Ιράν: “Μεγάλα ψέματα” των ΗΠΑ ότι οι διαπραγματεύσεις θα οδηγήσουν σε συμφωνία

Το Ιράν αντέδρασε την Τετάρτη στις πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει των κρίσιμων συνομιλιών στη Γενεύη για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, εναλλάσσοντας χαρακτηρισμούς περί «μεγάλων ψεμάτων» με δηλώσεις ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να αποδώσουν συμφωνία μέσω «έντιμης διπλωματίας».

Όπως λέει η Washington Post, oι δηλώσεις δύο Ιρανών αξιωματούχων πριν από τις συνομιλίες της Πέμπτης έρχονται την ώρα που οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει τη μεγαλύτερη δύναμη αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες, στο πλαίσιο της πίεσης του Τραμπ για επίτευξη συμφωνίας, ενώ το Ιράν αντιμετωπίζει εσωτερικές δυσκολίες και αυξανόμενη δυσαρέσκεια μετά τις πανεθνικές διαδηλώσεις του περασμένου μήνα.

Αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με επίθεση κατά του Ιράν — ένα ενδεχόμενο που χώρες της Μέσης Ανατολής φοβούνται ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα περιφερειακή σύρραξη, την ώρα που η πολυετής σύγκρουση μεταξύ Israel και Hamas παραμένει ενεργή. Ήδη, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι όλες οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή θα θεωρούνται νόμιμοι στόχοι, θέτοντας σε κίνδυνο δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες στην περιοχή.

Δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν την Τρίτη από την Planet Labs και αναλύθηκαν από το Associated Press φέρονται να δείχνουν ότι αμερικανικά πλοία που συνήθως ελλιμενίζονται στο Μπαχρέιν- έδρα του 5ου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ- βρίσκονταν όλα ανοιχτά στη θάλασσα. Ο 5ος Στόλος παρέπεμψε ερωτήσεις στη Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, η οποία δεν απάντησε άμεσα. Πριν από ιρανική επίθεση κατά του Qatar τον Ιούνιο, ο 5ος Στόλος είχε επίσης διασπείρει τα πλοία του για προστασία.

“Ο Τραμπ προτιμά μια διπλωματική λύση με το Ιράν”, λέει ο αντιπρόεδρος Βανς

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ.Ντ. Βανς δήλωσε σήμερα ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να προτιμά μια διπλωματική λύση με το Ιράν και ελπίζει οι Ιρανοί να το λάβουν σοβαρά υπόψη τους στις διαπραγματεύσεις που θα έχουν αύριο Πέμπτη οι δυο πλευρές.

«Ο πρόεδρος ήταν όσο ξεκάθαρος θα μπορούσε: το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο (…) Θα προσπαθήσει να το επιτύχει μέσω της διπλωματικής οδού» είπε ο Βανς σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος απέφυγε να διευκρινίσει αν οι ΗΠΑ θα ήθελαν την αποχώρηση του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, από την εξουσία.

Αντίδραση του Ιράν στην ομιλία Τραμπ

Ο Τραμπ εκφώνησε την ετήσια ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους, αναφερόμενος στο Ιράν και τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει αναπτύξει πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν την Ευρώπη και αμερικανικές βάσεις στο εξωτερικό και ότι εργάζεται για πυραύλους που σύντομα θα μπορούν να φτάσουν τις ΗΠΑ.

Προηγούμενες δορυφορικές εικόνες που ανέλυσε το AP έδειξαν ότι το Ιράν ξεκίνησε την αποκατάσταση εγκαταστάσεων παραγωγής πυραύλων και εργασίες σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις που είχαν πληγεί από αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο. Το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό. Ωστόσο, η Δύση και η International Atomic Energy Agency αναφέρουν ότι το Ιράν διατηρούσε πρόγραμμα πυρηνικών όπλων έως το 2003. Πριν από την επίθεση του Ιουνίου, είχε εμπλουτίσει ουράνιο σε καθαρότητα 60%, ένα τεχνικά μικρό βήμα πριν από το επίπεδο 90% που απαιτείται για όπλα.

