σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη, το NetBlocks ανέφερε ότι η διακοπή ρεύματος έρχεται μετά από «μια σειρά κλιμακούμενων μέτρων ψηφιακής λογοκρισίας που στοχεύουν σε διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα και εμποδίζουν το δικαίωμα του κοινού να επικοινωνεί σε μια κρίσιμη στιγμή».

Αυτό που συνέβη μετά τις πρώτες πωρες του μπλακ άουτ καταγράφηκε σε θολά βίντεο και πανικόβλητα μηνύματα που στάλθηκαν εκτός χώρας από ακτιβιστές που κατάφεραν να αποκτήσουν μια στιγμιαία σύνδεση μέσω Starlink προτού το GPS κλείσει τη γραμμή τους.

Σκληρή καταστολή στις διαδηλώσεις, ανυποχώρητοι οι Ιρανοί

Πλήθη χιλιάδων ανθρώπων διαδηλώνουν σε όλη τη χώρα κάθε βράδυ, φωνάζοντας «θάνατος στον δικτάτορα», μια αναφορά στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ , και υπέρ της επιστροφής της δυναστείας των Παχλαβί, η οποία κυβέρνησε το Ιράν πριν από την επανάσταση του 1979.

Ένας 19χρονος ακτιβιστής φοιτητής δήλωσε την Παρασκευή: «Πορευόμαστε κατά χιλιάδες απόψε. Είδα παιδιά στους ώμους των γονιών τους, μια γιαγιά να φωνάζει “Θάνατος στον Χαμενεΐ” ενώ είναι ντυμένη με ένα τσαντόρ [μαύρη ρόμπα]. Συνειδητοποιείτε πόσο σημαντικό είναι αυτό;»

Η Σάρα, 50χρονη επιχειρηματίας στην Τεχεράνη, ένιωθε ότι δεν είχε πλέον πολλά να χάσει. Παρακολουθούσε τις τιμές να εκτοξεύονται υψηλότερα, ενώ οι ελευθερίες της συρρικνώνονταν κάθε χρόνο.

Έτσι, όταν οι διαδηλωτές άρχισαν να συγκεντρώνονται στην πολυτελή γειτονιά Andarzgoo της Τεχεράνης το Σάββατο το βράδυ, έσπευσε να τους ακολουθήσει. Σε ένα βίντεο που στάλθηκε στον Guardian μέσω του ξαδέλφου της που ζει στο εξωτερικό, οι άνθρωποι περπατούν στον δρόμο, χαρούμενοι, παρά το πλήθος δακρυγόνων πάνω από τα κεφάλια τους.

Το πλήθος ήταν ανάμεικτο, με οικογένειες, ηλικιωμένους και άνδρες να περπατούν δίπλα-δίπλα. Η ατμόσφαιρα ήταν ήρεμη, μέχρι που πλησίασαν οι δυνάμεις ασφαλείας, σήκωσαν τα όπλα και άρχισαν να πυροβολούν τους άοπλους διαδηλωτές από κοντινή απόσταση.

Το επόμενο βίντεο που έστειλε ήταν βιαστικό. «Ξεδιάντροποι!» επανέλαβε ξανά και ξανά καθώς έφευγε με το αυτοκίνητο, με τον κρότο από τους πυροβολισμούς να ακούγεται καθώς οι άνθρωποι περνούσαν βιαστικά.

Το κίνημα διαμαρτυρίας, το οποίο ξεκίνησε ως μια διαδήλωση καταστηματαρχών στην Τεχεράνη κατά της ξαφνικής υποτίμησης του νομίσματος της χώρας στις 28 Δεκεμβρίου, γρήγορα ξέφυγε από τον έλεγχο της κυβέρνησης.

Ενώ ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, ζητούσε διάλογο, προειδοποιώντας ότι η δράση της κυβέρνησης θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια καταστολής από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Βίντεο που κυκλοφόρησε δείχνει αστυνομικούς των ΜΑΤ να εισβάλλουν σε νοσοκομείο που νοσηλεύει τραυματίες διαδηλωτές στη δυτική επαρχία Ιλάμ στις 4 Ιανουαρίου, σοκάροντας τους Ιρανούς, οι οποίοι εξοργίστηκαν με τον ξυλοδαρμό ασθενών και γιατρών.

Τουλάχιστον 538 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη βία που ξέσπασε γύρω από τις διαδηλώσεις, σύμφωνα με το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων Human Rights Activists, συμπεριλαμβανομένων 490 διαδηλωτών. Η ομάδα ανέφερε ότι περισσότεροι από 10.600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από τις ιρανικές αρχές.

Νωρίτερα, η Διεθνής Αμνηστία και το Human Rights Watch κατέγραψαν τουλάχιστον 28 θανάτους από τις αρχές μεταξύ 31 Δεκεμβρίου και 3 Ιανουαρίου, με ορισμένους να πυροβολούν με τουφέκια και κυνηγετικά όπλα γεμάτα με μεταλλικά σφαιρίδια.

