ΝΑΤΟ: Ο Τραμπ απειλεί, οι Ευρωπαίοι προβληματίζονται, η ενότητα κλυδωνίζεται

To ερώτημα του αν ο Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί πράγματι να αποτραβήξει τις ΗΠΑ από τη συμμαχία του ΝΑΤΟ (που οι ίδιες δημιούργησαν σ’ ένα τελείως διαφορετικό κόσμο στην έναρξη του Ψυχρού Πολέμου) δεν είναι ένα ερώτημα που μπορεί να απαντηθεί εύκολα. Και αυτό δεν έχει να κάνει με τις μεταπτώσεις του πιο απρόβλεπτου προέδρου στην ιστορία των ΗΠΑ αλλά με την ίδια την κατάσταση.

Ως γνωστόν, τις τελευταίες ημέρες ο Τραμπ προέβη σε λεκτικούς λεονταρισμούς για το μέλλον της συμμαχίας, ακόμα και δημοσίως, όταν έγραψε ότι “το ΝΑΤΟ δεν ήταν ποτέ εκεί όταν το χρειαζόμασταν”. Δεν θέλησε βέβαια να δώσει παραδείγματα για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του αλλά εντάξει, από τον Αμερικανό Πρόεδρο δεν πρέπει να έχει κανείς τέτοιες απαιτήσεις.

Ο Τραμπ ξέσπασε εν συνεχεία στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε. Ο Ολλανδός πρώην Πρωθυπουργός, πειθήνιο όργανο της αυτού μεγαλειότητος (του Τραμπ δηλαδή) όχι μόνο άκουσε την κατσάδα αλλά εν συνεχεία έσπευσε να υπερασπιστεί τον Αμερικανό Πρόεδρο. “Εχει δίκιο” τόνισε ορθά κοφτά ο Ρούτε, ο οποίος προφανώς δεν θέλει να συνδέσει το όνομά του με μία πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμμαχία. Και στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, δεν διστάζει να αυτοταπεινωθεί.

“Η δέσμευση του Προέδρου Τραμπ για πρόοδο ανέτρεψε μια γενιά στασιμότητας και ατροφίας, υπενθυμίζοντας στην Ευρώπη ότι οι αξίες πρέπει να υποστηρίζονται από σκληρή ισχύ – σκληρή ισχύ που παρέχεται όχι μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες” τόνισε χαρακτηριστικά ο Ρούτε (επί αμερικανικού εδάφους φυσικά) και υπενθύμισε την περσινή συμμαχική δέσμευση για αύξηση της συνεισφοράς τους στο 5% του ΑΕΠ τους.

Οι Ευρωπαίοι έχουν λόγους να μην εμπιστεύονται τις ΗΠΑ

Μάλιστα. Ωστόσο, όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Guardian, τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ (κατά κύριο λόγο ο Καναδάς και οι ευρωπαϊκές χώρες) έχουν κάθε λόγο να πιστεύουν ότι ο ένοικος του Λευκού Οίκου έχει απομακρυνθεί εντελώς από το πνεύμα της συμμαχίας (αν υποθέσουμε ότι αυτό ήταν ζωντανό ποτέ). Η φράση του, ας πούμε, ότι θα καταστρέψει τον πολιτισμό του Ιράν θεωρήθηκε εντελώς out of the box ρητορική και έβαλε μερικά ακόμη εκρηκτικά στα θεμέλια αυτής της γηραίας, πλέον, συμμαχίας.

Και στο τέλος-τέλος οι Ευρωπαίοι μάλλον έχουν δίκιο να φοβούνται ότι ο Τραμπ κάνει ό,τι κάνει για να τους αφήσει στο έλεος του Πούτιν στο ουκρανικό μέτωπο και ως εκ τούτου η όποια εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ και τον αμφιλεγόμενο ηγέτη τους κλυδωνίζεται για τα καλά. Δεν είναι, παράλληλα, τυχαίο ότι ο Πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος παίρνει όλο και μεγαλύτερες αποστάσεις από τις ΗΠΑ, κάλεσε την Ευρώπη να ενισχύσει τις δικές της αμυντικές δυνάμεις έτσι ώστε να πάψει να εξαρτάται από την έξωθεν βοήθεια του ΝΑΤΟ, δηλαδή των ΗΠΑ.

Οι φόβοι δεν έχουν να κάνουν βέβαια μόνο με το στοιχείο του παρόντος, δηλαδή της προεδρία του Τραμπ αλλά εκτείνονται χρονικά και πέρα από αυτήν. Στην Ευρώπη και στον Καναδά έτσι και αλλιώς παρατηρούν με προβληματισμό ότι οι ΗΠΑ δεν αποκλείεται να εκλέξουν ως νέο πρόεδρο μετά το τέλος της θητείας Τραμπ έναν άλλο εξίσου απρόβλεπτο τύπο. Το πολιτικό παιχνίδι στην Αμερική μετατρέπεται σε ένα τεράστιο εκκρεμές… 

Από την άλλη πλευρά, οι Αμερικανοί εξακολουθούν να διατηρούν επί ευρωπαϊκού εδάφους μία πολύ μεγάλη στρατιωτική δύναμη περίπου 80.000 ανδρών και γυναικών, δείγμα της αμερικανικής ισχύος σε μία ήπειρο που έχει συνηθίσει να προστατεύεται από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά κυρίως από τις ΗΠΑ.

Μια ειδικός του ΝΑΤΟ στη Γερμανία, η Kristine Berzina,τόνισε στο Guardian ότι “η μαγεία του ΝΑΤΟ δεν είναι μόνο η πραγματική στρατιωτική δύναμη, και αυτή στην πραγματικότητα εξακολουθεί να είναι τόσο ισχυρή όσο ποτέ, αλλά ποιο είναι το αποτρεπτικό αποτέλεσμα και πόσο ευθυγραμμισμένοι είναι όλοι οι σύμμαχοι εντός της συμμαχίας;

Η πραγματικότητα είναι ότι οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα ​​χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν αντιμετωπίζουν την πιθανότητα μια εκδικητική Ρωσία να προσπαθήσει να διασχίσει τα σύνορα του ΝΑΤΟ. Οι χώρες που είναι πιο θορυβώδεις στις προσπάθειές τους να αντιδράσουν στον Τραμπ και τη ρητορική του αυτή τη στιγμή είναι οι χώρες που είναι λιγότερο πιθανό να αντιμετωπίσουν οποιεσδήποτε συνέπειες μιας τέτοιας ρητορικής στο έδαφός τους. Οι ΗΠΑ είναι απαραίτητες”.

Πάνω-κάτω τα ίδια υποστηρίζει και ο Τραμπ. Επίσης, οι Ευρωπαίοι που βρίσκονται πιο κοντά γεωγραφικά στη Ρωσία ασπάζονται αυτές τις απόψεις. Ομως, πλέον, η Ευρώπη πρέπει να δει και τη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, το πως δηλαδή θα διαμορφωθεί η πραγματικότητα αν τυχόν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να κάνουν πράξη την απειλή τους και να αποσυρθούν.

Δεν είναι μόνο ο Σάντσεθ που υποστηρίζει ότι πρέπει να οικοδομηθούν εναλλακτικές επιλογές. Ο Μακρόν και η Μελόνι επίσης θα συζητούσαν σ’ αυτή τη βάση. Ακόμη και ο Στάρμερ μπορεί να καθίσει στο τραπέζι μίας τέτοιας συζήτησης πλέον. Και αυτό δείχνει πολλά για τις προοπτικές της συμμαχίας στο άμεσο και στο απώτερο μέλλον.