Κύπρος: Έκκληση στους κατοίκους να μειώσουν τη χρήση νερού στα 2 λεπτά τη μέρα λόγω ξηρασίας

Οι αρχές στην Κύπρο προέτρεψαν τους κατοίκους να μειώσουν την χρήση νερού κατά 10%, που ισοδυναμεί με δύο λεπτά χρήσης τρεχούμενου νερού κάθε μέρα, λόγω της πρωτοφανούς ξηρασίας στη χώρα.

Η έκκληση, η οποία ανακοινώθηκε παράλληλα με ένα πακέτο έκτακτων μέτρων ύψους 31 εκατ. ευρώ, έρχεται καθώς οι ταμιευτήρες (φράγματα) κατέγραψαν ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με ελάχιστες προοπτικές αναπλήρωσης πριν από την έναρξη της τουριστικής περιόδου.

«Όλοι πρέπει να μειώσουν την κατανάλωσή τους», δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα TheGuardian η Ηλιάνα Τόφα Χριστίδου, επικεφαλής του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων της χώρας. «Είτε πρόκειται για το ντους, το βούρτσισμα των δοντιών ή τη χρήση πλυντηρίου. Οι στιγμές είναι κρίσιμες και κάθε σταγόνα τώρα μετράει».

Όπως σημείωσε, πρόκειται για τη χειρότερη ξηρασία που έχει γνωρίσει το μεσογειακό νησί, με τις εισροές στα φράγματα να βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1901, όταν ξεκίνησε η τήρηση υδρολογικών αρχείων. Τεράστιες εκτάσεις γης σε όλη τη χώρα έχουν ξεραθεί, με μεγάλες δασικές περιοχές να είναι αφυδατωμένες.

Τα αποθέματα νερού τον Φεβρουάριο ανέρχονται στο 13,7% της συνολικής χωρητικότητας αποθήκευσης, σε σύγκριση με το 26% την ίδια περίοδο πέρυσι, ένα ποσοστό που οι αξιωματούχοι χαρακτήριζαν ήδη τότε ως δυσοίωνο.

Και η κατάσταση θα μπορούσε να χειροτερέψει, καθώς οι θερμοκρασίες στην περιοχή αυξάνονται κατά 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο λόγω της κλιματικής κρίσης, σύμφωνα με το Mediterranean Growth Initiative. «Αυτή η επιταχυνόμενη θέρμανση ασκεί σοβαρή πίεση στους πόρους γλυκού νερού, οι οποίοι στερεύουν γρήγορα», αναφέρεται.

Η κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης έχει εντείνει το πρόβλημα του νησιού. Η ετήσια βροχόπτωση έχει μειωθεί κατά περίπου 15% από το 1901, ενώ οι ανάγκες σε νερό έχουν εκτοξευθεί κατά 300% λόγω της πληθυσμιακής αύξησης και του τουρισμού. Τρία εκατομμύρια τουρίστες, σχεδόν τρεις φορές ο μόνιμος πληθυσμός της Κύπρου, επισκέπτονται κάθε χρόνο τη χώρα.

Η Ηλιάνα Τόφα Χριστίδου δήλωσε ότι αυτόν τον μήνα θα ξεκινήσει εκστρατεία ευαισθητοποίησης του κοινού με στόχο την εξοικονόμηση νερού. «Η μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση νερού στην Ευρώπη είναι 120 λίτρα ανά άτομο την ημέρα, αλλά σε ορισμένες περιοχές της Κύπρου, επειδή κάνει πολύ περισσότερη ζέστη, έχουμε μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση 500 λίτρα την ημέρα», είπε. «Ετοιμάζουμε κατευθυντήριες γραμμές, μια εκστρατεία, που θα δείχνει στους ανθρώπους πόσο νερό πρέπει να χρησιμοποιείται στις οικιακές δραστηριότητες, όπως το ντους, ώστε η κατανάλωση να διατηρηθεί γύρω στα 140 λίτρα ανά άτομο την ημέρα».

Η προσπάθεια αυτή θα συμπληρώσει άλλα μέτρα, όπως η επαναχρησιμοποίηση λυμάτων και η επιδιόρθωση διαρροών νερού, οι οποίες είναι συχνές σε ποσοστό έως και 40% των τοπικών δικτύων. Τα νοικοκυριά θα λάβουν επίσης οικονομική στήριξη για να επενδύσουν σε συσκευές βρύσης που εξοικονομούν νερό.

