Ιταλία: “Όχι” στο δημοψήφισμα για τη δικαστική εξουσία – Τι σημαίνει για τη Μελόνι

Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχασε τη Δευτέρα ένα κρίσιμο δημοψήφισμα για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα.

Οι Ιταλοί ψηφοφόροι απέρριψαν τη δικαστική μεταρρύθμιση, καταφέροντας πλήγμα στον δεξιό συνασπισμό της ενόψει των γενικών εκλογών του επόμενου έτους.

Με σχεδόν το σύνολο των ψήφων καταμετρημένο, περίπου το 53,74% των πολιτών αντιτάχθηκε στις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις της Μελόνι, ενώ το 46,26% τις υποστήριξε. Παραδεχόμενη την ήττα της, η Μελόνι ανάρτησε στο X: «Οι Ιταλοί αποφάσισαν. Και σεβόμαστε αυτή την απόφαση. Θα συνεχίσουμε, όπως κάναμε πάντα, με υπευθυνότητα, αποφασιστικότητα και σεβασμό προς τον ιταλικό λαό και την Ιταλία».

Πολιτική Ανάλυση

Όπως γράφει το Politico, η ήττα στο δημοψήφισμα πιθανότατα θα αποδυναμώσει το πολιτικό εκτόπισμα της δεξιάς πρωθυπουργού, κυρίως ενόψει των γενικών εκλογών που αναμένονται πριν από το τέλος του επόμενου έτους.

Η ιταλική δεξιά επιδιώκει εδώ και καιρό να αναδιαρθρώσει ένα δικαστικό σύστημα το οποίο ισχυρίζεται ότι είναι πολιτικοποιημένο και μεροληπτικό υπέρ της αριστεράς —ένας ισχυρισμός που αμφισβητείται από την αντιπολίτευση και πολλούς νομικούς εμπειρογνώμονες— υποσχόμενη ότι οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις θα καθιστούσαν το σύστημα πιο υπόλογο.

Οι επικριτές προειδοποίησαν ότι μια τέτοια αναθεώρηση κινδυνεύει να αποδυναμώσει τη δικαστική ανεξαρτησία και παρουσίασαν το δημοψήφισμα ως μια απόπειρα θέσης των αυτόνομων δικαστικών λειτουργών υπό κυβερνητικό έλεγχο.

Το αντικείμενο της ψηφοφορίας

Οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να εγκρίνουν αλλαγές στον τρόπο διοίκησης και πειθαρχικού ελέγχου δικαστών και εισαγγελέων, συμπεριλαμβανομένου του διαχωρισμού της σταδιοδρομίας τους και της αναμόρφωσης των εποπτικών οργάνων.

Η ένταση γύρω από τη δικαιοσύνη αντανακλά μια μακροχρόνια τριβή στην ιταλική πολιτική:

Οι έρευνες «Καθαρά Χέρια» στις αρχές της δεκαετίας του 1990 αποκάλυψαν ένα τεράστιο δίκτυο διαφθοράς που αφάνισε μια ολόκληρη πολιτική τάξη, αφήνοντας τους δικαστές με ενισχυμένη εξουσία και τους πολιτικούς με βαθιά δυσπιστία απέναντί τους.

Η σκιά του πρώην πρωθυπουργού και μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο οποίος έχτισε μεγάλο μέρος του πολιτικού του αφηγήματος γύρω από τις μάχες του με τους εισαγγελείς, πλανιόταν επίσης πάνω από την προεκλογική εκστρατεία.

Η κυβέρνηση της Μελόνι έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με τα δικαστήρια για πολιτικές που αφορούν από το μεταναστευτικό έως μεγάλα έργα υποδομής, ενώ αρκετοί υπουργοί βρέθηκαν υπό έρευνα κατά την τρέχουσα νομοθετική περίοδο.

Παρά το τεχνικό του περιεχόμενο, το δημοψήφισμα θεωρήθηκε ευρέως ως μια δοκιμασία για την εξουσία και το πολιτικό κύρος της Μελόνι. Το αποτέλεσμα αναμένεται πλέον να διαμορφώσει τον τόνο του πολιτικού διαλόγου στην Ιταλία τους επόμενους μήνες.

Δικαστές τραγουδούν το «Bella Ciao» πανηγυρίζοντας

Περίπου 50 δικαστές συγκεντρώθηκαν στο δικαστήριο της νότιας πόλης της Νάπολης για να παρακολουθήσουν την καταμέτρηση και άρχισαν να τραγουδούν τον αντιφασιστικό ύμνο της αντίστασης «Bella Ciao» όταν έγινε σαφές ότι η κυβέρνηση είχε χάσει.

«Όταν ένας ηγέτης χάνει το “μαγικό του άγγιγμα”, όλοι αρχίζουν να τον αμφισβητούν, και υπάρχει ένα πράγμα που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να κάνουν: να προσποιούνται ότι δεν συμβαίνει τίποτα», δήλωσε ο Ματέο Ρέντσι, ο οποίος παραιτήθηκε από την πρωθυπουργία το 2016 μετά την ήττα του σε δημοψήφισμα για τη δική του ατζέντα συνταγματικής μεταρρύθμισης.

Αντιθέτως, όπως λέει το Reuters, το αποτέλεσμα μπορεί να αναζωογονήσει την κατακερματισμένη κεντροαριστερά, δίνοντας στα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης, το Δημοκρατικό Κόμμα και το Κίνημα των 5 Αστέρων, την ώθηση να δημιουργήσουν μια ευρεία συμμαχία απέναντι στο συντηρητικό μπλοκ. «Τα καταφέραμε! Ζήτω το σύνταγμα», δήλωσε ο επικεφαλής των 5 Αστέρων και πρώην πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε.

Ο χρόνος της αναμέτρησης αποδείχθηκε δύσκολος για τη Μελόνι, με τους Ιταλούς να τρέφουν μια σαφή αντιπάθεια προς τον σύμμαχό της, τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, και να φοβούνται ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν θα αυξήσει τις ήδη υψηλές εγχώριες τιμές ενέργειας.