Απαντώντας στον Τραμπ, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ συνέκρινε τον Αμερικανό πρόεδρο με τον Joseph Goebbels, κατηγορώντας τον και την κυβέρνησή του για «εκστρατεία παραπληροφόρησης» κατά του Ιράν.

Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Mohammad Bagher Qalibaf, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μπορούν είτε να επιλέξουν τη διπλωματία είτε να αντιμετωπίσουν την οργή του Ιράν. «Αν επιλέξετε το τραπέζι της διπλωματίας — μια διπλωματία όπου γίνονται σεβαστά η αξιοπρέπεια του ιρανικού έθνους και τα αμοιβαία συμφέροντα — θα είμαστε κι εμείς εκεί», ανέφερε, σύμφωνα με το ημιεπίσημο Student News Network.

Νέες κυρώσεις επέβαλε στην Τεχεράνη το υπουργείο Οικονομικών

Νωρίτερα σήμερα, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επιβολή νέων οικονομικών κυρώσεων με στόχο την αποδυνάμωση του καθεστώτος της Τεχεράνης και τον περιορισμό των πετρελαϊκών εσόδων της, παραμονή των συνομιλιών των δύο πλευρών στη Γενεύη.

Το γραφείο του υπουργείου Οικονομικών που είναι αρμόδιο για την επιβολή κυρώσεων έβαλε στη «μαύρη λίστα» τέσσερις Ιρανούς, εταιρείες και δώδεκα πλοία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα δεξαμενόπλοια αυτά ανήκουν στον «σκιώδη στόλο» που επιτρέπει στην Τεχεράνη να παρακάμπτει το αμερικανικό εμπάργκο στις εξαγωγές αργού και με τον τρόπο αυτό «να χρηματοδοτεί την εσωτερική καταστολή, τις τρομοκρατικές οργανώσεις που συνδέονται μαζί της και τα εξοπλιστικά προγράμματά της».

Ο Τραμπ κατηγόρησε την Τρίτη το Ιράν ότι έχει αναπτύξει «πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν την Ευρώπη και τις (στρατιωτικές) βάσεις» των ΗΠΑ και ότι επιδιώκει να αποκτήσει ακόμη ισχυρότερα οπλικά συστήματα, ικανά «να πλήξουν σύντομα τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Οι συνομιλίες σε λεπτή ισορροπία

Το Ιράν και οι ΗΠΑ αναμένεται να συναντηθούν την Πέμπτη στη Γενεύη, στον τρίτο γύρο συνομιλιών με τη μεσολάβηση του Ομάν, που διατηρεί παραδοσιακά ρόλο διαύλου επικοινωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Δύσης.

Εάν οι συνομιλίες αποτύχουν, παραμένει ασαφές πότε και με ποιους στόχους θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ενδεχόμενη στρατιωτική ενέργεια. Οι ΗΠΑ δεν έχουν ξεκαθαρίσει ποιος θα ήταν ο σκοπός μιας πιθανής επίθεσης — αν δηλαδή θα στόχευε σε παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα ή ακόμη και στην απομάκρυνση της ιρανικής ηγεσίας, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροχρόνια και εκτεταμένη σύγκρουση χωρίς σαφή σχέδια για την «επόμενη ημέρα».

Παράλληλα, παραμένει αβέβαιο τι έχει απομείνει από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι τα αμερικανικά πλήγματα το «αφάνισαν», ωστόσο τώρα η πλήρης αποσυναρμολόγηση όσων έχουν απομείνει φαίνεται να επανέρχεται στην ατζέντα. Οι επιθεωρητές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας δεν έχουν ακόμη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις για να επιβεβαιώσουν την κατάσταση.

Τυχόν στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει ευρύτερα την περιοχή, με πιθανές ιρανικές επιθέσεις κατά συμμάχων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο ή κατά του Ισραήλ, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί λόγω των ανησυχιών αυτών.