Το τελευταίο πακέτο έκτακτης ανάγκης είναι το έκτο που ανακοινώνεται. Η Κύπρος έχει θέσει τη λειψυδρία ως προτεραιότητα της προεδρίας της στην ΕΕ και έχει διαθέσει 200 ​​εκατομμύρια ευρώ για τη βελτίωση των υποδομών, με την κυβέρνηση να προσπαθεί να εγκαταστήσει μονάδες αφαλάτωσης για την κάλυψη των αναγκών σε πόσιμο νερό.

Δύο φορητές μονάδες αφαλάτωσης δωρήθηκαν πέρυσι από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. «Το σχέδιο είναι να λειτουργήσουν 14 μονάδες, οι περισσότερες μέχρι το τέλος του 2026», δήλωσε η Τόφα. «Δουλεύοντας 24 ώρες το 24ωρο, εγκαταστήσαμε δύο μέσα σε λίγους μήνες πέρυσι».

Ωστόσο, οι επικρίσεις αυξάνονται επίσης. «Δεν λήφθηκαν τα σωστά μέτρα την κατάλληλη στιγμή», δήλωσε ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών και πρόεδρος της επιτροπής περιβάλλοντος της κυπριακής βουλής. «Πριν από είκοσι χρόνια, όταν οι επιστήμονες προέβλεπαν ότι οι θερμοκρασίες στη Λευκωσία θα ήταν ίδιες με το Κάιρο μέχρι το 2030 και το Μπαχρέιν μέχρι το 2045, όλοι ξέραμε τι ερχόταν».

Οι μονάδες αφαλάτωσης δεν ήταν μόνο δαπανηρές αλλά και επικίνδυνες, είπε. «Χρειάζονται πολλή ενέργεια και αποτελούν κίνδυνο για τη θαλάσσια ζωή, εάν τα αλατούχα νερά που επιστρέφουν στη θάλασσα δεν διασπείρονται σωστά. Θα έπρεπε να είχαμε βρει τρόπους, πολύ νωρίτερα, για να μειώσουμε τη ζήτηση νερού. Είναι ντροπή, για παράδειγμα, οι δημόσιοι χώροι να καλύπτονται ακόμα από γρασίδι και να έχουμε τόσες πολλές πισίνες και γήπεδα γκολφ».

Την ίδια στιγμή, οι αγρότες είναι αυτοί που έχουν πληγεί περισσότερο από τα μέτρα, καθώς έλαβαν εντολή να μειώσουν την άρδευση κατά 30%. «Οι αγρότες είναι εκτός εαυτού», δήλωσε ο Λάμπρος Αχιλλέως, συνδικαλιστής. «Υπάρχει πολύ άγχος, καθώς πολλοί καλούνται να στραφούν σε νέες, λιγότερο υδροβόρες καλλιέργειες. Πώς λες σε αγρότες 50 και 60 ετών που έχουν οικογένειες να θρέψουν να το κάνουν αυτό; Θα υπάρξει μεγάλο πρόβλημα στην κοινωνία και όλα αυτά επειδή οι διαδοχικές κυβερνήσεις απέτυχαν να λάβουν μέτρα που θα μπορούσαν να είχαν αποφύγει όλα αυτά και να προστατεύσουν το περιβάλλον προ πολλού».

Ο Fadi Comair, καθηγητής εφαρμοσμένης υδρολογίας και διαχείρισης υδάτινων πόρων στο Ινστιτούτο Κύπρου στη Λευκωσία, δήλωσε ότι είναι απαραίτητο να ληφθούν μέτρα άμεσα.

«Η έρευνα και τα μοντέλα μας δείχνουν ότι, στη χειρότερη περίπτωση, η αύξηση της θερμοκρασίας θα είναι 4,5 βαθμοί μέχρι το 2100, όχι 1,5 ή 2 βαθμοί… Θα έχουμε κατάρρευση της γεωργίας, η ξηρασία θα οδηγήσει σε μαζική μετακίνηση πληθυσμών και δεν θα μπορούμε να εξασφαλίσουμε τρόφιμα», είπε.