Ιράν: “Ο δρόμος για συμφωνία άρχισε, αλλά υπάρχουν ακόμη ανοιχτά θέματα”

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν ανέφερε ότι η πρόοδος που σημειώθηκε στις συνομιλίες δεν σημαίνει ότι η χώρα του θα καταλήξει σύντομα σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Ο Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι «ο δρόμος για συμφωνία έχει αρχίσει», προσθέτοντας ότι τα δύο μέρη εξακολουθούν να έχουν θέματα στα οποία πρέπει να εργαστούν, στις πρώτες του δηλώσεις μετά την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου πυρηνικών συνομιλιών με τις ΗΠΑ στη Γενεύη.

«Μπορώ να πω ότι σε σύγκριση με τον τελευταίο γύρο, είχαμε πολύ σοβαρές συζητήσεις και υπήρξε ένα δημιουργικό κλίμα όπου αντάλλαξα τα σημεία μας», δήλωσε στους δημοσιογράφους στη Γενεύη.

«Αυτές οι ιδέες συζητήθηκαν και καταλήξαμε σε κάποιες συμφωνίες και βασικές αρχές. Και με βάση αυτές τις αρχές, θα καταρτίσουμε τελικά ένα έγγραφο».

Σε άλλο σημείο, ο Ιρανός ΥΠΕΞ δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα επιβεβαιώσει ότι «δεν επιθυμεί να κατασκευάσει ή να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, τα οποία δεν έχουν καμία θέση στη διδασκαλία της εθνικής ασφάλειας του Ιράν».

Ο Αραγτσί  δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, ωστόσο, «αναγνωρίζει ρητά το αδιαμφισβήτητο δικαίωμα όλων των κρατών μελών να αναπτύξουν έρευνα, να παράγουν και να χρησιμοποιούν πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού για ειρηνικούς σκοπούς».

«Αυτό το δικαίωμα είναι αναφαίρετο, μη διαπραγματεύσιμο και νομικά δεσμευτικό», είπε.

Καταδίκη για τις αμερικανικές επιθέσεις του Ιουνίου

Ο Αμπάς Αραγτσί, όπως μεταδίδει το Al Jazeera, δήλωσε ότι η μονομερής αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 2018 -γνωστή και ως Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης- ήταν «σαφής παραβίαση μιας διεθνώς επικυρωμένης συμφωνίας».

Πρόσθεσε ότι αυτή η απόφαση «κατέστησε σοβαρό πλήγμα στην εμπιστοσύνη και τη σταθερότητα των πολυμερών υποχρεώσεων».

«Αυτή η απόφαση όχι μόνο παραβίασε τις πολυμερείς δεσμεύσεις, αλλά επιβλήθηκε και αδικαιολόγητες οικονομικές και ανθρωπιστικές συνέπειες στον ιρανικό λαό», δήλωσε.

«Πιο ανησυχητικό ήταν το γεγονός ότι καταφύγαμε σε στρατιωτική επιθετικότητα κατά του Ιράν τον Ιούνιο του περασμένου έτους, τη στιγμή που βρισκόμασταν εν μέσω διαπραγματεύσεων. Τέτοιες επιθέσεις έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις βασικές αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου», είπε.

Στον “αέρα” τρίτος γύρος συνομιλιών με τις ΗΠΑ

Καταλήγοντας, ο Ιρανός ΥΠΕΞ δήλωσε ότι δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τον τρίτο γύρο συνομιλιών με τις ΗΠΑ, καθώς και οι δύο πλευρές θα αναπτύξουν προσχέδια κειμένων για μια ενδεχόμενη συμφωνία πριν καθοριστεί ο χρόνος για τον επόμενο γύρο.

«Δεν έχει οριστεί συγκεκριμένος χρόνος» για τον τρίτο γύρο, δήλωσε ο Αραγτσί στην κρατική τηλεόραση, μετά την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στη Γενεύη.

«Συμφωνήθηκε ότι και οι δύο πλευρές θα εργαστούν περαιτέρω πάνω σε προσχέδια κειμένων για μια ενδεχόμενη συμφωνία, μετά τα οποία τα προσχέδια θα ανταλλαγούν και θα οριστεί ημερομηνία για τον τρίτο γύρο», πρόσθεσε.

