Ο “άσος στο μανίκι” του Ιράν που του επιτρέπει να συνεχίζει παρά τις απώλειες

Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα του, με τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ να επικεντρώνονται ολοένα και περισσότερο στις παγκόσμιες ροές ενέργειας, η Τεχεράνη απορρίπτει τις προσπάθειες εξεύρεσης μιας διπλωματικής διεξόδου από τη σύγκρουση που ξεκίνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, σύμφωνα με αξιωματούχους της περιοχής.

Αντίθετα, η Τεχεράνη κλιμακώνει τις επιθέσεις κατά των γειτόνων της, ποντάροντας ότι μπορεί να αυξήσει τον παγκόσμιο οικονομικό αντίκτυπο ταχύτερα απ’ όσο η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να τον περιορίσει μέσω στρατιωτικής ισχύος, σύμφωνα με πληροφορίες της Washington Post.

Η απροθυμία του Ιράν να συνθηκολογήσει συνδέεται με την ισχύ που ασκεί στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών καυσίμων, τα οποία η Τεχεράνη έχει σε μεγάλο βαθμό κλείσει, προκαλώντας αναταραχή στις αγορές ενέργειας. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε στο Ιράν προθεσμία 48 ωρών το Σάββατο για να ανοίξει ξανά το κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα, απειλώντας να «εξαφανίσει» τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της χώρας αν δεν συμμορφωθεί.

Με το μερικό κλείσιμο των Στενών, το Ιράν επιδιώκει να «κάνει αυτήν την επιθετικότητα εξαιρετικά δαπανηρή για τους επιτιθέμενους», σύμφωνα με τον Ιρανό διπλωμάτη. «Είμαστε μόνοι απέναντι στη μεγαλύτερη στρατιωτική υπερδύναμη στην ιστορία», πρόσθεσε.

Γιατί το Ιράν δεν αισθάνεται καμία πίεση να διαπραγματευτεί

Οι ηγέτες του Ιράν θεωρούν ότι η ικανότητά τους να ελέγχουν τα Στενά και να αντέχουν την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ αποτελεί βραχυπρόθεσμη νίκη, σύμφωνα με τον Άραβα αξιωματούχο και τους Ευρωπαίους διπλωμάτες. Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος επεκτείνεται και οι κρίσιμες υποδομές του Ιράν απειλούνται όλο και περισσότερο, η ηγεσία της χώρας ανησυχεί βαθιά για την ικανότητά της να ανακάμψει μακροπρόθεσμα, είπαν.

«Όσο το καθεστώς παραμένει, μπορεί να προκαλεί τρόμο στην περιοχή και να τρομοκρατεί τις διεθνείς αγορές μέσω των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ναι, αυτό για αυτούς είναι η νίκη», δήλωσε ένας από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες που εδρεύει στον Περσικό Κόλπο. «Δεν αισθάνονται καμία πίεση να διαπραγματευτούν».

Μέχρι στιγμής, οι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης για τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους έχουν θεωρηθεί «μέτριες», σύμφωνα με την εκτίμηση του διπλωμάτη, χωρίς να φτάνουν σε επίπεδα που θα αύξαναν την πίεση για διαπραγματεύσεις από αμερικανικής πλευράς. Ωστόσο, η αύξηση των τιμών ενέργειας προκαλεί ανησυχία στην Ουάσινγκτον.

Πριν ο Τραμπ γνωστοποιήσει την προθεσμία των 48 ωρών για να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, το Πεντάγωνο ενίσχυε τις επιχειρήσεις γύρω από αυτό το κρίσιμο σημείο, αυξάνοντας τις αεροπορικές επιδρομές και αναπτύσσοντας επιπλέον επιθετικά ελικόπτερα στην περιοχή. Το βίαιο άνοιγμα των Στενών απαιτεί την εκκαθάριση ιρανικών θέσεων, ώστε τα αμερικανικά πολεμικά πλοία να συνοδεύσουν τα δεξαμενόπλοια.

Την ίδια ώρα, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών προσπάθησε την Παρασκευή να μετριάσει τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας, αίροντας κυρώσεις στο ιρανικό αργό πετρέλαιο που είχε ήδη φορτωθεί σε πλοία.

«Το Ιράν δεν είναι διατεθειμένο για μια πρόωρη εκεχειρία όπως στον πόλεμο των 12 ημερών», δήλωσε ο Ιρανός διπλωμάτης, αναφερόμενος στη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν πέρυσι, κατά την οποία οι ΗΠΑ πλήττουν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το Ιράν δεν θα ήταν διατεθειμένο αυτή τη φορά να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον αμερικανικών συμφερόντων εκτός αν η Ουάσινγκτον συμφωνούσε σε μια σειρά εγγυήσεων «μη επίθεσης», συμπεριλαμβανομένων οικονομικών αποζημιώσεων για ζημιές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο, τις οποίες η Τεχεράνη θεωρεί αναγκαίες για να αποτραπεί νέα επίθεση από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Αυξάνοντας το κόστος για τις ΗΠΑ και όλο τον πλανήτη

Η σύγκρουση έχει επεκταθεί με επιθέσεις σε περιφερειακές ενεργειακές υποδομές, με το Ιράν να ανταποδίδει μετά από επίθεση στο πεδίο φυσικού αερίου South Pars, εξαπολύοντας επιθέσεις σε Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων σε εγκατάσταση φυσικού αερίου στο Κατάρ, σύμφωνα με τοπικές αρχές.

«Βρισκόμαστε ακόμα σε πορεία κλιμάκωσης», δήλωσε ο Άλαν Άιρ, συνεργάτης στο Middle East Institute, think tank στην Ουάσινγκτον, που εργάστηκε ως αξιωματούχος στο Υπουργείο Εξωτερικών επικεντρωμένος στο Ιράν. Οι ηγέτες της χώρας πιστεύουν ότι, προκαλώντας αρκετό οικονομικό χάος, μπορούν να αναγκάσουν τον Τραμπ να υποχωρήσει, πρόσθεσε. «Το Ιράν δεν έχει ακόμη επιτύχει το στόχο του, προσπαθούν ακόμα να αυξήσουν το κόστος».

Οι διαδοχικές δολοφονίες υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων φαίνεται επίσης ότι αποθάρρυναν την Τεχεράνη από διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο αξιωματούχο που υπηρέτησε προηγουμένως στο Ιράν. Ο αξιωματούχος είπε ότι η δολοφονία του Λαριτζάνι, ειδικότερα, επηρέασε αρνητικά τις προοπτικές διαπραγματεύσεων, καθώς ήταν μοναδικά ικανός να εμπλακεί με τη Δύση.

Επί χρόνια, ο Λαριτζάνι διατηρούσε ένα παρασκηνιακό κανάλι επικοινωνίας με τις ΗΠΑ μέσω της Ευρώπης και, πριν δολοφονηθεί, υπήρχαν αναφορές ότι διερευνούσε τρόπους μέσω Μόσχας για να μιλήσει με τη διοίκηση Τραμπ, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Οι δολοφονίες αποτελούν «τεστ αντοχής ενός συστήματος σχεδιασμένου να υπερβαίνει συγκεκριμένα άτομα», δήλωσε ο αξιωματούχος. Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, οι δολοφονίες είναι πιθανό να ανησυχούν την ιρανική ηγεσία. «Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, πιστεύω ότι ενισχύουν την αντίσταση».