Κατέρρευσαν οι συνομιλίες ΗΠΑ και Ιράν – Κίνδυνος στρατιωτικής εμπλοκής

Σε επικίνδυνο διπλωματικό αδιέξοδο οδηγούνται οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς η Ουάσιγκτον απέρριψε την Τετάρτη (4/2) τις απαιτήσεις της Τεχεράνης για αλλαγή της τοποθεσίας και του πλαισίου των προγραμματισμένων συνομιλιών της Παρασκευής (6/2).

Σύμφωνα με το Axios, επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η εξέλιξη αυτή απειλεί να κλείσει τη διπλωματική οδό, αυξάνοντας τις πιθανότητες ο Αμερικανός πρόεδρος να στραφεί προς τη λύση της στρατιωτικής εμπλοκής.

Σημειώνεται ότι ενώ οι δύο πλευρές είχαν αρχικά συμφωνήσει να συναντηθούν στην Κωνσταντινούπολη με τη συμμετοχή άλλων χωρών της περιοχής ως παρατηρητών, το Ιράν ζήτησε τη μεταφορά των συνομιλιών στο Ομάν, με την Τεχεράνη να ζητά ένα αυστηρά διμερές σχήμα, ώστε η συζήτηση να περιοριστεί αποκλειστικά στο πυρηνικό της πρόγραμμα, αποφεύγοντας «ακανθώδη» ζητήματα, όπως το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων που αποτελεί προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον.

Η απάντηση της αμερικανικής πλευράς ήταν κατηγορηματική. Υψηλόβαθμος αξιωματούχος των ΗΠΑ ανέφερε χαρακτηριστικά πως το μήνυμα προς τους Ιρανούς ήταν «ή αυτό ή τίποτα», με την Τεχεράνη να επιλέγει το δεύτερο.

Παρόλα αυτά, η Ουάσιγκτον δηλώνει έτοιμη να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ακόμη και την επόμενη εβδομάδα, αρκεί οι Ιρανοί να αποδεχθούν το αρχικό πλαίσιο της συζήτησης. «Θέλουμε να καταλήξουμε σε μια πραγματική συμφωνία γρήγορα,αλλιώς θα εξεταστούν άλλες επιλογές», τόνισε ο αξιωματούχος, υπονοώντας τις διαρκείς προειδοποιήσεις Τραμπ για στρατιωτική δράση.

Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα σήμερα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως τελικά οι συνομιλίες θα διεξαχθούν στο Ομάν, τονίζοντας μάλιστα πως τα αιτήματα της Τεχεράνης έγιναν δεκτά από την αμερικανική πλευρά, ωστόσο νέες πληροφορίες αποδεικνύουν το αντίθετο.

Οι εξελίξεις αυτές αλλάζουν και το πρόγραμμα της αμερικανικής αποστολής. Ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο σύμβουλος του Προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ αναμένεται να ταξιδέψουν την Πέμπτη στο Κατάρ για συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό της χώρας, όμως αντί να συνεχίσουν για τη συνάντηση με τους Ιρανούς, προγραμματίζουν πλέον την επιστροφή τους στο Μαϊάμι.

Μέχρι στιγμής, η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ δεν έχει σχολιάσει επίσημα το γεγονός.

Ρούμπιο: “Εάν οι Ιρανοί θέλουν να μας συναντήσουν, είμαστε έτοιμοι”

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε νωρίτερα σήμερα, Τετάρτη (4/2), ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να αρχίσουν συνομιλίες με το Ιράν, οι οποίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν εκτός από το θέμα των πυρηνικών, το πρόγραμμα των βαλλιστικών του πυραύλων.

“Εάν οι Ιρανοί θέλουν να μας συναντήσουν, είμαστε έτοιμοι”, δήλωσε ο Ρούμπιο σε συνέντευξη Τύπου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι καμιά συνάντηση δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη.ί.

Ωστόσο ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάλιστα, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών δεν επιβεβαίωσε τις πληροφορίες που μετέδωσαν ιρανικά ΜΜΕ, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ πίστευαν ότι είχαν συμφωνήσει για μια συνάντηση στην Τουρκία αυτή την εβδομάδα αλλά ότι το Ιράν είχε αλλάξει άποψη.

“Πιστεύαμε ότι είχαμε συγκροτήσει ένα πλαίσιο συζήτησης που είχε εγκριθεί στην Τουρκία. Είχε συγκροτηθεί από αρκετούς εταίρους που ήθελαν να συμμετάσχουν σε αυτό και να αποτελούν μέρος του. Χθες, είδα αντικρουόμενες πληροφορίες εκ μέρους του Ιράν, το οποίο δήλωνε ότι δεν είχε δώσει τη συγκατάθεσή του. Το θέμα είναι ακόμη υπό συζήτηση”, δήλωσε.

Σχετικά με την επιμονή της Τεχεράνης να περιοριστεί η συζήτηση αυστηρά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο Ρούμπιο ήταν κατηγορηματικός. “Για να καταλήξουν οι διαπραγματεύσεις σε κάτι σημαντικό, θα πρέπει να περιλαμβάνουν ορισμένα στοιχεία, κυρίως το βεληνεκές των βαλλιστικών τους πυραύλων, την υποστήριξή τους στις τρομοκρατικές οργανώσεις στην περιοχή, το πυρηνικό τους πρόγραμμα και τη μεταχείριση που επιφυλάσσουν στον δικό τους λαό“, δήλωσε.

Παράλληλα, διευκρίνισε ότι ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ είναι έτοιμος να συμμετάσχει σε συνομιλίες.

Από τον Ιανουάριο και το μεγάλο κίνημα αμφισβήτησης το οποίο η ιρανική εξουσία, η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη απειλούν και εναλλάξ δηλώνουν ανοιχτές στον διάλογο, ενώ μεσολαβήτριες χώρες προσπαθούν να μειώσουν τις εντάσεις.

Οι επιλογές του Τραμπ για το Ιράν

Μεταξύ των πιο επικίνδυνων επιλογών του Αμερικανού προέδρου για το Ιράν, θα ήταν η μυστική αποστολή αμερικανικών κομάντος για να καταστρέψουν ή να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές σε τμήματα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος που δεν έχουν ήδη υποστεί ζημιές από τον βομβαρδισμό των ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο. Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν προπονηθεί εδώ και καιρό για εξειδικευμένες αποστολές, όπως η είσοδος σε χώρες όπως το Ιράν για να στοχεύσουν πυρηνικές εγκαταστάσεις ή άλλους στόχους υψηλής αξίας.

Μια άλλη επιλογή θα ήταν μια σειρά επιθέσεων εναντίον στρατιωτικών κι άλλων στόχων, που θα προκαλούσαν τέτοια αναταραχή ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας ή άλλες δυνάμεις να απομακρύνουν τον 86χρονο ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Το Ισραήλ πιέζει για μια τρίτη επιλογή: Θέλει οι Ηνωμένες Πολιτείες να ενωθούν μαζί του για να ξαναχτυπήσουν το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Ο υποναύαρχος Αλί Σαμκάνι, επικεφαλής ενός νεοσύστατου οργάνου που εποπτεύει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, δήλωσε την Τετάρτη ότι οποιαδήποτε επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα θεωρηθεί πράξη πολέμου και ότι το Ιράν θα απαντήσει και θα στοχεύσει το Τελ Αβίβ. Για το λόγο αυτό, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν για το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο μπορεί να φτάσει σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους σε ολόκληρο το Ισραήλ.