Στη σκιά των απειλών Τραμπ – Χαμενεΐ οι διαπραγματεύσεις

Ξεκίνησαν οι πολυαναμενόμενες συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν στην Ελβετία, με τη Μέση Ανατολή να παραμένει σε επιφυλακή λόγω της πιθανότητας αμερικανικής επίθεσης αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, καθώς δύο αεροπλανοφόρα έχουν «στρατοπεδεύσει» στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ  προειδοποίησε εκ νέου την Τεχεράνη χθες (16/2) για «συνέπειες» που θα αντιμετωπίσει εάν «δεν κλείσει συμφωνία», με τη σκυτάλη των απειλών να παίρνει σήμερα ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, προειδοποώντας ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία που είναι αυτή τη στιγμή αναπτυχμένα στον Περσικό Κόλπο «θα μπορούσαν να βυθιστούν στον πυθμένα της θάλασσας».

Στο μεταξύ, οι Φρουροί της Επανάστασης διεξάγουν στρατιωτικές ασκήσεις στα στενά του Ορμούζ, τα οποία, όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων Fars, θα κλείσουν για λίγες ώρες την Τρίτη λόγω «προφυλάξεων ασφαλείας» για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Τα στενά είναι η πιο ζωτικής σημασίας οδός εξαγωγής πετρελαίου στον κόσμο, η οποία συνδέει τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράν, το Ιράκ και τα ΗΑΕ, με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.

Χαμενεΐ: Τα πλοία των ΗΠΑ μπορούν να βρεθούν στον πυθμένα της θάλασσας

«Ο ισχυρότερος στρατός στον κόσμο μπορεί να δεχτεί ένα χτύπημα από το οποίο δεν θα μπορέσει να ανακάμψει», δήλωσε ο Χαμενεΐ σε εκδήλωση στην Τεχεράνη, αναφερόμενος στη δήλωση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσινγκτον διαθέτει τον «ισχυρότερο στρατό» στον κόσμο.

«Συνεχίζουν να λένε ότι στείλαμε ένα πολεμικό πλοίο προς το Ιράν. Πολύ καλά, το πολεμικό πλοίο είναι πράγματι μια επικίνδυνη μηχανή, αλλά πιο επικίνδυνο από το πολεμικό πλοίο είναι το όπλο που μπορεί να το βυθίσει στον πυθμένα της θάλασσας», πρόσθεσε.

Οι δηλώσεις του Χαμενεΐ έρχονται μετά από πρόσφατες απειλές του Τραμπ κατά της Τεχεράνης και την αμερικανική στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή, εν μέσω αυξημένων εντάσεων.

Για τις διαπραγματεύσεις, ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι όταν διεξάγεται μια διαπραγμάτευση, ο καθορισμός του αποτελέσματος εκ των προτέρων είναι «λάθος και ανόητο».

Τα  μηνύματα από ΗΠΑ και Ιράν στο φόντο των διαπραγματεύσεων

Ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Προέδρου Τραμπ, αναμένεται να παραστούν στις διαπραγματεύσεις την Τρίτη στη Γενεύη, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους των ΗΠΑ, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητη διπλωματία, σύμφωνα με τους New York Times. Και οι δύο έχουν ηγηθεί των διπλωματικών προσπαθειών του Τραμπ, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή.

Ο Τραμπ, μιλώντας τη Δευτέρα κατά την πτήση του με το Air Force One, δήλωσε ότι θα συμμετέχει στις συνομιλίες «έμμεσα» και ότι αυτές θα είναι «πολύ σημαντικές». Τόνισε ότι το Ιράν ήθελε να επιτύχει μια συμφωνία γιατί δεν θα ήθελε τις συνέπειες του να μην επιτευχθεί συμφωνία.

Ο Τραμπ έχει διατάξει την αύξηση των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων δύο αεροπλανοφόρων, αφότου υποσχέθηκε τον περασμένο μήνα να βοηθήσει τους αντικυβερνητικούς διαδηλωτές στο Ιράν.