Ο Πεζεσκιάν ζήτησε να διεξαχθεί έρευνα για την επιδρομή στο νοσοκομείο και άλλες φερόμενες κακομεταχείριση από τις δυνάμεις ασφαλείας και, σε αντίθεση με άλλους Ιρανούς αξιωματούχους, δήλωσε ότι η ιρανική κυβέρνηση φέρει την ευθύνη για τα παράπονα των διαδηλωτών, όχι οι ξένες δυνάμεις.

Οι υποσχέσεις του για λογοδοσία δεν ήταν αρκετές για να ικανοποιήσουν τους Ιρανούς και τα πλήθη αυξήθηκαν. Εξοργίστηκαν από την κατάφωρη χρήση βίας κατά των διαδηλώσεων, ένα μοτίβο που είδαν σε προηγούμενα κινήματα διαμαρτυρίας το 2009, το 2019 και το 2022.

Ο Σοράν, ένας διαδηλωτής από τη δυτική πόλη Κερμανσάχ, δήλωσε την Τετάρτη: «Έχουμε δει εδώ και δεκαετίες πώς οι κυβερνητικές δυνάμεις χρησιμοποιούν τη μέγιστη βία εναντίον μας κατά τη διάρκεια των καταστολών και αυτή τη φορά δεν συμβαίνει κάτι διαφορετικό. Πυροβολούν εναντίον πάντων».

Η Μάχσα, μια 28χρονη δημοσιογράφος από το Μασάντ, δήλωσε την Πέμπτη, πριν εξαφανιστεί η τηλεφωνική της σύνδεση: «Επιτίθενται σε πλήθη με βαν και μοτοσικλέτες. Τους έχω δει να επιβραδύνουν και να πυροβολούν σκόπιμα στα πρόσωπα των ανθρώπων. Πολλοί έχουν τραυματιστεί. Οι δρόμοι είναι γεμάτοι αίματα. Φοβάμαι ότι πρόκειται να δω μια θάλασσα από νεκρούς ανθρώπους».

Παρακολουθώντας από έξω από το Ιράν, προσωπικότητες της διασποράς και της αντιπολίτευσης άρχισαν να πιστεύουν ότι οι διαμαρτυρίες έδιναν πραγματική υπόσχεση για την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.

Τραμπ: Οι ιρανοί ηγέτες θέλουν να διαπραγματευτούν

Στο μεταξύ, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Κυριακή (11/1) ότι Ιρανοί ηγέτες επικοινώνησαν με την κυβέρνησή του για να «διαπραγματευτούν», μετά τις απειλές του να διατάξει στρατιωτική επιχείρηση.

Διαδοχικά μηνύματα από τον Παχλαβί

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελυταίου σάχη του Ιράν, ο οποίος εκδιώχθηκε κατά την επανάσταση του 1979, κάλεσε σε ενωμένες διαμαρτυρίες στη χώρα. Στις 8 μ.μ. την Πέμπτη, οι Ιρανοί σε όλη τη χώρα θα πρέπει να ψάλλουν συνθήματα από τα παράθυρά τους και τις στέγες τους, δήλωσε ο Παχλαβί, προσθέτοντας ότι θα ανακοινώσει τα επόμενα βήματα ανάλογα με την ανταπόκριση επί τόπου στο κάλεσμά του.

Οι ιρανικές αρχές άκουσαν κι εκείνες το κάλεσμα. Περίπου στις 8 μ.μ. την Πέμπτη, έκλεισαν το διαδίκτυο. Παρά τη διακοπή ρεύματος, μερικά βίντεο έδειχναν τεράστια πλήθη στους δρόμους, πολλά από τα οποία φώναζαν υπέρ του Παχλαβί.

Στη συνέχεια, κάλεσε την Κυριακή (12/1) τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας να «ενωθούν με τον λαό» με μήνυμα μέσω X στα περσικά και στα αγγλικά, όπου έγραψε:

«Οι εργαζόμενοι στους δημόσιους θεσμούς, καθώς και τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας, έχουν να κάνουν μια επιλογή: να σταθούμε στο πλευρό του λαού και να γίνουν σύμμαχοι του έθνους ή να γίνουν συνεργοί των δολοφόνων του λαού–και να φέρουν το αιώνιο όνειδος και την καταδίκη του έθνους».

Απευθυνόμενος στους ιρανούς υπηκόους «εκτός του Ιράν», τόνισε πως «όλες οι πρεσβείες και όλα τα προξενεία ανήκουν στον ιρανικό λαό», καλώντας τους να «κοσμήσουν» τα κτίρια αυτά με «την εθνική σημαία του Ιράν», προφανώς αναφερόμενος στη σημαία της πάλαι ποτέ μοναρχίας η οποία ανατράπηκε με την ισλαμική επανάσταση του 1979 κι έδωσε τη θέση της σε αυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.