Τώρα, ο Τραμπ καλεί το Ιράν να επιτύχει άμεσα μια συμφωνία ή αλλιώς να αντιμετωπίσει την απειλή μιας πιθανής επίθεσης. Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ έγραψε στα κοινωνικά δίκτυα ότι προτιμά μια συμφωνία με το Ιράν, αλλά αν δεν μπορεί να επιτευχθεί, «θα πρέπει απλώς να δούμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα».

Είναι ασαφές αν το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταφέρουν να επιτύχουν έναν συμβιβασμό που θα αποτρέψει την στρατιωτική κλιμάκωση. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι οι συνομιλίες με το Ιράν πρέπει να ασχοληθούν επίσης με το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της χώρας και την υποστήριξη σε παραστρατιωτικές ομάδες σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Ενώ οι ηγέτες του Ιράν λένε ότι είναι πρόθυμοι να συζητήσουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα, δεν συμβαίνει το ίδιο σε όλα τα ζητήματα. ‘Οπως είπε υπουργός Εξωτερικών του Ιράν από την Ελβετία τη Δευτέρα, το Ιράν προσέρχεται στις συζητήσεις «με ρεαλιστικές ιδέες για την επίτευξη μιας δίκαιης και ισότιμης συμφωνίας».

«Αυτό που δεν βρίσκεται στο τραπέζι» όπως είπε, είναι η «υποταγή μπροστά σε απειλές».

Τη Δευτέρα, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν πραγματοποίησαν μια ναυτική «πολεμική άσκηση» στον Στενό του Χορμούζ, σύμφωνα με το ημιεπίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Tasnim.

Με το Ιράν να βρίσκεται αντιμέτωπο με ασφυκτική οικονομική πίεση στο εσωτερικό του, μια πιθανή άρση των κυρώσεων θα μπορούσε να αποτελέσει διέξοδο για το καθερστώς. Πέρυσι, αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν προσπάθησαν να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα κατέληγε στην άρση των κυρώσεων σε αντάλλαγμα για την κατάργηση του ιρανικού πυρηνικού εμπλουτισμού. Οι συνομιλίες κατέληξαν τελικά σε αποτυχία.

Μάλιστα, αντί για συμφωνία, το Ισραήλ ξεκίνησε στρατιωτική επιχείρηση κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, οδηγώντας σε έναν πόλεμο 12 ημερών μεταξύ των δύο χωρών.

Αμερικανικά βομβαρδιστικά stealth αργότερα εντάχθηκαν στην ισραηλινή επίθεση, χτυπώντας τρία ιρανικά πυρηνικά κέντρα. Ο Τραμπ δήλωσε αρχικά ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί είχαν εξαλείψει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά αργότερα οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες διαπίστωσαν ότι είχε υποστεί σοβαρές ζημιές, όχι καταστροφή.

Ο Τραμπ πιστεύει τώρα ότι το Ιράν «σίγουρα πρέπει να κατανοεί ότι έχασαν την ευκαιρία την τελευταία φορά» μη δείχνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στις συνομιλίες του 2025, δήλωσε ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος συναντήθηκε με τον Αμερικανό πρόεδρο την περασμένη εβδομάδα στην Ουάσινγκτον.

«Πιστεύει ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μην χάσουν αυτή τη φορά», είπε ο Νετανιάχου την Κυριακή το βράδυ στην Ιερουσαλήμ, ενώ απευθυνόταν σε μια ομάδα Αμερικανών Εβραίων ηγετών.

Αλλά ο Νετανιάχου δήλωσε ότι είναι πολύ πιο επιφυλακτικός για «οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν». Έθεσε ξανά την προσωπική του ατζέντα, λέγοντας ότι το Ισραήλ θέλει οποιαδήποτε συμφωνία να περιλαμβάνει απαγόρευση του πυρηνικού εμπλουτισμού, αυστηρούς περιορισμούς στους βαλλιστικούς πυραύλους και το τέλος της ιρανικής υποστήριξης σε πολιτοφυλακές όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.